کتاب و کتابخانه، تلویزیون و سینما، بازی، اسباببازی و فضاهای کودکی ایران در برش آبان ۱۴۰۵. ۱۸٫۷ میلیون کودک صفر تا چهارده ساله مخاطب این بازارند.
عددهای کلیدی
کودکی در ایران امروز میان قفسه کتاب و صفحه تلویزیون، بازی موبایلی و خانه بازی، کلاس کانون و قصه شب میگذرد. نسخه نخست دادهنمای زیستبوم فرهنگی کودک در آبان ۱۴۰۱ این قلمرو را در پنج بخش نشان داده بود. نسخه ۱۴۰۵ همان پرسش را با داده تازه و دامنهای گستردهتر پی میگیرد و برداشت مستقیم نمافر از سکوهای کتاب، ویدئو، بازی و فروشگاه را کنار نقشه مکانها و آمار رسمی میگذارد. گزارش ۹۳ صفحه دارد و ۷۲ نمودار و جدول را در دوازده بخش کنار هم میگذارد.
کودکان ایران در عدد
هر عدد این گزارش تنها در نسبت با شمار کودکان معنا پیدا میکند. ۱۸٫۷ میلیون کودک صفر تا چهارده ساله در ایران زندگی میکنند، اما این جمعیت هر سال کوچکتر میشود. ثبت احوال برای سال ۱۳۹۵ شمار ۱٬۵۲۷٬۹۳۳ ولادت ثبت کرده و برای ۱۴۰۴ تنها ۸۹۲٬۲۸۰ ولادت، یعنی کاهشی ۴۲ درصدی در نه سال. هر سال گروهی کوچکتر از سال پیش به سن مهد، دبستان و مخاطب کتاب و کارتون میرسد و بازار فرهنگی کودک در سالهای پیش رو بر همین روند بنا میشود.
کتاب و کتابخانه
کتاب کودک و نوجوان در ۱۴۰۲ به ۲۰٬۹۹۸ عنوان رسید و در ۱۴۰۴ به ۱۶٬۷۸۰ عنوان بازگشت. شمارگان هر عنوان در همین سال ۱٬۲۵۶ نسخه بوده است. ۴۱ درصد کتابهای کودک ۱۴۰۴ ترجمهاند، در حالی که این سهم در کتاب بزرگسال ۲۳ درصد است. کتابخانه عمومی هنوز رایگانترین راه کودک به کتاب است و کودکان ۱۷ درصد عضوها و ۲۵ درصد امانتهای کتابخانههای عمومی کشور را به خود اختصاص دادهاند. گزارش پراکندگی مراکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را هم به ازای جمعیت کودک هر استان میسنجد.
تماشای کودک از تلویزیون تا یوتیوب
شبکه پویا ۲۰ درصد بازدید تلوبیون را دارد و ۸۲ درصد بازدید کارتونهای آن به کارتون خارجی میرسد. در نمایش خانگی هم تصویر مشابهی دیده میشود. از ۱٬۱۹۲ عنوان کودک فیلیمو تنها ۶۹ عنوان ایرانی است و ۷۸ درصد بازدید دیجیتون از آن کارتون دوبله است. در سینما اما ساخت ایران دست بالا را دارد. فیلمهای کودک در ۱۴۰۳ ۳٫۵ میلیون بلیت فروختند و بچه زرنگ با ۱٫۹۴ میلیون بلیت پرفروشترین آنها بوده است.
بازی، اسباببازی و قصه
۵٬۷۴۸ بازی کودک کافهبازار ۳۲۰ میلیون نصب دارند و ۸۶ درصد اپهای پرنصب کودک تبلیغ نمایش میدهند. در قفسه اسباببازی فاصله ساخت ایران و خارج از هر رسانه دیگری بیشتر است. به ازای هر اسباببازی دیجیکالا با شخصیت ایرانی، ۲۲۳ اسباببازی با شخصیت خارجی عرضه شده است. قصه شنیداری کودک هم بازاری کوچک دارد. ۲۷ برنامه کودک کستباکس ۲۵ میلیون بار شنیده شدهاند و دسته کودک این سکو بیشتر برنامه بزرگسال را در خود جا داده است.
فضاهای کودکی و نگاه والدین
نقشه بلد ۵٬۳۸۸ مهدکودک را نشان میدهد که ۳۲ درصد آنها در استان تهراناند. البرز بیشترین و سیستان و بلوچستان کمترین خانه بازی و شهربازی را به ازای جمعیت کودک دارند. بخش پایانی گزارش کارنامه محتوای کودک را از نگاه ارزیابان والدین در کدومو میخواند. این دادهنما برای سیاستگذاران فرهنگی، ناشران و سازندگان محتوای کودک، سکوها و فروشگاهها و پدرها و مادرهایی نوشته شده که میخواهند بدانند کودکی ایرانی در سال ۱۴۰۵ با چه چیزهایی میگذرد.
یادداشت و نمودارهای رایگان
مرور یافتههای اصلی این دادهنما در یادداشت «آمار کودکان ایران ۱۴۰۵» آمده است. چهار نمودار آن نیز جدا منتشر شدهاند، یعنی «آمار ولادت در ایران از ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴»، «تعداد مهدکودکهای ایران به تفکیک استان»، «سهم کارتون خارجی و ایرانی از بازدید شبکه پویا» و «شخصیتهای کارتونی ایرانی و خارجی در کالاهای کودک دیجیکالا». فهرست پربازدیدترین کارتونهای شبکه پویا نیز در یادداشت «پربازدیدترین کارتونهای شبکه پویا» آمده است.
دوازده بخش گزارش
- ۱کودکان ایران در عددجمعیت کودک، ولادت، مهد، پیشدبستانی و دبستانصفحه ۶
- ۲کتاب کودک و نوجوانخانه کتاب، ترجمه و سکوهای کتابصفحه ۱۳
- ۳کتابخانه عمومی و کانون پرورش فکریعضویت و امانت کودکان و مراکز کانون در استانهاصفحه ۲۷
- ۴تلویزیون کودکپویا و امید در تلوبیون و خاستگاه برنامههاصفحه ۳۳
- ۵سینما و تئاتر کودکفروش فیلمهای کودک و پراکندگی استانیصفحه ۴۰
- ۶انیمیشن و نمایش خانگیفیلیمو، نماوا، آپارات کودک و دیجیتونصفحه ۴۶
- ۷کودک در یوتیوب فارسیکانالهای کودک فارسی پس از بازبینیصفحه ۵۷
- ۸بازی و اپلیکیشن کودککافهبازار، ردهبندی اسرا و تبلیغ در اپهاصفحه ۶۱
- ۹اسباببازی و شخصیتهای کارتونیقفسه دیجیکالا و شخصیتهای ایرانی و خارجیصفحه ۶۸
- ۱۰قصه و پادکست کودکبرنامههای کودک کستباکس و شنوتوصفحه ۷۵
- ۱۱فضاهای کودکیمهدکودک، خانه بازی و شهربازی روی نقشه بلدصفحه ۷۹
- ۱۲محتوای کودک از نگاه والدینکارنامه ارزیابان کدوموصفحه ۸۶
داشبورد زیستبوم فرهنگی کودک
همه نمودارهای این مجلد و برشهای بیشتر، از کتاب و تلویزیون تا بازی و فضاهای کودکی هر استان، در داشبورد دیدهبان نمافر آمده است.
دسترسی سه ماهه ۳٫۶ میلیون تومان است.















