طاقچه ۵۲۱ کتاب با نام مادر دارد که نزدیک به یک سوم آنها کتاب کودکاند. کتابهای ترجمه نزدیک به نیمی از این کتابها و نزدیک به سه چهارم رأی خوانندگان را دارند.
هوشنگ مرادی کرمانی در «مهمان مامان» شبی را روایت میکند که خانوادهای تهیدست مهمانانی ناخوانده دارد و مادر خانه با دست خالی مهمانی آبرومندانهای برپا میکند. این داستان نمونهای از کتابهایی است که مادر را محور روایت میکنند. اما وقتی پای خواننده امروز به میان میآید، تصویر دیگری پیدا میشود؛ پرطرفدارترین کتابهای درباره مادر در کتابفروشیهای اینترنتی بیشتر ترجمهاند تا تألیف.
این یادداشت کتابهای درباره مادر را از روی داده دو کتابفروشی اینترنتی طاقچه و فیدیبو میسنجد که نمافر در آبان ۱۴۰۵ برداشت کرده است. کتاب درباره مادر در این یادداشت کتابی است که واژه مادر یا مامان در نامش آمده است. کتابهایی که موضوعشان مادربزرگ یا نامادری است کنار گذاشته شدهاند. «پرطرفدار» در این یادداشت یعنی کتابی که بیشترین شمار رأی خوانندگان را گرفته است؛ شمار رأی با شمار فروش یکی نیست، اما نشان میدهد کدام کتاب بیشتر خوانده و داوری شده است.
کتاب درباره مادر در طاقچه، در عدد
کتاب درباره مادر بیش از هر گروه دیگری کتاب کودک است. به برداشت نمافر، طاقچه ۵۲۱ کتاب دارد که مادر یا مامان در نامشان آمده است. از این شمار ۱۶۳ کتاب در گروه کودک و نوجواناند.
داستان و رمان با ۹۸ کتاب و روانشناسی و موفقیت با ۹۷ کتاب پس از کودک قرار دارند. رأی خوانندگان هم همین ترتیب را دارد. کتابهای کودک درباره مادر روی هم ۲٬۶۵۲ رأی گرفتهاند و رمانها ۱٬۷۵۶ رأی. سهم هر گروه در نمودار «کتابهای درباره مادر در طاقچه به تفکیک گروه» آمده است.
از ۵۲۱ کتاب، ۱۰۵ کتاب صوتیاند. این یعنی از هر پنج کتاب درباره مادر در طاقچه، یکی را میشود شنید.
ترجمه، پرطرفدارتر از تألیف
کتاب درباره مادر در بازار اینترنتی بیشتر از میانگین ترجمه است. در کل طاقچه از هر سه کتاب کمی بیش از یکی ترجمه است. در کتابهای درباره مادر اما ۲۳۸ کتاب از ۵۲۱ کتاب، یعنی نزدیک به نیمی از آنها، مترجم دارند.
این تفاوت در رأی خوانندگان پررنگتر میشود. کتابهای ترجمه درباره مادر ۴٬۶۸۹ رأی از ۶٬۴۳۰ رأی این گروه را گرفتهاند؛ سهمی نزدیک به ۷۳ درصد. یعنی نیمی از کتابها نزدیک به سه چهارم توجه خوانندگان را به خود کشیدهاند.
فهرست پررأیترین کتابها همین را تأیید میکند. از ۱۰ کتاب پررأی درباره مادر در طاقچه، هشت کتاب ترجمهاند و تنها دو کتاب تألیف فارسی. در فیدیبو وضع کمی متفاوت است و چهار کتاب از ده کتاب پررأی تألیف فارسیاند، از جمله «آیا مادر خوبی هستم؟» عبدالحسین رفعتیان و «آن مادران این دختران» بلقیس سلیمانی. با این همه، صدر هر دو فهرست از آن کتابهای ترجمه است.
کتاب کودک درباره مادر
پرطرفدارترین کتاب درباره مادر در طاقچه یک قصه صوتی کودکانه است. «مامان من نمیتونم بخوابم» نوشته بریجت راب، با ترجمه کارن اقوامی و صدای هدیه آرمان، ۱٬۵۶۶ رأی و میانگین ۴٫۰۹ از ۵ گرفته است. این کتاب به تنهایی بیش از هر رمان درباره مادر در طاقچه رأی دارد.
در میان کتابهای کودک تألیفی، «مادر آفتاب» مهرالسادات معرکنژاد با ۱۱۱ رأی و میانگین ۴٫۵۷ جلوتر است. «یک پیاله آب برای مادر» اسماعیل همتی نیز با میانگین ۴٫۵۳ از پرامتیازترین کتابهای کودک این گروه است. در فیدیبو «قصههای من و مامان» ویولت رازقپناه و «مداد سبز مامان» نرگس افضلی امتیاز بالای ۴٫۵ دارند.
