امارات در شاخص توسعۀ سفر و گردشگری مجمع جهانی اقتصاد سال 2024 در منطقه، رتبۀ اول و در جهان، در رتبۀ هجدهم قرار گرفت. امارات در سال 2019 رتبه 25 را کسب بود. ثبات اقتصادی و سیاسی و جامعهای فراگیر، از جمله دلایل ارتقای رتبۀ این کشور بوده که آن را به مقصد تجاری و گردشگری ایدهآلی بدل کرده است. مهماننوازی سنتی عربی و دمای مطلوب این کشور در زمستان به همراه زیرساختهای پیشرفته و امکانات رفاهی، از دیگر مؤلفههای تأثیرگذار بوده است.
علاوه بر اینها، کشور خلیجی کوچک اما نفتانگیز امارات، مکان مطلوبی برای برگزاری کنفرانسها، نمایشگاههای منطقهای و بینالمللی، رویدادهای فرهنگی بزرگی مثل نمایشگاه اکسپو دبی 2020 و میزبانی مسابقهها و رویدادهای مهم ورزشی مانند جام جهانی اسبدوانی دبی، مسابقۀ فرمول یک ابوظبی، مسابقات گلف کلاسیک صحرای دبی، جام باشگاههای جهانی و مسابقههای ورزشی المپیک ویژه بوده است. در این گزارش نگاهی به روند توسعۀ صنعت گردشگری در امارات، دلایل برتری آن در منطقه و چشماندازش در آینده میپردازیم.
وضعیت مطلوب امارات در شاخصهای سفر و گردشگری یکی از دلایل استقبال گردشگران خارجی برای سفر به این کشور بوده است. مطابق شاخص توسعۀ سفر و گرشگری مجمع جهانی اقتصاد، امارات در بین 119 کشور جهان رتبۀ اول در شاخص ارائۀ دادههای سفر و گردشگری و زیرساختهای حملونقل هوایی، رتبۀ دوم در زیرساختها و خدمات و رتبۀ سوم در جامعیت دادههای سفر و گردشگری، کارایی خدمات حملونقل هوایی و سیاستگذاری سفر و گردشگری را کسب کرده است. پیشبینی میشود که سهم گردشگری امارات در اقتصاد این کشور تا آخر سال 2024، به 236 میلیارد درهم (64 میلیارد دلار)؛ معادل 12 درصد کل تولید ناخالص داخلی کشور برسد.
علاوه بر این، هتلها از 126 هزار اتاق به 251 هزار افزایش خواهد یافت و خانۀ تعطیلات برای متنوع نمودن گزینههای گردشگران هم به امکانات اضافه خواهد شد. طبق برآورد استاتیستا تا سال 2028 سفر با آژانسهای مسافرتی به عنوان بزرگترین بخش صنعت گردشگری در امارات با رشد سالانۀ 99/2 درصدی به 1628 میلیون دلار خواهد رسید. متقاضیان این آژانسها به 2235 هزار نفر افزایش مییابد که متوسط درآمد به ازای هر کاربر (ARPU) 30/457 دلار خواهد بود. Knight Frank –آژانس املاک، مسکونی و مشاور مایملک تجاری- هم پیشبینی کرده که تا سال 2027 از 7/163 هزار اتاق هتلها در شهر دبی، 3/34 هزار پنجستاره مجلل، 5/33 هزار هتل آپارتمان، 9/29 هزار چهار ستاره Upscale، 2/27 هزار پنج ستاره Upper Upscale، 4/20 هزار سه ستاره Midscale و 5/18 هزار هم چهار ستاره Upper Midscale خواهد بود.
دورنمای کلی صنعت گردشگری در امارات
طبق آمار، به ترتیب 36/18 و 07/24 میلیون گردشگر خارجی در سالهای 2014 و 2023 به کشور امارات سفر کردهاند. همانگونه که نمودار زیر نشان میدهد، از 2023 به بعد نرخ گردشگران رو به فزونی بوده و پیشبینی میشود که در سال 2029 این رقم به 66/44 میلیون نفر برسد.
