سینمای کره جنوبی در آینه دیروز و امروز

سینمای کره جنوبی در آینه دیروز و امروز
موفقیت سریال بازی مرکب (Squid Game) که باوجود رقابت شدید با سریال‌های پرهزینه هالیوودی توانست به پربیننده‌ترین سریال نتفلیکس با ۲۶۵.۲ میلیون بازدید تبدیل شود، فراتر از یک دستاورد تجاری و نمادی از تثبیت جایگاه صنعت سرگرمی کره جنوبی در جهان بود. صنعتی که یکی از مهم‌ترین اضلاع آن سینما و تلویزیون است. 

تاریخچه‌ سینمای کره جنوبی

سینمای کره جنوبی از اواخر دوران استعمار ژاپن (۱۹۱۰-۱۹۴۵) آغاز شد. در دهه ۱۹۶۰، کارگردانانی همچون کیم کی - یونگ و آثار ماندگاری چون «خدمتکار» (The Housemaid) تولید شدند. بااین‌حال این دوران طلایی کوتاه بود، زیرا دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ با تسلط سانسور دولتی و محدودیت‌های شدید همراه شد که مانع پیشرفت خلاقانه سینمای کره گردید. دهه ۱۹۹۰ نقطه عطفی در تاریخ سینمای کره محسوب می‌شود. در این دوره نسل جدیدی از فیلم‌سازان ظهور کردند که به موج نوی سینمای کره (Korean New Wave) معروف شدند. این فیلم‌سازان، از جمله «بونگ جون هو»، «پارک چان ووک»، و «کیم جی وون» با ترکیب روایت‌های جسورانه، نقدهای اجتماعی و خلاقیت‌های بصری، سینمای کره را به سطح جدیدی از کیفیت و تأثیرگذاری رساندند. آثاری مانند «Oldboy» و «Memories of Murder» نه‌تنها در جشنواره‌های بین‌المللی درخشیدند، بلکه نگاه جهانیان را به سینمای کره جلب کردند.

از «انگل» تا «بازی مرکب»: درخشش جهانی کره جنوبی

در اوایل سال ۲۰۲۰، فیلم «انگل» به کارگردانی بونگ جون هو، با تبدیل‌شدن به اولین فیلم غیرانگلیسی برنده جایزه اسکار بهترین فیلم، تاریخ‌ساز شد. این اولین‌بار از سال ۱۹۵۵ بود که برنده بهترین فیلم اسکار، برنده نخل طلای جشنواره فیلم کن هم شد. موفقیت این فیلم صنعت کره جنوبی را دوباره در کانون توجه قرار داد و به مخاطبان یادآوری کرد که فرهنگ پاپ کره جنوبی چیزهای بیشتری نسبت به کی‌پاپ و ‌کی‌درام دارد.  فیلم انگل (Parasite) با روایت پیچیده و هوشمندانه خود درباره نابرابری طبقاتی و پیامدهای آن، توانست به پدیده‌ای جهانی تبدیل شود و علاوه بر جایزه اسکار بهترین فیلم، جوایز بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه اصلی و بهترین فیلم بین‌المللی را نیز از آن خود کرد و در جشنواره‌های بافتا و گلدن گلوب نیز خوش درخشید.  این فیلم با بودجه‌ای حدود ۱۱ میلیون دلاری ساخته شد و توانست بیش از ۲۶۲ میلیون دلار در سطح جهان فروش داشته باشد و علاوه بر کره جنوبی در کشورهای ژاپن، فرانسه، انگلیس و آلمان نیز فروش قابل‌توجهی داشته باشد. درآمد جهانی باکس آفیس فیلم انگل تا مارس ۲۰۲۴، بر اساس کشور (ده کشور با بیشترین فروش) (ارقام به ۱۰۰۰ دلار آمریکا) موفقیت حیرت‌انگیز دیگر سینما و تلویزیون کره مربوط به سریال بازی مرکب (Squid Game) ساخته هوانگ دونگ-هیوک بود که برخلاف بسیاری از سریال‌های پرهزینه و پرزرق‌وبرق نتفلیکس بدون تبلیغات گسترده و سنگین منتشر شد نتفلیکس پیش از انتشار این سریال تنها به یک معرفی کوتاه و چند تیزر تبلیغاتی بسنده کرد. اما سریال از طریق تبلیغات دهان‌به‌دهان و رسانه‌های اجتماعی به‌شدت موردتوجه قرار گرفت و تنها پس از ۲۸ روز از زمان عرضه به بیش از ۱۱۱ میلیون بیننده دست پیدا کرد.  این سریال رکورد ۲۵۶.۲ میلیون بازدید و ۲.۲ میلیارد ساعت تماشا را شکست. در بیش از ۹۰ کشور به رتبه اول بیننده دست پیدا کرد و به پربیننده‌ترین سریال نتفلیکس در تاریخ این پلتفرم تبدیل شد. بازی مرکب در جشنواره‌ها نیز تاریخ‌ساز شد. این سریال در جوایز امی ۲۰۲۲، معتبرترین جایزه تلویزیونی جهان، جوایز متعددی دریافت کرد و توانست به‌عنوان نخستین سریال غیرانگلیسی‌زبان، جوایز بهترین بازیگر مرد و بهترین کارگردانی سریال را کسب کند. بازی مرکب با پرداختن به موضوعات جهانی؛ مانند بدهی‌های سنگین، نابرابری طبقاتی و فشارهای اقتصادی توانست با مخاطبان در سراسر جهان ارتباط برقرار کند. این سریال به طور نمادین رقابت شدید برای بقا در جامعه مدرن را به تصویر کشید و بحث‌های گسترده‌ای درباره نابرابری اقتصادی برانگیخت. بازی مرکب نقطه عطفی در تاریخ سرگرمی بود و نفوذ فرهنگی کره جنوبی را بیش‌ازپیش گسترش داد، موفقیت این سریال باعث تقویت برند فرهنگی کره جنوبی و افزایش تقاضا برای دیگر محصولات کره‌ای از جمله فیلم، موسیقی (K-Pop) و مد شد.  نتفلیکس با بیش از ۲۸۰ میلیون مشترک در سراسر جهان، پلتفرمی قدرتمند برای توزیع این سریال بود. همچنین ارائه زیرنویس و دوبله به زبان‌های مختلف، دسترسی به مخاطبان متنوعی از نقاط مختلف جهان را آسان‌تر کرد، موفقیت این سریال ارزش سهام نتفلیکس را به طور قابل‌توجهی افزایش داد. به گزارش بلومبرگ، ارزش اقتصادی تولید این سریال حدود ۹۰۰ میلیون دلار برآورد شده است. پربیننده‌ترین سریال‌های نتفلیکس (ارقام به میلیون) باتوجه‌به موفقیت سریال بازی مرکب، تولید فصل دوم آن نیز آغاز شد و در تاریخ ۶ دی ۱۴۰۳ (۲۶ دسامبر ۲۰۲۴) از پلتفرم نتفلیکس منتشر خواهد شد، باتوجه‌به موفقیت بی‌سابقه فصل اول و انتظار بالای مخاطبان برای ادامه داستان، پیش‌بینی می‌شود که فصل دوم نیز با استقبال گسترده‌ای مواجه شود.