کتابهای تصویری ترجمه نیز در این گروه پرشمارند. «با عشق، از طرف مامان» جینت برادلی با ۶۰ رأی و میانگین ۴٫۳ از کتابهای پرطرفدار کودک درباره مادر است. «به من نگو مامان!» ماریان دوبوک نیز با ۴۰ رأی میانگین ۴٫۵۳ گرفته است. امتیاز بالا اما قاعده همیشگی این گروه نیست. «مامان مثل هیچ کس نیست» رودابه کمالی با ۳۵ رأی به میانگین ۲٫۸۳ رسیده است؛ امتیازی که از بیشتر کتابهای کودک این فهرست پایینتر است.
کتاب صوتی درباره مادر
کتاب صوتی در این گروه سهمی بیش از اندازهاش دارد. از ۱۰ کتاب پررأی درباره مادر در طاقچه، چهار کتاب صوتیاند. صدر این فهرست نیز از آن قصه صوتی «مامان من نمیتونم بخوابم» است.
«مادر» لیوبا ورونکوا، قصهای از کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، در نسخه صوتی ۱۰۶ رأی و میانگین ۴٫۳۸ گرفته است. نسخه صوتی «مامان و معنی زندگی» یالوم نیز ۱۰۱ رأی دارد؛ رقمی که از رأی نسخه متنی همین ترجمه در طاقچه بیشتر است. این یعنی برای بخشی از خوانندگان، کتاب درباره مادر کتابی است که شنیده میشود.
رمان و داستان درباره مادر
در رمانها نیز ترجمه پیش است. پرطرفدارترین کتاب درباره مادر در فیدیبو «مامان و معنی زندگی» اروین یالوم است که ۱٬۸۳۵ رأی و میانگین ۴٫۱ گرفته است. یالوم رواندرمانگر است و این کتاب داستانهایی از جلسههای درمان را روایت میکند. همین کتاب در طاقچه نیز در چند ترجمه و نسخه صوتی آمده است.
«مادرم دو بار مرد» الیف شافاک با ۴۹۶ رأی دومین کتاب پرطرفدار درباره مادر در فیدیبو است. در طاقچه «نیمه تاریک مامان» اشلی آدرین با ۲۱۵ رأی پرطرفدارترین رمان درباره مادر است. «مادر» ماکسیم گورکی، رمان کلاسیک روس، نیز هم در طاقچه و هم در فیدیبو نسخهای در دسترس دارد.
رمانهای فارسی درباره مادر رأی کمتری دارند، اما نامهای آشنایی در میانشان است. «مهمان مامان» هوشنگ مرادی کرمانی در طاقچه ۶۴ رأی و میانگین ۴٫۱۶ دارد. «آن مادران این دختران» بلقیس سلیمانی در فیدیبو ۶۸ رأی گرفته است. «سوگ مادر» شاهرخ مسکوب، یادداشتهای نویسنده پس از مرگ مادرش، در هر دو کتابفروشی ۴۴ رأی دارد.
کتاب درباره مادر شدن و مادری
بخش بزرگی از کتابهای درباره مادر نه داستان، بلکه راهنمای مادریاند. پرطرفدارترین آنها در طاقچه «مادری که کم داشتم» جاسمین لی کوری است. این کتاب در نسخه متنی ۱۳۳ رأی و در نسخه صوتی ۸۲ رأی گرفته است و موضوعش زخمهایی است که نبود مهر مادری در بزرگسالی برجا میگذارد.
«مادران سمی» سوزان فوروارد در فیدیبو ۱۴۵ رأی دارد و «مادر کافی، فرزند کافی» جو فراست در طاقچه ۷۰ رأی. در حالی که «مادری که کم داشتم» در فیدیبو میانگین ۴٫۶ گرفته است، «مادر کافی، فرزند کافی» در طاقچه به ۳٫۱۱ رسیده است. از کتابهای تألیفی این گروه، «آیا مادر خوبی هستم؟» عبدالحسین رفعتیان در فیدیبو ۷۲ رأی و میانگین ۴٫۴ دارد.
مادر در کتابهای خاطره و دفاع مقدس
کتابهای خاطره نیز سهم خود را دارند و چند کتاب این گروه امتیاز بالایی گرفتهاند. «مهر مادر» از گروه نویسندگان نشر شهید ابراهیم هادی با میانگین ۴٫۸۳ از ۲۹ رأی یکی از پرامتیازترین کتابهای درباره مادر در طاقچه است. «بهشت زیر قدمهایش»، زندگینامه مادر دو شهید، با ۴۲ رأی میانگین ۴٫۳۳ گرفته است.
