موفقیت نایکی از زبان دادهها
موفقیت در صنعت مد و پوشاک به دلیل تغییر و تحول و توسعه همیشگی آن کار دشواری است، اما نه برای نایکی؛ نایکی نه تنها در دنیای مد و پوشاک ورزشی موفق است، بلکه صنعت مد و پوشاک را نیز زیر سایه عملکرد خود قرار داده است. محصولات متنوع و نوآورانه، گستردگی جهانی، هویت برند ارزشمند و بازاریابی قوی از جمله عواملی هستند که نایکی را به یکی از بازیگران کلیدی صنعت مد و پوشاک تبدیل کرده است. امروزه فراتر از لباسهای ورزشی که ورزشکاران میپوشند، نایکی بر نحوه لباس پوشیدن مردم در سراسر جهان نیز تأثیرگذار است. از کفشهای ورزشی نایکی تا لباسهای خیابانی آن که نشاندهنده مد شهری هستند، همگی حکایت از دستاوردهای نایکی دارند.
نایکی با به وجود آوردن سبد محصولات متنوع، همکاری با طراحان و هنرمندان برجسته، رویکردهای بازاریابی قدرتمند، راهبردهای فروش کارآمد و نوآوری و سرمایهگذاری مداوم در بخش تحقیق و توسعه، نه تنها توانسته به چالشهای جهانی اخیر در صنعت مد و پوشاک غلبه کند، بلکه قویتر و تأثیرگذارتر از همیشه ظاهر شود. با اینکه موفقیت نایکی محدود به مباحث مالی نیست و داستانی از نوآوری، تأثیر فرهنگی و قدرت برندسازی دارد، اما آمار و اعداد مربوط به عملکرد نایکی میتواند بخش قابل توجهی از راهبردها و موفقیتهای آنرا روایت کند. در همین راستا در این یادداشت گزارش سال 2024 استاتیستا درباره عملکرد شرکت نایکی مورد بررسی قرار گرفته و برشهای مهمی از آن روایت شده است.
باارزشترین برندهای صنعت پوشاک در سال 2023
صنعت پوشاک به لحاظ سرمایهگذاری، درآمد و اشتغال در سراسر جهان اهمیت بالایی دارد. محصولات این صنعت دارای چرخه عمر کوتاه و گستردگی بالایی هستند و سرعت تغییر تقاضا و فرآیندهای عرضه نسبتا طولانی، فعالیت در این صنعت را دشوار ساخته است. بر همین اساس برندهای معتبر نیز برای حفظ سهم خود از بازار باید سخت تلاش کنند. برندهایی که هم نام و هم میزان ارزش آنها حائز اهمیت است و به عنوان رهبران صنعت پوشاک شناخته میشوند. نگاهی به فهرست باارزشترین برندهای صنعت پوشاک جهان در سال 2023 نشان میدهد که شرکت «نایکی» با ارزش 31.3 میلیارد دلار، باارزشترین برند در صنعت پوشاک جهان است. پس از نایکی برند نامآشنای فرانسوی یعنی «لوییویتون» قرار دارد که ارزش برند آن 26.29 میلیارد دلار برآورد شده است. «شَنِل» یکی دیگر از برندهای معروف فرانسوی با 19.38 میلیارد دلار در جایگاه سوم باارزشترین برندهای پوشاک جهان در سال 2023 قرار دارد. «گوچی»، «آدیداس»، «هرمس»، «دیور»، «کارتیه»، «زارا» و «رولکس» به ترتیب در جایگاههای بعدی باارزشترین برندهای پوشاک جهان قرار دارند.
