بی‌اعتمادی آمریکایی‌ها به ادعاها و بزرگنمایی‌ها درباره برنامه هسته‌ای ایران
رصد و آگاهی از افکار عمومی ایالات متحده آمریکا درباره جنگ رژیم‌صهیونیستی و ایران، به‌عنوان مهم‌ترین هم‌پیمان و حامی سیاسی-نظامی رژیم صهیونیستی و به‌عنوان عضوی درگیر در بحران، موضوعی حائز اهمیت است. در همین راستا، یادداشت حاضر قصد دارد با بررسی افکارسنجی‌های معتبر صورت گرفته در جامعه آمریکا تصویری شفاف از آنچه در افکار عمومی آمریکا درباره جنگ ایران و اسرائیل و حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران در جریان است را احصاء، بازخوانی و تجزیه و تحلیل کند.
داده‌های پژوهش حاضر توسط مؤسسه یوگاو (YOUGOV) به روش پیمایش اینترنتی و به‌وسیله نظرسنجی آنلاین از 2,300 تا 2,800 نفر از شهروندان بالای 18 سال ایالات متحده آمریکا (ناظر به جامعه و نمونه آماری در هر سؤال متفاوت) در بازه زمانی 23 ژوئن 2025 تا 27 ژوئن 2025 (2 تیر 1404 تا 6 تیر 1404) جمع‌آوری و تحلیل شده‌اند. لازم به ذکر است که مؤسسه یوگاو (YOUGOV) یکی از مراکز معتبر نظرسنجی و افکارسنجی عمومی و تحلیل داده دولتی در ایالات متحده آمریکاست، که این نظرسنجی را با همکاری نشریه اکونومیست انجام داده است.
جنگ میان ایران و آمریکا شروع شده است؟
مطابق با یافته‌ها، 40درصد آمریکایی‌ها در حال حاضر ایران و ایالات متحده را در وضعیت جنگی می‌دانند و بروز و تشدید آن در آینده را قطعی می‌دانند. این رقم اگرچه به ظاهر میزان بالایی است، اما باید توجه داشت که همچنان 60درصد از افکار عمومی آمریکا وقوع (شروع) جنگ میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران را منتفی می‌دانند و به صورت کامل یا نسبی از اینکه وضعیت را جنگی تلقی کنند اجتناب یا در این امر تردید دارند.
نه بلند افکار عمومی آمریکا به جنگ با ایران
در پاسخ به این سؤال که افکار عمومی آمریکا تا چه حد تمایل یا عدم تمایل به وقوع درگیری با ایران دارد، باید گفت: فقط 5درصد پاسخگویان، وقوع جنگ بین ایران و آمریکا را لازم و مطلوب دانسته‌اند. این در حالی است که 85درصد مردم به صراحت با وقوع این درگیری ابراز مخالفت کرده‌اند. همچنین 10درصد نیز در لزوم یا عدم درباره لزوم این درگیری مردد هستند. در مجموع می‌توان گفت که افکار عمومی آمریکا، جنگ با ایران را امری مطلوب نمی‌دانند.
حساسیت افکار عمومی ایالات متحده نسبت به حمله به ایران
بررسی میزان توجه آمریکایی‌ها به اخبار مربوط به حمله ایالات متحده آمریکا به تأسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران می‌تواند تا میزان زیادی نشان‌دهنده میزان اهمیت مسئله ایران در افکار عمومی آمریکا باشد. بر اساس آمار بیش از نیمی از آمریکایی‌ها تا حد زیادی اخبار مربوط به حمله آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران را شنیده‌اند، که این خود نشان از حساسیت افکار عمومی ایالات متحده نسبت به مسئله ایران دارد. از سوی دیگر با توجه به میزان بسیار بالای افرادی که آگاهی اجمالی از اخبار این حمله داشتند می‌توان نتیجه گرفت که رسانه‌های خبری ایالات متحده آمریکا پوشش گسترده‌ای از اخبار این درگیری داشته‌اند.