وضعیت مطلوب امارات در شاخصهای سفر و گردشگری یکی از دلایل استقبال گردشگران خارجی برای سفر به این کشور بوده است. مطابق شاخص توسعۀ سفر و گرشگری مجمع جهانی اقتصاد، امارات در بین 119 کشور جهان رتبۀ اول در شاخص ارائۀ دادههای سفر و گردشگری و زیرساختهای حملونقل هوایی، رتبۀ دوم در زیرساختها و خدمات و رتبۀ سوم در جامعیت دادههای سفر و گردشگری، کارایی خدمات حملونقل هوایی و سیاستگذاری سفر و گردشگری را کسب کرده است. پیشبینی میشود که سهم گردشگری امارات در اقتصاد این کشور تا آخر سال 2024، به 236 میلیارد درهم (64 میلیارد دلار)؛ معادل 12 درصد کل تولید ناخالص داخلی کشور برسد.
درآمد گردشگری تفریحی؛ پیشتاز در امارات
از میان انواع گردشگری، درآمد گردشگری تفریحی در امارات پیشتاز بوده است. این کشور با در اختیار داشتن بیش از 46 درصد هتلهای مجلل منطقۀ شورای همکاری خلیج فارس، 5/43 میلیارد درهم (84/11 میلیارد دلار) از این بخش در سال 2023 درآمد داشته است. طبق آمار وزارت اقتصاد امارات متحدۀ عربی، در این سال 4/75 درصد گردشگران، هتلها را اشغال کردهاند که رشد 6 درصدی نسبت به سال گذشته را نشان میدهد. مدت اقامت در هتل هم 5/3 روز بوده که متوسط قیمت هر اتاق 508 درهم (31/138 دلار) میشده است. همچنین لازم است بدانیم که هتلها در امارات بیش از 210 هزار اتاق برای گردشگران فراهم آوردهاند که 150 هزار تای آن تنها در دبی قرار دارد. 10 کشوری که بین ژانویه تا دسامبر 2023، بیشترین سفر را به دبی، یکی از پرجمعیتترین شهرهای امارات داشتهاند به ترتیب کشورهای هند، عمان، عربستان سعودی، انگلستان، روسیه، ایالات متحدۀ آمریکا، آلمان، فرانسه، پاکستان و ایران بودهاند. نرخ سفر گردشگران خارجی به این شهر در این سال، 15/17 میلیون نفر بوده است؛ 43/19 درصد بیشتر از سال 2022. هشت مقصد اصلی این گردشگران، به پیشنهاد دو شرکت راهنمای سفر Tripadvisior و Lonely Planet را میتوان طبق جدول 1 فهرستوار تنظیم کرد:
چشمانداز صنعت گردشگری در امارات
همانگونه که شواهد نشان داد، به استثنای دوران همهگیری کرونا که تمام کشورها را تحت بحرانهای بسیاری قرار داد، صنعت گردشگری در امارات با رشد پیوسته و مداومی همراه بوده است. این کشور استراتژی مدونی برای جذب 3/39 میلیون گردشگر تا سال 2031 (رشد سالانۀ 7 درصدی) طرحریزی کرده است که همراه با ارزش 90 میلیارد دلار درهمیِ (5/24 میلیارد دلار) بخش گردشگری در تولید ناخالص داخلی کشور و ایجاد بیش از 178 هزار شغل جدید خواهد بود. طبق این استراتژی، در مقایسه با 2019 تا سال 2031، مهمانان هتلها 5/1 برابر خواهند شد (از 27 میلیون به 40 میلیون)؛ این یعنی 5/2 برابر ارزش بیشتر برای تولید ناخالص داخلی کشور (از 01/49 میلیارد دلار در 2019 به 52/122 میلیارد دلار در 2031).
علاوه بر این، هتلها از 126 هزار اتاق به 251 هزار افزایش خواهد یافت و خانۀ تعطیلات برای متنوع نمودن گزینههای گردشگران هم به امکانات اضافه خواهد شد. طبق برآورد استاتیستا تا سال 2028 سفر با آژانسهای مسافرتی به عنوان بزرگترین بخش صنعت گردشگری در امارات با رشد سالانۀ 99/2 درصدی به 1628 میلیون دلار خواهد رسید. متقاضیان این آژانسها به 2235 هزار نفر افزایش مییابد که متوسط درآمد به ازای هر کاربر (ARPU) 30/457 دلار خواهد بود. Knight Frank –آژانس املاک، مسکونی و مشاور مایملک تجاری- هم پیشبینی کرده که تا سال 2027 از 7/163 هزار اتاق هتلها در شهر دبی، 3/34 هزار پنجستاره مجلل، 5/33 هزار هتل آپارتمان، 9/29 هزار چهار ستاره Upscale، 2/27 هزار پنج ستاره Upper Upscale، 4/20 هزار سه ستاره Midscale و 5/18 هزار هم چهار ستاره Upper Midscale خواهد بود.