«مادر» نرجس شکوریانفرد، کتابی در گروه تاریخ اسلام، با ۱۳۴ رأی و میانگین ۴٫۵۹ پرطرفدارترین کتاب تألیفی با نام مادر در طاقچه است. پرطرفدارترین کتابهای درباره مادر در نمودار «پرطرفدارترین کتابهای درباره مادر در طاقچه» آمدهاند.
| کتاب | نویسنده | گروه | رأی |
|---|---|---|---|
| مامان و معنی زندگی | اروین یالوم | داستان، فیدیبو | ۱٬۸۳۵ |
| مامان من نمیتونم بخوابم (صوتی) | بریجت راب | کودک، طاقچه | ۱٬۵۶۶ |
| مادرم دو بار مرد | الیف شافاک | رمان، فیدیبو | ۴۹۶ |
| نیمه تاریک مامان | اشلی آدرین | رمان، طاقچه | ۲۱۵ |
| مادران سمی | سوزان فوروارد | روانشناسی، فیدیبو | ۱۴۵ |
| مادر | نرجس شکوریانفرد | تاریخ، طاقچه | ۱۳۴ |
| مادری که کم داشتم | جاسمین لی کوری | روانشناسی، طاقچه | ۱۳۳ |
| مادر آفتاب (صوتی) | مهرالسادات معرکنژاد | کودک، طاقچه | ۱۱۱ |
| مهمان مامان | هوشنگ مرادی کرمانی | داستان، طاقچه | ۶۴ |
قیمت کتابهای چاپی شعر و ادبیات برای هدیه روز مادر در یادداشت «هدیه روز مادر ۱۴۰۵» و شعرهای معروف فارسی درباره مادر در یادداشت «مادر در کلام شاعران فارسی» آمده است. فیلمهای ایرانی درباره مادر نیز در یادداشت «فیلمهای ایرانی درباره مادر» بررسی شدهاند.
نویسندگان زن ایرانی پرخواننده در طاقچه و فیدیبو در یادداشت «نویسندگان زن ایرانی» نمافر آمدهاند.
جایگاه زنان در سینمای ایران، از سیمرغ فجر تا گیشه، در یادداشت «کارگردانهای زن ایرانی» نمافر بررسی شده است.
کلام آخر
طاقچه بیش از ۵۰۰ کتاب با نام مادر دارد و نزدیک به یک سوم آنها کتاب کودکاند. پرطرفدارترین کتابهای درباره مادر در هر دو کتابفروشی ترجمهاند، از «مامان و معنی زندگی» یالوم تا «مادرم دو بار مرد» شافاک. کتابهای ترجمه نزدیک به نیمی از کتابهای درباره مادر در طاقچهاند، اما نزدیک به سه چهارم رأی خوانندگان را گرفتهاند. کتابهای فارسی کمرأیترند، اما چند کتاب خاطره و کودک فارسی امتیازی بالاتر از ۴٫۵ گرفتهاند.
پرسشهای رایج
پرطرفدارترین کتاب درباره مادر کدام است؟
به برداشت نمافر در آبان ۱۴۰۵، «مامان و معنی زندگی» اروین یالوم با ۱٬۸۳۵ رأی پرطرفدارترین کتاب درباره مادر در فیدیبو است. در طاقچه قصه صوتی «مامان من نمیتونم بخوابم» با ۱٬۵۶۶ رأی جلوتر است.
کتاب درباره مادر شدن و مادری کدام است؟
در طاقچه «مادری که کم داشتم» جاسمین لی کوری و «مادر کافی، فرزند کافی» جو فراست پرطرفدارترین کتابهای روانشناسی درباره مادریاند. از کتابهای تألیفی «آیا مادر خوبی هستم؟» عبدالحسین رفعتیان در فیدیبو امتیاز ۴٫۴ دارد.
کتاب کودک درباره مادر کدام است؟
«مامان من نمیتونم بخوابم» بریجت راب پرطرفدارترین کتاب کودک درباره مادر در طاقچه است. از کتابهای تألیفی «مادر آفتاب» مهرالسادات معرکنژاد و «یک پیاله آب برای مادر» اسماعیل همتی امتیاز بالایی دارند.
کتاب صوتی درباره مادر کدام است؟
به برداشت نمافر، قصه صوتی «مامان من نمیتونم بخوابم» پرطرفدارترین کتاب صوتی درباره مادر در طاقچه است. «مادر آفتاب» مهرالسادات معرکنژاد و «مادر» لیوبا ورونکوا نیز در نسخه صوتی بیش از ۱۰۰ رأی گرفتهاند.
رمان فارسی درباره مادر کدام است؟
«مهمان مامان» هوشنگ مرادی کرمانی و «آن مادران این دختران» بلقیس سلیمانی از رمانهای فارسی درباره مادرند که در طاقچه و فیدیبو در دسترساند. «سوگ مادر» شاهرخ مسکوب نیز یادداشتهای نویسنده پس از مرگ مادرش است.
منابع
- طاقچه، صفحه کتابها و رأی خوانندگان، برداشت نمافر تا آبان ۱۴۰۵
- فیدیبو، صفحه کتابها و رأی خوانندگان، برداشت نمافر

















