صنعت بازی‌های ویدئویی یکی از ارکان اصلی اقتصاد دیجیتال در کانادا است. صنعتی که با ایجاد اشتغال‌زایی، پیشبرد نوآوری و به‌کارگیری خلاقیت، در مقیاس جهانی نقش‌آفرینی می‌کند. بازی‌های ویدئویی در سال ۲۰۲۴ با افزایش ۳ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱، ۵.۱ میلیارد دلار به تولید ناخالص داخلی (GDP) کانادا کمک کرده‌اند. در سال‌های اخیر درآمد بازی‌های ویدئویی در کانادا از تلویزیون، مجلات و کتاب‌ها، اماکن تفریحی و هنرهای نمایشی بیشتر بوده و تاثیر غیرمستقیم ۱.۲ میلیارد دلاری بر اقتصاد این کشور داشته است.
بر اساس گزارش‌های اقتصادی گروه Nordicity که به سفارش انجمن نرم‌افزارهای سرگرمی کانادا (ESAC) در سال ۲۰۲۴ انجام شده است، تعداد استودیوها در این کشور از سال ۲۰۲۱ تا امروز ۹٪ کاهش داشته که بیشتر این کاهش در استودیوهای کوچک با ۲ تا ۴ کارمند بوده است. هر چند استودیوهای بازی‌سازی کانادا با چالش‌های قابل‌توجهی پس از پاندمی کرونا مواجه شده‌اند، اما در ادامه این یادداشت بررسی می‌کنیم که چرا صنعت بازی‌های ویدئویی در این کشور به بلوغ رسیده و چگونه سرمایه‌گذاری‌ها در رشد و موفقیت کانادا موثر بوده است.
صنعت بازی‌های ویدئویی کانادا از دیروز تا امروز
صنعت بازی‌های ویدئویی کانادا در ابتدای سال۱۹۸۰ با تأسیس استودیوهایی در شهرهای ونکوور، تورنتو، مونترال و ادمونتون شکل گرفت. نقطه عطف تاریخ صنعت بازی‌سازی کانادا در سال ۱۹۹۱ رخ داد؛ زمانی که شرکت الکترونیک آرتس (EA)، شرکت Distinctive Software را خریداری و آن را به EA Canada تبدیل نمود. این استودیو به قدیمی‌ترین استودیوی فعال EA تبدیل شد و رشد چشمگیری را تجربه کرد. تعداد کارکنان EA Canada از ۸۰ نفر در سال ۱۹۹۲ به ۶۶۰ نفر در سال ۲۰۰۰ و به حدود ۱۳۰۰ نفر در سال ۲۰۲۱ رسید.
در سال ۲۰۲۱، این صنعت موفق به کسب درآمد ۳.۴ میلیارد دلار در کانادا شد که نسبت به سال ۲۰۱۹، ۲۰ درصد رشد را تجربه کرده است. توسعه صنعت بازی‌های ویدئویی در این کشور به‌طور فزاینده‌ای به یکی از پیشران‌های مهم اقتصادی تبدیل شده است. همچنین، صنعت بازی‌سازی در کانادا شاهد رشدی چشمگیر در تعداد شرکت‌ها بوده است. تعداد این شرکت‌ها از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱، چیزی در حدود ۳۵ درصد افزایش یافت و در نتیجه به بخش پررونقی از اقتصاد تبدیل شد. در سال ۲۰۲۱، درآمد شرکت‌های بازی‌سازی کانادا به حدود ۴.۳ میلیارد دلار رسید که ۲۰ درصد بیشتر از سال ۲۰۱۹ بود.
موفق‌ترین استودیوهای بازی‌سازی کانادایی در جهان
صنعت بازی‌سازی کانادا با استودیوهای موفقی مانند الکترونیک آرتس (EA) کانادا، یوبی‌سافت مونترال (Ubisoft Montreal) و بی‌هیویور اینتراکتیو (Behaviour Interactive) شناخته می‌شود. الکترونیک آرتس کانادا که بخشی از شرکت مادر Electronic Arts است، در سال ۲۰۲۳ درآمد خالص ۷.۴ میلیاردی دلار داشته و دفاتری در شهرهای مختلف کانادا از جمله تورنتو و مونترال دارد. یوبی‌سافت مونترال که با تولید بازی‌هایی همچون Assassin’s Creed شناخته می‌شود، در سال ۲۰۲۵ به درآمد سالانه ۲.۲ میلیارد دلاری رسید. بی‌هیویور اینتراکتیو نیز با بازی موفق Dead by Daylight که در دو ماه اولین سال عرصه بیش از ۱ میلیون نسخه فروخت و بیش از ۵۰ میلیون بازیکن جذب کرد، جایگاه ویژه‌ای در لیست موفق‌ترین‌ها کسب کرده و با ۲۷۵ کارمند، یکی از استودیوهای فعال و تاثیرگذار در این صنعت است.