سینمای کره؛ قدرتی تازه در دنیای فیلم‌سازی بین‌المللی 

صنعت سینمای کره در دهه گذشته رشد قابل‌توجهی داشته است به‌طوری‌که میزان تماشاگران برای اولین بار، در سال ۲۰۱۹ به بیش از ۲۲۰ میلیون نفر و میزان فروش رکورد ۲.۶۳ میلیارد دلار را ثبت کرد.  بررسی درآمد ناخالص صنعت سینمای کره جنوبی در سال‌های اخیر در یک روند ثابت صعودی در حال رشد بوده است، کاهش درآمد در سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ به علت همه‌گیری کرونا قابل بوده است. پیش‌بینی می‌شود درآمد صنعت سینمای کره تا پایان سال ۲۰۲۴ به ۲.۴۷ میلیارد دلار برسد و در یک روند ثابت صعودی هم‌چنان به رشد خود ادامه دهد.  درآمد ناخالص صنعت سینمای کره جنوبی در سال‌های اخیر و پیش‌بینی ۵ سال آینده سینمای کره جنوبی به دلیل داستان‌سرایی منحصربه‌فرد، تکنیک‌های نوآورانه فیلم‌سازی و بازیگران بااستعداد شهرت زیادی به دست آورده است. این امر منجر به تقاضای فزاینده برای فیلم‌های کره‌ای و در نتیجه افزایش درآمد باکس آفیس و رونق کلی بازار سینما شده است. نقش سیاست‌ها و مشوق‌های دولتی در رشد صنعت سینمای کره را نباید فراموش کرد، دولت کره جنوبی مشوق‌های گوناگونی از جمله معافیت‌های مالیاتی برای شرکت‌های تولید فیلم و صندوق‌های حمایتی برای فیلم‌سازان در نظر گرفته است. این ابتکارات، سرمایه‌گذاری در این صنعت را تشویق کرده و به ایجاد فضای مساعدی برای توسعه بازار سینما کمک کرده است و باعث رشد روزافزون صنعت سینمای کره تبدیل شده است، این پیشرفت‌ها تا جایی پیش رفته است که سینمای کره را می‌توان به‌عنوان رقیبی جدی و توانمند برای صنعت سینمای آمریکا، هالیوود، در نظر گرفت؛ رقابتی که نه‌تنها در عرصه تولید، بلکه در تأثیرگذاری فرهنگی و جذب مخاطبان جهانی نمود پیدا کرده است. در سال‌های اخیر کره جنوبی به خوبی توانسته فیلم‌ها و محصولات فرهنگی خود را به سایر کشور‌ها صادر کند، در یک نمونه در سال ۲۰۲۳ ارزش فیلم های صادراتی از کره جنوبی بیش از ۵۶ میلیون دلار بوده است که در این بیشترین صادرات به کشورهای آسیایی به میزان ۴۰.۳ میلیون دلار و در رتبه‌های بعدی به کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی هر کدام به میزان ۷.۷ و ۳.۹ میلیون دلار بوده است ارزش صادرات فیلم‌های کره‌ جنوبی در سال ۲۰۲۳ (ارقام به میلیون دلار)

