هر روز جهان ما همواره پیچیدهتر میشود و نیازهای آن مدام در حال تغییر است. صنعت معماری باید خود را پابهپای چالشها و مسائل، بهروز رسانی کند. این اتفاق، با دسترسی زیاد به دادهها امکانپذیر است. افزایش دسترسی به دادهها، از اساس راههای جدیدی را برای تفکر پیش پای ما میگذارد.
حل بخش مهمی از نیاهای اساسی جوامع امروز مثل بحرانهای زیستمحیطی و آب و هوایی، چالشهای شهرنشینی، تراکم جمعیت و کمبود مسکن، بر عهده قشر معمار و طراح داخلی است. آنها ساختار شهرها را شکل میدهند و باید بتوانند به این نیازهای مهم که دائما بهروز میشوند، پاسخ بدهند. برای ارائه پاسخ به این نیازها، شیوههای سنتی در معماری چندان پاسخگو نیستند و معماران باید این جرئت را داشته باشند که از روشهای قدیمی فاصله بگیرند. آنچه در این مقاله به آن میپردازیم ناظر بر همین گسترش دسترسی به دادهها در عصر تحولات بزرگ دیجیتالی همچون هوش مصنوعی است. در این مقاله به این سؤال پاسخ داده میشود که هوش مصنوعی در معماری چه تاثیری دارد و آیا میتواند معماران را خانهنشین کند؟
هوش مصنوعی تکامل بعدی در جعبهابزار معمار
استفاده از هوش مصنوعی در معماری با اینکه هنوز در مراحل اولیه خود قرار دارد؛ اما ظرفیت آن برای شکل دادن به آینده بسیار است. ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند حجم عظیمی از دادههای تولیدشده در طول طراحی، ساخت و بهرهبرداری از یک ساختمان را پردازش و تجزیه و تحلیل کنند. به کمک قابلیتهای هوش مصنوعی، میتوان طراحیهای سهبعدی فراوانی ایجاد کرد. همچنین میتوان به صورت آنی و در لحظه، سناریوهای مختلف را تحت تأثیر شرایط مختلف، آزمایش کرد. میتوان نسخههای گوناگون از یک طرح را به سرعت ایجاد کرد تا طراحی راحتتر شود و دوبارهکاری به حداقل برسد. در این صورت پایهای مبتنی بر شواهد محکم ایجاد خواهد شد که ادامه فرایند را پایدارتر و کارآمدتر خواهد ساخت. به هر حال، هوش مصنوعی جایگزین معماران و معماری نخواهد شد اما کار آنها را تقویت خواهد کرد. تحولات عمیقی که در این صنعت بر اثر هوش مصنوعی ایجاد میشود به این معنا نیست که این فناوری جایگزین معماران خواهد شد. هوش مصنوعی به همراه داده، به معمار کمک میکند تا به نتایج بهتری دست یابد. نسبت هوش مصنوعی و داده، یک نسبت مکمل است.
حرکت معماری به سمت طراحی دادهمحور
صنعت معماری از نرمافزار اتوکد تا نرمافزار BIM که بر پایه حافظه ابری است، راه درازی را پیموده است. اما تحول دیجیتال و تکنولوژی، هنوز ادامه دارد و تازه در ابتدای راه قرار گرفته است. طراحی معماری در آینده، بیشتر و بیشتر دادهمحور خواهد شد. نیکلاس مانگون، از فعالان صنعت معماری، تفاوت رابطه انسان با دادهها در زمان و آینده را اینگونه توضیح میدهد: "امروز میتوانید تمام دادهها را در هر زمانی در اختیار داشته باشید. اما در آینده، دادههای درست را در زمان درست خواهید داشت. معمار در این حالت میتواند خروجی یک پروژه را در همان ابتدا زمانی که تصمیمگیری برای او هزینه کمتری دارد، تعریف کند. همچنین او با استفاده از هوش مصنوعی در معماری قابلیت دریافت اطلاعات را به صورت آنی دارد و میتواند از هوش مصنوعی در طراحی داخلی به عنوان دستیاری برای همآفرینی طرحها و نقشهها بهره بگیرد." همین امروز نیز استفاده از دادههای دیجیتال در کارهای روزمره فعالان صنعت معماری، تبدیل به جزئی جداییناپذیر شدهاند. مثلا پلتفرم BIM جامعه مهندس طراح معماری را قادر ساخت تا از طریق یک پایگاه داده مشترک با یکدیگر در ارتباط باشند. این ایده میتواند گسترش پیدا کند و دسترسی به پروژههای پیچیده معماری را به طیف وسیعتری از ذینفعان، مثل توسعهدهندگان، دولتها و شهروندان توسعه دهد. به این صورت ارتباط معماران با گروههای دخیل، فراگیرتر میشود.
