بازی ابری (Cloud Gaming) روشی است که در آن بازی روی سرور شرکت ارائهدهنده اجرا می‌شود و تصویرش مثل یک ویدیو به گوشی، رایانه یا تلویزیون بازیکن می‌رسد. بازیکن به سختافزار گران نیاز ندارد، ولی اینترنت پرسرعت و پایدار لازم دارد. در ۲۰۲۶ دو سرویس بزرگ برای زمان بازی ابری سقف ماهانه گذاشتند. انویدیا از ژانویه برای اشتراک‌های پولی جیفورس نو سقف ۱۰۰ ساعت گذاشت و مایکروسافت از نوامبر برای گیم پس سقف ۵ تا ۱۵ ساعت.
بازی ابری چطور کار می‌کند
در بازی معمولی، رایانه یا کنسول بازیکن خود بازی را اجرا می‌کند. در بازی ابری این کار را یک سرور در مرکز داده انجام میدهد. فرمان دسته، موس یا صفحه‌کلید از راه اینترنت به سرور می‌رود و تصویر و صدای بازی به دستگاه بازیکن برمی‌گردد. از همین رو بازی سنگین رایانه‌ای روی گوشی یا تلویزیون هوشمند هم اجرا می‌شود. هر تأخیری در این رفت‌وبرگشت مستقیم در بازی حس می‌شود و کیفیت تصویر هم به سرعت اینترنت بستگی دارد.
سرویس‌های بازی ابری و قیمت اشتراک در ۲۰۲۶
| سرویس | قیمت ماهانه در آمریکا | سقف بازی ابری | تاریخ قیمت |
|---|---|---|---|
| گیم پس آلتیمیت (مایکروسافت) | ۲۲٫۹۹ دلار | ۱۵ ساعت در ماه | آوریل ۲۰۲۶ |
| گیم پس پریمیوم | ۱۴٫۹۹ دلار | ۱۰ ساعت در ماه | آوریل ۲۰۲۶ |
| گیم پس اسنشال | ۹٫۹۹ دلار | ۵ ساعت در ماه | آوریل ۲۰۲۶ |
| جیفورس نو، طرح رایگان (انویدیا) | رایگان، با تبلیغ | نشست یک‌ساعته | دسامبر ۲۰۲۵ |
| جیفورس نو، طرحهای پولی | حدود ۱۰ و ۲۰ دلار | ۱۰۰ ساعت در ماه | دسامبر ۲۰۲۵ |
| پلیاستیشن پلاس پریمیوم (سونی) | ۱۹٫۹۹ دلار | سقف ساعتی اعلام نشده | مه ۲۰۲۶ |
| آمازون لونا | همراه اشتراک پرایم، لونا پریمیوم ۹٫۹۹ دلار | سقف ساعتی اعلام نشده | اکتبر ۲۰۲۵ |
قیمت گیم پس آلتیمیت مهر ۱۴۰۴ از ۱۹٫۹۹ به ۲۹٫۹۹ دلار رسید. اردیبهشت ۱۴۰۵ این قیمت به ۲۲٫۹۹ دلار کاهش یافت. گیم پس رایانه شخصی بازی ابری ندارد. در جیفورس نو بازیکن باید بازی‌ها را جدا بخرد و این سرویس فقط اجرای آن‌ها را روی سرور فراهم می‌کند. گیم پس و پلیاستیشن پلاس فهرستی از بازی‌ها را همراه اشتراک میدهند.
سقف ساعت بازی، تغییر مهم ۲۰۲۶
انویدیا از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ برای طرحهای پولی جیفورس نو سقف ۱۰۰ ساعت بازی در ماه گذاشت. تا ۱۵ ساعت استفاده‌نشده به ماه بعد می‌رود. هر بسته ۱۵ ساعتی اضافه در طرح ارزان‌تر ۲٫۹۹ دلار و در طرح گران‌تر ۵٫۹۹ دلار است. اعضای قدیمی طرح Founders از این سقف معاف ماندند.