دوقطبی و شکاف در افکار عمومی آمریکا؛ ره‌آورد حمله آمریکا به ایران
افکار عمومی آمریکا نسبت به حمله صورت گرفته علیه تأسیسات هسته‌ای ایران حاوی دوقطبی شدیدی است. مطابق با نتایج، 38درصد پاسخگویان موافقت کامل یا ضمنی با این حملات داشته‌اند و 47درصد نیز مخالفت کامل یا ضمنی خود با این حملات را ابراز کرده‌اند. این دوگانه قابل توجه، نشان از وجود اختلاف و تکثر نظر دربره اقدامات دولت آمریکا در ارتباط با ایران است که می‌تواند امکان و فرصت خوبی برای یک دیپلماسی عمومی-رسانه‌ای مهیا کند.
تشکیک در درستی حمله آمریکا به ایران
تحلیل احساس آمریکایی‌ها نسبت به درستی یا نادرستی حمله ایالات متحده آمریکا به سایت‌های هسته‌ای (اتمی) جمهوری اسلامی ایران نشان می‌دهد که 40درصد پاسخگویان، بمباران سایت‌های هسته‌ای ایران توسط آمریکا را تصیم اشتباهی دانسته‌اند. این در حالی است که در سوی مقابل 38درصد آن‌ها این اقدام را درست می‌دانند. همچنین 22درصد آمریکایی‌ها از درست یا غلط بودن آن اطمینانی ندارند. این امر می‌تواند باعث ایجاد شکافی جدی در افکار عمومی آمریکا باشد. بنابراین درگیری با ایران می‌تواند برای دولت ایالات متحده و شخص دونالد ترامپ شمشیری دولبه باشد. همچنین جمهوری اسلامی ایران می‌تواند با استفاده از فشار رسانه‌ای بر افکار عمومی آمریکا، از این شکاف برای فشار بر دولت آمریکا بهره ببرد. اما باید به خاطر داشت با گذشت زمان و رفع خطرات احتمالی که این درگیری می‌توانست برای منافع ایالات متحده ایجاد کند، حتما نظرات افراد همراه با این سیاست‌ها تقویت می‌شود و این شکاف بهبود خواهد یافت.
ناامنی در راه است؛ افزایش ترس آمریکایی‌ها از ناامنی
نظر آمریکایی‌ها درباره پاسخ ایران به حمله آمریکا و نتایج آن قابل توجه‌است؛ نتایج نشان می‌دهد که افکار عمومی آمریکا معتقدند پس از حمله به تأسیسات اتمی ایران، ناامنی در ایالات متحده آمریکا افزایش پیدا می‌کند. از سوی دیگر باید توجه کرد که اساسا منافع و دستاورد ایالات متحده آمریکا از این حمله تا حد زیادی برای جامعه آمریکا محل ابهام است، زیرا آمریکایی‌هایی که سال‌ها تحت تأثیر برنامه ایران‌هراسی قرار داشته‌اند و بعد از یک حمله که موفقیت آن از سوی رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا تضمین شده همچنان معتقد هستند تهدید ایران برای ناامنی ایالات متحده آمریکا به‌طور جدی وجود دارد. بنابراین در تأثیر این حمله بر افزایش امنیت ایالات متحده آمریکا تشکیک کرده‌اند.
فاصله ایران تا سلاح هسته‌ای از منظر افکار عمومی آمریکا
طبق آمارهای ارائه شده قبل از حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران، کمتر از 36درصد مصاحبه‌شوندگان فکر می‌کردند برنامه هسته‌ای ایران در کمتر از 1 سال می‌تواند منجر به دستیابی به بمب اتم شود. این در حالی است که حدود 36درصد هیچ چشم‌انداز دقیقی از زمان لازم برای رسیدن ایران به بمب اتم نداشته‌اند. همچنین 4درصد نیز معتقد بوده‌اند که برنامه هسته‌ای ایران مطلقاً کاربرد تسلیحاتی نخواهد داشت.