سلطه نایکی بر بازار پوشاک ورزشی دنیا
صنعت پوشاک ورزشی حوزهای پرسود از صنعت پوشاک است که پیشبینی میشود در سالهای آینده رشد بالایی داشته باشد. پوشاک ورزشی شامل سه محصول اصلی پوشاک، کفش و تجهیزات و لوازم جانبی ورزشی است. نایکی به عنوان یکی از بزرگترین و شناختهشدهترین برندهای ورزشی جهان با فروش بیش از 51.5 میلیارد دلار در سال 2023، در صنعت پوشاک، لوازم جانبی و کفش ورزشی پیشروست. نایکی نه تنها یکی از برجستهترین تولیدکنندگان پوشاک، لوازم جانبی و کفش ورزشی است، بلکه همانگونه که گفته شد عنوان باارزشترین برند پوشاک جهان را نیز به خود اختصاص داده است. پس از نایکی، شرکت آدیداس با 23 میلیارد دلار دومین شرکت پرفروش پوشاک، لوازم جانبی و کفش ورزشی است. پوما نیز با 9.3 میلیارد دلار در رتبه سوم ایستاده است. همانطور که مشاهده میشود ارزش برند نایکی به طور قابل توجهی بالاتر از نزدیکترین رقیب خود، آدیداس است و این شکاف در سالهای اخیر همواره افزایش یافته است.
درآمد 51 میلیارد دلاری نایکی در سال 2023-2024
در سال مالی 2023-2024، درآمد جهانی نایکی به حدود 51.36 میلیارد دلار رسیده است که در مقایسه با سال مالی گذشته مقدار کمی افزایش یافته است. این در حالی است که امسال در مقایسه با سال های مالی 2022 و 2023، درآمد کلی شرکت تقریباً 10درصد افزایش یافته است. نایکی که در ژانویه 1964 تأسیس شد، امروزه به تأمین کننده اصلی کفش و پوشاک ورزشی و تولیدکننده بزرگ تجهیزات ورزشی در جهان تبدیل شده است.
حساب ویژه نایکی بر روی بازار کفش
بررسی درآمد شرکت نایکی به تفکیک محصولات حاکی از این است که نایکی در بازار کفش درخشان ظاهر شده است. بر همین اساس در سال مالی 2024، 68درصد از کل درآمد نایکی از بازار کفش حاصل شده است. نایکی در این سال، 33 میلیارد دلار از فروش کفش به دست آورده است. این در حالی است که پوشاک 28درصد و تجهیزات و لوازم جانبی ورزشی 4درصد درآمد نایکی را تشکیل دادهاند. این عدم تعادل در فروش محصولات نایکی از یک سو ریشه در ظرفیت و توانایی بالای نایکی در حوزه کفش و از سوی دیگر ناشی از اندازه بازار پوشاک و لوازم جانبی ورزشی در جهان است که نایکی در آنها نیز سرآمد و موفق عمل کرده است.
میزان سود ناخالص و درآمد خالص نایکی در سال 2024
سود ناخالص نایکی در سال 2023-2024 به حدود 22.9 میلیارد دلار رسیده است. این عدد بالاترین میزان سود ناخالص نایکی از سال 2014 تا به امروز است. اگرچه میزان سود ناخالص برند نایکی در مقایسه با سال گذشته فقط مقدار اندکی (حدود 600 میلیون یورو) افزایش یافته است، اما نگاهی به روند سود ناخالص نایکی از سال 2014 تا 2024 حاکی از روند صعودی سود ناخالص این شرکت دارد.

اما درآمد خالص نایکی در سال 2024 چه میزان است؟ در سال مالی منتهی به 31 می 2024، درآمد خالص جهانی نایکی به حدود 5.7 میلیارد دلار رسیده است. درآمد خالص نایکی نسبت به سال مالی 2023 با افزایش 630 میلیون دلاری همراه بوده است. با این حال، این عدد در مقایسه با درآمد خالص نایکی در سالهای 2022 و 2021 کمتر است. سال 2022، نایکی با کسب 6.04 میلیارد دلار درآمد خالص، بیشترین میزان درآمد خالص خود را از سال 2005 تاکنون به دست آورد.
از حمایت مالی نایکی از ورزشکاران تا محبوبیت آن در اروپا
نایکی حامی بسیاری از ورزشکاران حرفه ای برجسته مانند کریستیانو رونالدو، رافائل نادال، لبرون جیمز، نائومی اوزاکا و روری مکلروی برای استفاده از محصولاتش و ترویج و تبلیغ فناوری و طراحی خود است. علاوه بر این، نایکی برای طیف گستردهای از تیمهای ورزشی مانند بارسلونا و چلسی لباس (کیت) تولید و ارائه میکند.