تاثیر جهانی فرهنگ کره جنوبی

«هالیو» (Hallyu) اصطلاحی است که برای توصیف محبوبیت و موفقیت فرهنگ کره‌جنوبی در سراسر جهان به کار می‌رود. این اصطلاح که در زبان چینی به معنای «موج کره‌ای» است، ابتدا در دهه ۱۹۹۰ ظهور کرد و به‌تدریج به پدیده‌ای جهانی تبدیل شد. هالیو به مجموعه‌ای از محصولات فرهنگی کره‌ای، از جمله سینما، موسیقی پاپ کره‌ای (K-pop)، سریال‌های تلویزیونی (K-dramas)، مد، آشپزی و حتی بازی‌های ویدیویی اشاره دارد که توانسته‌اند مخاطبان گسترده‌ای را در اقصی نقاط جهان به خود جذب کنند. موج اول هالیو در اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل ۲۰۰۰ میلادی، با موفقیت سریال‌های کره‌ای در کشورهای آسیایی آغاز شد. سریال‌هایی مانند «زمستان سوناتا» و «جواهری در قصر» به‌شدت مورد استقبال قرار گرفتند و راه را برای صادرات گسترده محصولات فرهنگی کره باز کردند. موج دوم هالیو، با ظهور موسیقی پاپ کره‌ای (K-pop) در دهه ۲۰۱۰ شکل گرفت. گروه‌هایی مانند BTS و BLACKPINK توانستند با استفاده از شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های جهانی مانند یوتیوب، طرفداران بین‌المللی زیادی جذب کنند. سینمای کره جنوبی به‌عنوان یکی از ارکان مهم هالیو (موج کره‌ای) در سال‌های اخیر با تولیدات برجسته‌ای در عرصه جهانی مطرح شده است. فیلم‌ها و سریال‌هایی مانند «انگل» (Parasite) و «بازی مرکب» (Squid Game) نمونه‌های بارزی از این موفقیت هستند که با استقبال گسترده‌ای مواجه شده‌اند.

صادرات فرهنگی کره؛ پلی میان هنر و اقتصاد

سینمای کره جنوبی به یکی از ابزارهای ارتقای تصویر کره جنوبی در سطح جهانی تبدیل شده و در زمینه دیپلماسی فرهنگی کشور توانسته با ترکیب عناصر بومی و جهانی پیام‌های فرهنگی و اجتماعی کره را  به مخاطبان بین‌المللی منتقل کند.  کره جنوبی با بهره‌گیری از سینما به یکی از برجسته‌ترین صادرکنندگان فرهنگی در جهان تبدیل شده است. این صنعت نه‌تنها نقش کلیدی در ترویج فرهنگ کره‌ای و افزایش آگاهی جهانی درباره آن ایفا کرده است، بلکه با ایجاد فرصت‌های شغلی جدید باعث تقویت رشد اقتصادی شده است.  صادرات محصولات فرهنگی کره جنوبی در سال ۲۰۲۲ رکورد ۱۳.۲ میلیارد دلار را ثبت کرد، تقاضا برای محتوای کره‌ای در پلتفرم‌هایی مانند نتفلیکس به رشد سرمایه‌گذاری در صنعت فیلم‌سازی کره و توسعه زیرساخت‌های فرهنگی منجر شده است. آثار سینمایی و تلویزیونی کره لوکیشن‌ها و مناطق گردشگری این کشور را به مقاصد محبوب تبدیل کرده‌اند. بسیاری از طرفداران برای بازدید از مکان‌های فیلم‌برداری و تجربه فرهنگ کره‌ای به این کشور سفر کردند.

کلام آخر

فیلم‌ها و سریال‌های کره‌ای در سال‌های اخیر به پدیده‌ای جهانی تبدیل شده‌اند و با آثاری مانند فیلم انگل (Parasite) و سریال بازی مرکب (Squid Game)، مرزهای جغرافیایی را درنوردیده‌اند. موفقیت در جشنواره‌های معتبر جهانی مانند اسکار و امی، همراه با رکوردشکنی در پلتفرم‌های دیجیتال همچون نتفلیکس، نه‌تنها جایگاه فرهنگی کره جنوبی را تقویت کرده بلکه به ابزاری مؤثر برای دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم این کشور بدل شده است. این دستاوردها به رشد اقتصادی از طریق صادرات فرهنگی، جذب گردشگران و افزایش سرمایه‌گذاری در صنعت سینما منجر شده و تصویری مثبت و پیشرو از کره جنوبی در عرصه جهانی ارائه کرده است.