آیا حمله آمریکا مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شده؟
نکته قابل توجه پس از حمله آمریکا به زیرساخت‌ها و تأسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، این است که درصد پراکندگی افکار عمومی آمریکا درباره مدت زمان لازم (باقی‌مانده) ایران برای دستیابی به تسلیحات هسته‌ای تفاوت چندانی نکرده است و هنوز به عقیده اغلب مردم ایالات متحده آمریکا، ایران فاصله زمانی نزدیکی به دستیابی به سلاح هسته‌ای (بمب اتم) ندارد. با این وجود همچنان بیش از یک‌سوم پاسخگویان به این سؤال هیچ تصور و چشم‌انداز دقیقی از زمان لازم برای رسیدن ایران به بمب اتم ندارند و برنامه هسته‌ای ایران برای آن‌ها در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
بر اساس یافته‌های دو مرحله نظرسنجی (قبل و بعد از حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران) درباره زمان موردنیاز ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای، افکار عمومی آمریکا دستیابی ایران به سلاح اتمی را یک خطر بالقوه ندانسته و علی‌رغم همه تلاش‌های صورت گرفته برای اقناع افکار عمومی همچنان بخش زیادی از مردم ایالات متحده آمریکا دستیابی ایران به بمب اتم را یک خطر جدی بالقوه قلمداد نکرده است. ارزیابی نظرسنجی‌های صورت گرفته پس از حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران نشان می‌دهد، علی رغم تلاش رئیس جمهور آمریکا برای موفق جلوه دادن این عملیات و اهمیت آن تغییر جدی در نگاه مردم به مسئله دستیابی ایران به سلاح اتمی رخ نداده و مردم ایالات متحده با یک همگنی بالا پس از حملات همچنان معتقدند ایران می‌تواند ظرف مدت مشخصی به بمب اتم دست یابد.
بی‌اعتمادی به ادعاها و بزرگنمایی‌ها درباره برنامه هسته‌ای ایران
بنا بر آمار ارائه شده در نظرسنجی حاضر، بیش از 70درصد آمریکایی‌ها به دیده تردید به ادعاهای دولت مردان خود درباره برنامه هسته‌ای ایران می‌نگرند و آن را تا حد زیادی غیر قابل اعتماد می‌دانند. باید توجه داشت که این نگاه شامل اصل ادعا پیش از حمله و ادعای نابودی تأسیسات پس از حمله به زیرساخت‌های هسته‌ای ایران است.
کلام آخر
نتایج نظرسنجی موسسه یوگاو (YOUGOV) که با شروع درگیری رژیم‌صهیونیستی و جمهوری اسلامی ایران و ورود آمریکا به آن و به صورت روزانه انجام شده نشان می‌دهد که افکار عمومی آمریکا اولویت چندانی به پرونده هسته‌ای ایران نداده و آن را یک مشکل یا تهدید بالقوه می‌دانند که در کوتاه‌مدت بالفعل نخواهد شد. همچنین با وجود اینکه افکار عمومی ایالات متحده اصل خطر را در مسئله ایران پذیرفته است، اما به جد درباره نحوه تعامل با این خطر و استفاده از گزینه‌هایی مانند جنگ گسترده و تغییر رژیم که منجر به گشوده شدن هزارتوی خاکستری در برابر منافع آمریکا خواهد شد تردید دارد. بر همین اساس لازم است که با اتخاذ خطوط رسانه‌ای دقیق، ضمن تعدیل نظرات رادیکال علیه جمهوری اسلامی ایران در جامعه آمریکا از شکاف‌های موجود در افکار عمومی آمریکا نهایت بهره را برای فشار بر دولت دونالد ترامپ و حذف گزینه‌های پرهزینه‌ای مانند جنگ برد. این امر زمانی اهمیت بیشتری می‌یابد که دانست اغلب آمریکایی‌ها به ادعاهای دولت و دولتمردان خود درباره برنامه هسته‌ای ایران شک و تردید دارند.
