بودجه فرهنگی ایران یک عدد ثابت ندارد و بسته به اینکه چه ردیف‌هایی فرهنگی شمرده شود، فرق میکند. در قانون بودجه، فرهنگ ذیل «امور فرهنگ، تربیت‌بدنی و گردشگری» می‌آید. نمافر در بودجهنمای فرهنگ ردیفهای فرهنگی بخشهای دیگر، مثل دفاعی و آموزش عالی، را هم حساب میکند و بر این پایه کل بودجه فرهنگی ۱۴۰۳ را ۱۶۴٬۰۱۴ میلیارد تومان برآورد کرده است، در برابر ۷۴٬۶۷۶ میلیارد تومان در ۱۴۰۲ (بودجهنمای فرهنگی ۱۴۰۳). این صفحه گزارش‌های بودجه‌نما، داشبوردها و نمودارهای بودجه فرهنگی را کنار هم می‌گذارد.
بودجه فرهنگی در لایحه ۱۴۰۵
در لایحه بودجه ۱۴۰۵ سهم فرهنگ از بودجه عمومی ۱٫۷۵ درصد است. گزارشی که نمافر درباره همین لایحه برای مرکز پژوهش‌های مجلس نوشته نشان می‌دهد بیشتر این پول صرف هزینه‌های جاری میشود و سهم سرمایه‌گذاری کم است. این گزارش ساختار بودجه فرهنگی ایران را با عربستان، امارات و ترکیه مقایسه میکند، کشورهایی که به گفته همین گزارش سرمایه‌گذاری کلانی در قدرت نرم کرده‌اند.
چه کسی بیشترین بودجه فرهنگی را می‌گیرد
طبق بودجهنمای فرهنگی ۱۴۰۳، بررسی نهادی، در بودجه ۱۴۰۳ سازمان صدا و سیما و نهادهای مرتبط با آن با حدود ۲۹ هزار میلیارد تومان بیشترین سهم را میان نهادهای حاکمیتی داشتند، و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و نهادهای مرتبط با حدود ۱۸ هزار میلیارد تومان بیشترین سهم را میان دستگاه‌های دولتی. نهادهای غیر دولتی-حاکمیتی روی هم فقط حدود ۰٫۷ درصد بودجه فرهنگی را گرفتند. این گزارش بودجه هر دستگاه را از ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ کنار هم گذاشته است (خبر انتشار بررسی نهادی).
بودجه فرهنگی صرف چه میشود
نمافر بودجه فرهنگی را به دوازده موضوع تقسیم میکند، در برابر هشت دسته قانون بودجه. در هر سه سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳، «تبلیغ دین و فرهنگ» بزرگترین موضوع بوده و سهمش از شانزده درصد در ۱۴۰۱ به بیست و هشت درصد در ۱۴۰۳ رسیده است (بودجهنمای فرهنگی ۱۴۰۳، بررسی موضوعی). نسخه کامل سه جلدی در بودجهنمای فرهنگی ۱۴۰۳ آمده و بررسی استانی ۱۴۰۲ هم در داشبورد بودجهنمای استانی هست.
بودجه وزارت ارشاد از ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۷
نمودار بودجه وزارت ارشاد از ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۷ را نشان می‌دهد: اعتبارات هزینه‌ای از ۴۱٫۲ میلیارد تومان به ۷۸۶ میلیارد تومان رسید، حدود نوزده برابر، و اعتبارات تملک دارایی‌ها، یعنی بودجه عمرانی، در ۱۳۹۷ به ۹۱ میلیارد تومان رسید. بیشترین بودجه عمرانی این دوره مال ۱۳۹۶ با ۱۶۸ میلیارد تومان بود. عددها اسمی‌اند. بودجه ترویج کتاب هم روند همین سال‌ها را برای نهادهای کتاب نشان می‌دهد.
هزینه فرهنگی خانوار
سوی دیگر، هزینه خود مردم است. طبق گزارش هزینه‌کرد فرهنگی ایرانیان ۱۴۰۲، سهم هزینه فرهنگی از کل هزینه خانوار در ۱۴۰۲ برای خانوار شهری ۷٫۵ درصد و برای خانوار روستایی ۱۰٫۳ درصد بود و هر دو نسبت به سال قبل کم شد. میانگین هزینه فرهنگی با حذف اثر تورم از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ تقریبا ثابت ماند. دهک اول با حدود ۵٫۵ درصد کمترین سهم فرهنگ از هزینه را داشت و دهک دهم بیشترین را. گزارش کامل در هزینه‌کرد فرهنگی ایرانیان در سال ۱۴۰۲ است.
عددهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ از گزارش‌های بودجهنمای فرهنگ و هزینه‌کرد فرهنگی نمافر است، بر پایه قانون بودجه و داده مرکز آمار ایران.