سهم بازی‌های ویدئویی در شکوفایی اقتصاد کانادا
شرکت‌های بازی‌سازی کانادایی در سال ۲۰۲۱ کمک قابل‌توجهی به اقتصاد کشور کردند و با درآمد ۴.۳ میلیارد دلاری، رشدی ۲۰ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۹ را ثبت کردند. در همین بازه زمانی، درآمد جهانی این صنعت به بیش از ۱۷۶ میلیارد دلار رسید که افزایش ۲۱ درصدی را تجربه کرد. سهم کانادا از این بازار جهانی نیز در سال ۲۰۲۱ به ۳.۴ میلیارد دلار رسید که ۲۰ درصد رشد نسبت به ۲۰۱۹ را نشان می‌دهد.
در سال ۲۰۲۴، صنعت بازی‌های ویدئویی نقش پررنگ‌تری در اقتصاد کانادا ایفا کرد و با افزایشی ۳ درصدی نسبت به ۲۰۲۱، رقمی معادل ۵.۱ میلیارد دلار را به تولید ناخالص داخلی این کشور افزود. از این میزان، ۳.۹ میلیارد دلار مستقیما از سوی این صنعت تامین شد و ۱.۲ میلیارد دلار دیگر از طریق تاثیرات غیرمستقیم شکل گرفت. این در حالی است که در سال ۲۰۲۱، سهم این صنعت از اقتصاد کانادا ۵.۵ میلیارد دلار بود که نسبت به ۲۰۱۹، رشدی ۲۳ درصدی را نشان می‌داد.
صنعت بازی‌های ویدئویی در کانادا و چالش نیروی انسانی
افزایش درآمدهای کانادا در حوزه ویدئوگیم همیشه بدون چالش نبوده است. با هزینه‌های رو‌به‌رشد جانبی مانند تامین منابع انسانی و بازاریابی؛ این کشور در سال 2021 و در بخش بازی‌سازی، چیزی در حدود ۳.۷ میلیارد دلار هزینه کرد که نسبت به سال گذشت، ۱۷ درصد افزایش داشت. ۶۸ درصد از این هزینه‌ها که معادل با ۲.۵ میلیارد دلار است، صرف حقوق و دستمزد نیروی کار شد. رشد اقتصادی صنعت ویدئوگیم به افزایش دستمزدها نیز منجر شده است. میانگین حقوق سالانه کارکنان حوزه بازی‌های ویدئویی در کانادا با افزایشی ۲۱ درصدی، به ۱۰۲,۰۰۰ دلار در سال ۲۰۲۴رسیده است که سیر صعودی در مقایسه با سال‌های گذشته داشته است.در حالی که سهم هزینه‌های نیروی کار از کل هزینه‌ها تقریبا ثابت مانده و همچنان ۶۸ درصد از کل هزینه‌های این صنعت را شامل می‌شود.
با وجود تغییرات در بازار کار، این صنعت همچنان یکی از بزرگ‌ترین حوزه‌های سرگرمی در کانادا محسوب می‌شود و بیش از ۳۴,۰۰۰ شغل در این کشور را به خود اختصاص داده است. اگرچه میزان اشتغال در این بخش از سال ۲۰۲۱ حدود ۳.۵ درصد کاهش یافته، اما درصد کارکنان تمام‌وقت از ۸۱ درصد به ۸۶ درصد افزایش یافته است. در حالی که آمار اشتغال در صنعت بازی‌های ویدئویی کانادا در سال گذشته با کاهش ۳.۵ درصدی مواجه شد، اما تحولی مثبت در بخش نیروی کار تمام‌وقت مشاهده می‌شود. سهم کارکنان تمام‌وقت از ۸۱ درصد به ۸۶ درصد افزایش یافته است. این تغییرات معمولا به دلیل عواملی چون تجمیع شرکت‌ها، تعطیلی استودیوها و اخراج‌های گسترده بوده است که بر روند اشتغال در این بخش تأثیر گذاشته است.
