زمانی‌که در هفته اول تجاوز رژیم‌صهیونیستی به ایران، موشک‌های اسرائیلی به سمت تهران، اصفهان و کرج شلیک شدند، شواهد حاکی از حمله اسرائیل به اهداف غیرنظامی مانند مراکز علمی بود. دانشگاه امام حسین (ع)، دانشگاه صنعتی مالک‌اشتر و چند مرکز تحقیقاتی دیگر، در فهرست حمله قرار گرفتند؛ مراکزی که به دلیل پیوندشان با برنامه‌های دفاعی ایران، سال‌ها زیر نظر تل‌آویو بودند. پاسخ ایران اما در نقطه‌ای فرود آمد که از نظر نمادین و زیرساختی، معنای متفاوتی داشت. چند روز بعد، حمله‌ای دقیق مؤسسه وایزمن را هدف گرفت؛ مرکزی در قلب اسرائیل که در ظاهر با علم و نوآوری شناخته می‌شود، اما لایه‌های پنهان‌تری دارد. جایی که مرز میان پژوهش دانشگاهی و پروژه‌های نظامی از مدت‌ها پیش محو شده و آنچه در آن تولید می‌شود، مستقیماً وارد زنجیره قدرت فناورانه ارتش اسرائیل می‌شود.
اما این تنها یک سوی ماجراست. پشت این چهره علمی، مؤسسه وایزمن نقشی بسیار جدی و راهبردی در توسعه نظامی رژیم صهیونیستی ایفا می‌کند. وایزمن، بازوی علمی–تحقیقاتی ارتش اسرائیل است؛ مؤسسه‌ای که از ساخت نخستین کامپیوتر اسرائیل در ۱۹۴۵ تا نخستین کامپیوتر بیولوژیکی جهان در ۲۰۰۴، همواره در خط مقدم تبدیل علم به ابزار جنگ بوده است. پروژه‌هایی در حوزه‌هایی چون پهپاد، هوش مصنوعی نظامی، رمزگذاری، اپترونیک و جنگ سایبری، بخش بزرگی از فعالیت‌های این مؤسسه را تشکیل می‌دهند.
آنچه وایزمن را از یک نهاد علمی صرف متمایز می‌کند، نقش آن در عادی‌سازی بین‌المللی برنامه‌های نظامی اسرائیل تحت پوشش علم است. این مؤسسه، در ظاهر بخشی از جامعه علمی بین‌المللی است، اما در واقع، به‌عنوان سپر دیپلماتیک اسرائیل عمل می‌کند. زیر سایه این برند علمی معتبر، فعالیت‌هایی انجام می‌شود که نه شفاف است، نه تحت نظارت جهانی و نه قابل تفکیک از ماشین جنگی رژیم صهیونیستی است. وایزمن تنها یک مؤسسه علمی نیست؛ مغز متفکر ساختار جنگی اسرائیل است. حمله به آن در جریان جنگ اخیر، صرفاً نابودی یک دانشگاه نبود، بلکه شکستن ستون علمی–فناورانه‌ای بود که سال‌ها زیر پوست علم، ساختار نظامی این رژیم را تغذیه کرده است.
از نوبل تا تورینگ؛ پوششی درخشان برای وایزمن
مؤسسه وایزمن، به ظاهر یکی از درخشان‌ترین مراکز علمی جهان است؛ یک مرکز پژوهشی و تحصیلات تکمیلی در شهر رخووت، در نزدیکی تل‌آویو که نامش با علم، نوآوری و جوایز بین‌المللی گره خورده است. این مؤسسه از زمان تأسیسش توسط حییم وایزمن، رئیس‌جمهور نخست اسرائیل، تا امروز، در زمره معتبرترین نهادهای علمی جهان قرار گرفته و با ۶ جایزه نوبل، ۳ جایزه تورینگ و رتبه‌ای در میان ۱۰ دانشگاه برتر جهان بر اساس شاخص‌های «Nature Index» و «Leiden Ranking» تصویری از افتخار و پیشرفت ارائه داده است.
اما این تنها یک سوی ماجراست. پشت این چهره علمی، مؤسسه وایزمن نقشی بسیار جدی و راهبردی در توسعه نظامی رژیم صهیونیستی ایفا می‌کند. وایزمن، بازوی علمی–تحقیقاتی ارتش اسرائیل است؛ مؤسسه‌ای که از ساخت نخستین کامپیوتر اسرائیل در ۱۹۴۵ تا نخستین کامپیوتر بیولوژیکی جهان در ۲۰۰۴، همواره در خط مقدم تبدیل علم به ابزار جنگ بوده است. پروژه‌هایی در حوزه‌هایی چون پهپاد، هوش مصنوعی نظامی، رمزگذاری، اپترونیک و جنگ سایبری، بخش بزرگی از فعالیت‌های این مؤسسه را تشکیل می‌دهند.