مایکروسافت شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد بازی ابری گیم پس از نوامبر ۲۰۲۶ سقف ماهانه دارد. سقف اسنشال ۵ ساعت، پریمیوم ۱۰ ساعت و آلتیمیت ۱۵ ساعت است. مشترکان می‌توانند ساعت بیشتر را جدا بخرند. صفحه رسمی گیم پس همین سقف‌ها را نشان میدهد.
اینترنت لازم برای بازی ابری
| کیفیت تصویر در جیفورس نو | سرعت پیشنهادی انویدیا |
|---|---|
| 720p با ۶۰ فریم | ۱۵ مگابیت بر ثانیه |
| 1080p با ۶۰ فریم | ۲۵ مگابیت بر ثانیه |
| 1440p با ۱۲۰ فریم | ۳۵ مگابیت بر ثانیه |
| 4K با ۱۲۰ فریم | ۴۵ مگابیت بر ثانیه |
انویدیا تأخیر کمتر از ۸۰ میلی‌ثانیه تا مرکز داده خود را لازم می‌داند و اینترنت سیمی یا وای‌فای ۵ گیگاهرتز را پیشنهاد می‌کند. سونی برای بازی ابری پلیاستیشن پلاس دست‌کم ۵ مگابیت و برای 1080p حدود ۱۵ مگابیت بر ثانیه را لازم می‌داند.
اندازه بازار جهانی بازی ابری
برآوردها از اندازه این بازار بسیار متفاوت است و هر مؤسسه تعریف خود را دارد. نیوزو درآمد جهانی بازی ابری در ۲۰۲۲ را ۲٫۴ میلیارد دلار با ۳۱٫۷ میلیون کاربر پولی برآورد کرد. همان گزارش برای ۲۰۲۵ پیش‌بینی ۸٫۲ میلیارد دلار داشت. متن کامل این گزارش در گزارش جهانی بازی ابری در سال ۲۰۲۲ آمده است.
اومدیا در اوت ۲۰۲۴ درآمد بازی ابری در همان سال را حدود ۳٫۷ میلیارد دلار برآورد کرد. پیش‌بینی این مؤسسه برای ۲۰۲۸ رقم ۵٫۸ میلیارد دلار است. به گفته این مؤسسه بیشتر این درآمد از اشتراک‌های ترکیبی مثل گیم پس آلتیمیت و پلیاستیشن پلاس پریمیوم می‌آید. درآمد همه اشتراک‌های بازی در ۲۰۲۴ در همین برآورد ۱۹ میلیارد دلار بود. شمار مشترکان این سرویسها تا ۲۰۲۳ در نمودار مشترکین خدمات اشتراک بازی و بازی ابری در جهان آمده است.
بازی ابری در ایران
سرویس‌های آمریکایی بازی ابری مثل گیم پس و جیفورس نو به کاربران ایران خدمت نمی‌دهند. شرکت‌های بازی به خاطر تحریم‌های آمریکا معمولا کاربر ایرانی را نمی‌پذیرند و بخشی از بازیکنان برای دسترسی از فیلترشکن یا تغییر DNS استفاده می‌کنند. همراه اول در نظرسنجی شهریور ۱۴۰۵ از گیمرها محدودیت دسترسی به سرورهای بازی و تحریم را اصلی‌ترین مشکل آن‌ها گزارش کرد.
| سرویس ایرانی | شرکت | آنچه منتشر شده |
|---|---|---|
| پلیپاد | فناپ | فعال از ۱۳۹۷. در تیر ۱۴۰۱ حدود ۵۰۰ هزار کاربر ثبت‌نامی و ۴۰ هزار کاربر فعال ماهانه داشت. |
| ابرما کلود گیمینگ | شرکت مخابرات ایران | در نمایشگاه تلکام ۱۴۰۳ رونمایی شد. قیمت و شمار کاربر آن منتشر نشده است. |
| رستیک | رستیک | عرضه بازی‌هایی که به گفته خود سرویس مجوز بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای دارند |
پلیپاد در یک آگهی آذر ۱۴۰۳ از بیش از یک میلیون گیمر، ۱۵ دقیقه بازی رایگان روزانه و اشتراک ماهانه ۱۶۵ هزار تومانی خبر داد. این رقم‌ها ادعای خود سرویس است و منبع مستقل ندارد.