در حالی که نایکی یک شرکت آمریکایی است، محصولات آن در همه جا وجود دارد. نظرسنجی استاتیستا که در اروپا انجام شده نشان میدهد که اکثریت قریب به اتفاق (تقریباً 94درصد) خریداران آنلاین کالاهای ورزشی و فضای باز در بریتانیا و آلمان، برند نایکی را حداقل با نام میشناسند. علاوه بر این، بیش از 60درصد پاسخدهندگان بریتانیایی و آلمانی اظهار داشتند که این برند را دوست دارند.
نایکی در کدام منطقه جهان درآمد بیشتری دارد؟
واکاوی درآمد نایکی بر حسب مناطق جغرافیایی نشان میدهد که اغلب مشتریان نایکی متعلق به منطقه آمریکای شمالی هستند. بهطوریکه در سال 2024، درآمد نایکی در آمریکای شمالی نزدیک به 21.4 میلیارد دلار بوده است. پس از آمریکای شمالی، مناطق اروپا، خاورمیانه و آفریقا قرار دارند که نایکی توانسته 13.6 میلیارد دلار از این مناطق کسب درآمد کند. چین بزرگ با 7.54 میلیارد دلار در جایگاه بعدی قرار دارد. همچنین درآمد نایکی از منطقههای آسیا، اقیانوسیه و آمریکای لاتین 6.72 میلیارد دلار بوده است. این در حالی است که 45 میلیون دلار از درآمد نایکی در سال 2024 نیز مربوط به فعالیتهای مربوط به برندهای جهانی و اعطای مجوز توسط نایکی بوده است.
نایکی چند فروشگاه و شغل تا سال 2024 ایجاده کرده است؟
نایکی علاوه بر فعالیت مستمر خود از سال 1964 تا به امروز، برای توسعه کسبوکار خود تعداد قابلتوجهی شرکت کفش، پوشاک و تجهیزات و لوازم جانبی ورزشی مانند Cole Haan، Bauer Hockey، Converse، Hurley International، Starter و Umbro را نیز خریداری کرده است. یکی از اقدامات راهبردی نایکی، راهاندازی فروشگاههای خود در سراسر جهان است. نایکی با این کار، ارتباط بدون واسطه و مورداعتمادی را با مشتریان برقرار کرده است. تا 31 می 2024، نایکی تا سال 2024، در مجموع تعداد 1,045 فروشگاه خردهفروشی را در سراسر جهان راهاندازی کرده است.

مشخص است که نایکی با توجه به گستردگی فعالیتها و بازار درآمدی خود، توانسته زمینه اشتغال تعداد قابلتوجهی از افراد را نیز در سراسر جهان فراهم آورد. تعداد کل کارکنان نایکی در سال 2024، 79,400 نفر است. این در حالی است که تعداد کارکنان نایکی در سال 2023، 83,700 بوده است و در یک سال گذشته تعداد کارکنان نایکی کاهش یافته است.
کلام آخر
تسلط نایکی در صنعت پوشاک ورزشی از عملکرد مالی چشمگیر و دسترسی جهانی آن مشهود است. نایکی با ارزش برند 31.3 میلیارد دلاری در سال 2023، پیشتاز صنعت پوشاک است و به طور قابل توجهی از رقبا پیشی گرفته است. موفقیت این شرکت به واسطه درآمد 51.36 میلیارد دلاری آن برای سال 2023-2024 نمایان است. تمرکز راهبردی نایکی بر نوآوری محصول، بازاریابی و گسترش جهانی، موقعیت آنرا به عنوان رهبر بازار پوشاک، با حضور قوی در آمریکای شمالی و نفوذ فزاینده در اروپا، خاورمیانه و آفریقا مستحکم کرده است.
موفقیت نایکی فراتر از معیارهای مالی صرف است و توانایی این شرکت برای انطباق با روند بازار و ترجیحات مصرفکننده را نشان میدهد. سرمایهگذاری مستمر این برند در تحقیق و توسعه، همراه با مشارکت راهبردی آن با ورزشکاران و تیمهای ورزشی، به آن اجازه داده تا مزیت رقابتی خود را حفظ کند. با این حال، کاهش جزئی در تعداد کارکنان و چالشهای موجود در بازارهای خاص نشان میدهد که نایکی باید به نوآوری و بهینهسازی فعالیتهایش برای حفظ مسیر رشد خود در بازار جهانی رقابتی ادامه دهد.