تاثیر بازی‌های ویدئویی بر بازار مصرف کانادا
آمارها از تاثیر عمیق و دوگانه بازی‌های ویدئویی بر فرهنگ و روابط اجتماعی کانادایی‌ها خبر می‌دهند. بازی‌های ویدئویی به‌عنوان یکی از اجزای اصلی فرهنگ معاصر کانادا، تاثیرات گسترده‌ای بر زندگی روزمره مردم این کشور داشته‌اند. به طور میانگین، ۸۱٪ از کانادایی‌ها به بازی‌های ویدئویی مشغول هستند؛ این رقم در میان مردان ۱۸ تا ۳۴ ساله به ۹۶٪ و در میان زنان جوان در همین گروه سنی به ۸۰٪ می‌رسد. با این حال، نگرانی‌هایی نیز در مورد تأثیرات منفی این سرگرمی وجود دارد. حدود ۸۹٪ از کانادایی‌ها بر این باورند که بازی‌های ویدئویی می‌توانند اعتیادآور باشند و بیش از نیمی (۵۶٪) معتقدند که این بازی‌ها تاثیر منفی بر رفتار جوانان دارند. علاوه بر این، مشکلاتی در تعاملات آنلاین نیز مشاهده می‌شود. یک‌سوم (۳۴٪) از بازیکنان در هنگام بازی آنلاین مورد توهین قرار گرفته‌اند و این رقم در میان کاربران مرد ۱۸ تا ۲۴ ساله به ۷۱٪ می‌رسد.
پراکندگی شرکت‌های بازی‌سازی در کانادا بر اساس موقعیت جغرافیایی
بیشتر شرکت‌های بازی‌سازی در کانادا در سه استان کلیدی انتاریو (Ontario)، کبک (Québec) و بریتیش کلمبیا (British Columbia) مستقر هستند. استان انتاریو بیشترین تعداد استودیوها در این صنعت را دارا است؛ در حالی که کبک به عنوان قطب اصلی نیروی انسانی در این بخش بر بازار بازی‌های ویدئویی کانادا تسلط دارد. ترکیب این دو استان، ۸۰ درصد از شرکت‌های بازی‌سازی کانادا را به خود اختصاص می‌دهد. در همین حال، منطقه آتلانتیک با رشدی چشمگیر، ۱۳۹ درصد افزایش در تعداد شرکت‌های کوچک از سال ۲۰۱۹ را به ثبت رسانده که معادل ۱۸ شرکت جدید است. همچنین کبک با رشد ۲۴ درصدی در تعداد شرکت‌های کوچک خود، ۲۹ شرکت جدید به این صنعت افزوده است.
صنعت بازی‌سازی کانادا در دوران پساکرونا
بعد از همه‌گیری کووید 19، چیزی در حدود ۵۹٪ از شرکت‌های بازی‌سازی در کانادا با کاهش بهره‌وری روبه‌رو شدند؛ به‌ویژه شرکت‌های بزرگ که بیشترین آسیب را دیدند. در همین راستا، تنها یک شرکت از هر ده شرکت بزرگ برنامه‌ریزی کرده بود تا به مدل کار تمام‌وقت در دفترهای کاری بازگردد. و این در حالی بود که مدل کار ترکیبی، که شامل حضور در دفتر همراه با دورکاری است، به استاندارد جدیدی در دنیای پساکووید تبدیل شده است. از سوی دیگر، کاهش حضور کارکنان در دفاتر، برخی از شرکت‌ها را وادار کرده است تا فضای کاری خود را تغییر دهند. حدود ۲۵٪ از این شرکت‌ها قصد دارند فضای اداری خود را کوچک‌تر کرده یا به شکلی تغییر دهند که تسهیل‌کننده همکاری و برگزاری جلسات گروهی باشد.
کلام آخر
در سال ۲۰۲۳، پیش‌بینی‌ها از آن حکایت داشت که درآمد بازار بازی‌های ویدئویی در کانادا به ۵.۷۷ میلیارد دلار و تا سال ۲۰۲۹ به ۱۰.۹۱ میلیارد دلار افزایش یابد. این پیش‌بینی‌ها دور از ذهن نیست، با توجه به آنکه صنعت بازی‌های ویدئویی کانادا درحال‌حاضر شامل حدود ۳۲٬۳۰۰ کارمند در ۹۳۷ شرکت است، می‌توان این کشور را به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان پیشرو در بازی‌های ویدئویی معرفی کرد. صنعت ویدئوگیم در کانادا به یک عامل مهم در اقتصاد این کشور تبدیل شده است که با حمایت مستقیم بخش دولتی و مراکز توسعه کلیدی، روزهای موفقی را پشت سر می‌گذارد. همچنین با پیشرفت تکنولوژی‌هایی مانند واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و هوش مصنوعی، صنعت بازی‌های ویدئویی در کانادا می‌تواند تجربیات نوین و جذاب‌تری برای بازیکنان ارائه دهند؛ این امر باعث می‌شود تا بازارهای نوظهور در سرتاسر جهان برای جذب بیشتر کاربران ایجاد شود.