تعطیلی گوگل استادیا
گوگل استادیا از نخستین سرویس‌های بزرگ بازی ابری بود. گوگل مهر ۱۴۰۱ تعطیلی آن را اعلام کرد. این سرویس ۲۸ دی ۱۴۰۱ بسته شد. گوگل پول خرید سختافزار و بازی‌ها را به کاربران برگرداند.
پرسش‌های رایج
بازی ابری چیست؟
اجرای بازی روی سرور ارائهدهنده و پخش تصویر آن روی دستگاه بازیکن، بی نیاز به سختافزار قوی.
کدام سرویسها بازی ابری ارائه میدهند؟
بزرگترینها گیم پس مایکروسافت، جیفورس نو انویدیا، پلیاستیشن پلاس پریمیوم سونی و آمازون لونا هستند. در ایران پلیپاد، ابرما و رستیک فعالاند.
قیمت گیم پس آلتیمیت چقدر است؟
از اردیبهشت ۱۴۰۵ در آمریکا ۲۲٫۹۹ دلار در ماه است. از نوامبر ۲۰۲۶ بازی ابری آن سقف ۱۵ ساعت در ماه دارد.
جیفورس نو رایگان است؟
طرح رایگان دارد که نشستهایش یک ساعت است و تبلیغ نشان میدهد. طرحهای پولی سقف ۱۰۰ ساعت در ماه دارند.
برای بازی ابری چه سرعت اینترنتی لازم است؟
انویدیا برای تصویر 1080p با ۶۰ فریم سرعت ۲۵ مگابیت بر ثانیه را پیشنهاد می‌کند. تأخیر تا مرکز داده هم باید کمتر از ۸۰ میلی‌ثانیه باشد.
منابع
- مایکروسافت، صفحه رسمی گیم پس و سقف ساعت بازی ابری، دیده‌شده ۱۱ آبان ۱۴۰۵؛ Tom's Hardware، شهریور ۱۴۰۵
- 9to5Google، کاهش قیمت گیم پس آلتیمیت، ۲۱ آوریل ۲۰۲۶
- 9to5Toys، تغییر قیمت گیم پس، ۱ اکتبر ۲۰۲۵
- 9to5Google به نقل پرسش‌های رایج انویدیا، سقف ۱۰۰ ساعت جیفورس نو، ۲۳ دسامبر ۲۰۲۵
- انویدیا، نیازمندی‌های سیستم جیفورس نو، دیده‌شده ۱۱ آبان ۱۴۰۵
- سونی، صفحه رسمی پلیاستیشن پلاس، دیده‌شده ۱۱ آبان ۱۴۰۵
- آمازون و TechCrunch، بازطراحی لونا، اکتبر ۲۰۲۵
- نیوزو به نقل Game World Observer، گزارش جهانی بازی ابری، ۶ اکتبر ۲۰۲۲
- اومدیا، پیش‌بینی بازار اشتراک بازی، اوت ۲۰۲۴
- الجزیره، اثر تحریم بر بازی آنلاین در ایران، دسامبر ۲۰۱۹
- زومجی، نظرسنجی همراه اول از گیمرها، ۱۰ شهریور ۱۴۰۵؛ آگهی پلیپاد، ۳ آذر ۱۴۰۳
- شبکه‌چی، گزارش پلیپاد، ۱۴ تیر ۱۴۰۱
- دیجیاتو، رونمایی ابرما کلود گیمینگ، ۱ دی ۱۴۰۳
- Gematsu، اعلام تعطیلی استادیا، ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۲