خسارت وارده بر وایزمن بر اثر حمله موشکی ایران چقدر است؟
در جریان جنگ ۱۲ روزه ایران و رژیم صهیونیستی، حمله نیروهای مسلح ایران به مؤسسه وایزمن، بیش از آن‌که اقدامی نمادین باشد، ضربه‌ای واقعی به زیرساخت‌های حیاتی ارتش اسرائیل بود. طبق گزارش رسمی، آلون چن، رئیس مؤسسه، اعلام کرد که این حمله حدود ۵۷۴ میلیون دلار خسارت وارد کرد. دو ساختمان کلیدی علوم زیستی و شیمی نابود شدند، ۴۵ آزمایشگاه به شدت آسیب دیدند و ۹۰درصد محوطه تخریب شد. از همه مهم‌تر، ۱۵ پروژه تحت حمایت مالی اتحادیه اروپا نیز به دلیل ماهیت حساس و نظامی، از بین رفتند یا متوقف شدند.
وایزمن شریک کلیدی شرکت‌های تسلیحاتی و هسته‌ای
آنچه نقش وایزمن را خطرناک‌تر می‌کند، فقط همکاری‌های فناورانه نیست، بلکه ترکیب ساختاری آن با پروژه‌های دفاعی و امنیتی رژیم صهیونیستی است. ۷۵درصد از پروژه‌های دفاعی اسرائیل در حوزه‌هایی مانند جنگ الکترونیک، رمزنگاری، و اپتیک، با همکاری وایزمن انجام می‌شود. این مؤسسه شریک کلیدی وزارت دفاع اسرائیل است و با شرکت‌های تسلیحاتی مانند «البیت سیستمز» در پروژه‌هایی مانند سیستم‌های پوشش ضد استراق‌سمع برای پهپادها (۱۵ میلیون دلار در سال ۲۰۲۳) و توسعه مواد زیستی برای زره‌پوش‌ها همکاری مستقیم دارد. علاوه بر این، تربیت نیروی انسانی نیز در دستور کار وایزمن است. طبق آمار منتشرشده، ۱۰درصد از دانشجویان دکتری این مؤسسه وارد واحدهای نظامی مانند یگان اطلاعاتی ۸۲۰۰ می‌شوند. یوسی کوهن، از فارغ‌التحصیلان وایزمن، طراحی سیستم‌های سیگنالی برای این یگان را برعهده داشته است. بورسیه‌ای به نام کاتز، که از ۱۹۹۱ توسط وزارت دفاع ارائه می‌شود، وظیفه دارد دانشمندان این مؤسسه را مستقیماً وارد پروژه‌های دفاعی کند. ابعاد همکاری وایزمن با ساختار نظامی، تنها به ارتش متعارف محدود نمی‌شود. این مؤسسه، از دهه ۱۹۵۰، در شکل‌گیری برنامه هسته‌ای اسرائیل نقش بنیادین داشته است. دانشمندانی همچون برگمن، د-شالیت و لیپکین، از معماران اصلی برنامه علمی هسته‌ای اسرائیل و طراحان ساختار نیروگاه دیمونا بوده‌اند. تخمین زده می‌شود در دهه ۶۰ میلادی، 20درصد تا ۳۰درصد از دانشمندان مرکز تحقیقات هسته‌ای دیمونا از اعضا یا فارغ‌التحصیلان وایزمن بوده‌اند؛ آماری که به‌دلیل سیاست‌های مخفی‌کاری اسرائیل، همچنان غیررسمی و محرمانه است.اقتصاد وایزمن آمیخته با ماشین جنگی اسرائیل
وایزمن همچنین در حوزه اقتصادی نیز با ساختار جنگی اسرائیل گره خورده است. بودجه سالانه این مؤسسه حدود ۴۰۰ میلیون دلار است که ۳۳درصد آن مستقیماً از دولت اسرائیل تأمین می‌شود. در بودجه سال ۲۰۲۵، دولت اسرائیل ۱۵۰ میلیون دلار دیگر به آن اختصاص داده که ۲۰درصد آن برای فناوری‌های نظامی–غیرنظامی مانند هوش مصنوعی، امنیت سایبری و علوم مواد مصرف می‌شود. حتی شرکت یِدا، زیرمجموعه وایزمن، از فروش سالانه ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار حق امتیاز از فناوری‌هایی مانند تصویربرداری و حسگرهای رمزنگاری‌شده درآمد دارد که بخشی از آن در زیرساخت‌های دفاعی سرمایه‌گذاری می‌شود.
آنچه وایزمن را از یک نهاد علمی صرف متمایز می‌کند، نقش آن در عادی‌سازی بین‌المللی برنامه‌های نظامی اسرائیل تحت پوشش علم است. این مؤسسه، در ظاهر بخشی از جامعه علمی بین‌المللی است، اما در واقع، به‌عنوان سپر دیپلماتیک اسرائیل عمل می‌کند. زیر سایه این برند علمی معتبر، فعالیت‌هایی انجام می‌شود که نه شفاف است، نه تحت نظارت جهانی و نه قابل تفکیک از ماشین جنگی رژیم صهیونیستی است. وایزمن تنها یک مؤسسه علمی نیست؛ مغز متفکر ساختار جنگی اسرائیل است. حمله به آن در جریان جنگ اخیر، صرفاً نابودی یک دانشگاه نبود، بلکه شکستن ستون علمی–فناورانه‌ای بود که سال‌ها زیر پوست علم، ساختار نظامی این رژیم را تغذیه کرده است.