آزادسازی ویزا چگونه به گردشگری کشورها کمک می‌کند؟

در بالا و پایین‌های زندگی گاهی اوقات باید پیچ برخی کارها را سفت کرد و قاطعانه جلوی برخی کارها ایستاد یا اگر قرار بر گذر از آن‌ها باشد حتماً باید آنها را کاملاً شناسایی و بررسی کرد و سپس اجازه‌ی عبور به آن‌ها داد. اما در برخی از موارد آدم‌ها می‌فهمند شاید سخت‌گیری‌های گذشته لازم نبوده و می‌توان با کمی سهل‌گیری به منافع بیشتری رسید. داستان ویزا یا روادید در زمانه‌ی ما هم شبیه به این تمثیل شده است، روزگاری نیاز به حضور جدی و شدید آن داشتیم ولی در روز بعد مانع منافع زیادی شده بود. 

تاریخچه ویزا یا روادید

برای بررسی بهتر ویزا باید به تاریخ پیدایش آن و همین‌طور برادر بزرگ‌ترش یعنی پاسپورت یا همان گذرنامه بپردازیم. در عهد باستان مدارک مسافرتی امر چندان غیرمعمولی نبوده است و با رجوع به متون کهن همچون انجیل درمیابیم که این اردشیر پادشاه ایرانیان بود که برای نخستین‌بار به نحمیا (از پیامبران یهود) مدارکی مبنی بر اجازه عبور و سفر او به پادشاهی یهودا یا بابل گذشته را صادر کرد. در قرون‌وسطی مدارکی که شبیه به گذرنامه‌های امروزی بود توسط مسئولین محلی به‌منظور مسافرت امن برای برخی از افراد مورداعتماد صادر می‌شد و به «نامه‌ی گذر ایمن» و «رفتار ایمن» معروف بود. این مدارک زمینه برای گذرنامه و ویزا به شکل امروزی را فراهم کردند.  در ابتدای قرن نوزدهم و به واسطه‌ی تثبیت مفهوم مرزهای دولت ملت‌ها، قوانین عبور و مرور بین سرزمین‌ها و همچنین مهاجرت سخت‌گیرانه‌تر شد. اول گذرنامه به‌عنوان مدرک مسافرتی معمول شد و در ادامه در سال 1855 بود که بریتانیا با وضع‌کردن اصطلاح و قانون «ویزا» تاییدی مشروط از سوی دولت خود را بر گذرنامه اضافه کرد و بقیه کشورها هم از این روند استقبال کردند و ویزا را به قوانین خود افزودند. در قرن بیستم و با توسعه لوازم حمل‌ونقل، تعداد مسافران به‌شدت افزایش یافت و این امر موجب سخت‌شدن بررسی‌کردن گذرنامه‌های سنتی می‌شد. بعد از جنگ جهانی دوم به علت حساسیت‌های ایجاد شده، داشتن هم‌زمان گذرنامه و ویزا برای سفرهای بین‌المللی لازم بود. اما به‌مرور و با کمرنگ شدن این حساسیت‌های امنیتی، گذرنامه تبدیل به مدرک اصلی مسافرتی شد و ویزا به عنوان مدرک ثانویه تنزل پیدا کرد.  

روند آزادشدن ویزا در نظم نوین پساجنگ جهانی دوم

پس از جنگ جهانی دوم نظم جدیدی بر جهان حاکم شد و با کاهش برخی از سخت‌گیری‌ها به‌منظور بهبود اقتصاد داخلی، افزایش گردشگری و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای و جهانی روند آزادسازی ویزا آغاز شد. شروع این روند را می‌توان از میانه دهه شصت میلادی و در کشورهای حوزه اسکاندیناوی جستجو کرد. در سال 1952، اتحادیه گذرنامه نوردیک تأسیس شد که به شهروندان دانمارک، فنلاند، ایسلند، نروژ و سوئد اجازه می‌داد بدون گذرنامه یا ویزا در هر یک از کشورهای شمال اروپا سفر و اقامت کنند. این قرارداد در دهه 1960 به طور کامل اجرا شد. در دهه هشتاد میلادی روند یکپارچه‌سازی اروپا حدود چهل سال پس از جنگ جهانی خونین بین این کشورها شروع شد. مجمع اقتصادی اروپا (EEC) که بعداً به اتحادیه اروپا (EU) تبدیل شد، شروع به تسهیل سفر آسان‌تر بین کشورهای عضو کرد. معاهده شینگن که در سال 1985 امضا و در سال 1995 اجرا شد، نقطه عطفی در این روند بود. این قانون امکان لغو کنترل مرزهای داخلی بین کشورهای شرکت‌کننده را فراهم کرد و امکان سفر بدون گذرنامه و بدون ویزا در منطقه شینگن را فراهم کرد.  در دهه نود میلادی شاهد آغاز جریان جهانی‌شدن (گلوبالیزیشن) و همچنین افزایش همکاری‌های منطقه‌ای بودیم. با گسترش اتحادیه اروپا منطقه شینگن نیز گسترش یافت و کشورهای اروپایی بیشتری را در برگرفت و به طور قابل‌توجهی تعداد کشورهای دارای الزامات سفر بدون ویزا را افزایش داد. در قاره آمریکا، توافقنامه تجارت آزاد آمریکای شمالی (NAFTA) که در سال 1994 اجرا شد، سفر و جابه‌جایی تجاری آسان‌تر را بین ایالات متحده، کانادا و مکزیک تسهیل کرد. به طور مشابه، بازار مشترک جنوبی (Mercosur) که در سال 1991 تأسیس شد، حرکت آزادتر را بین کشورهای عضو در آمریکای جنوبی ترویج کرد. از آغاز قرن جدید میلادی تا اکنون تسهیل سفر بدون ویزا با سرعت بیشتری در حال انجام است. در جنوب شرقی آسیا، انجمن کشورهای جنوب شرقی آسیا (آسه آن) گام‌هایی را در جهت سفر بدون ویزا برای کشورهای عضو خود برداشته است. توافقات دوجانبه مختلف در داخل آسه آن سفر آسان‌تر را تسهیل کرده است. کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس (GCC) از جمله بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی توافقاتی دارند که به شهروندان خود اجازه سفر بدون ویزا در منطقه شورای همکاری خلیج‌فارس را می‌دهد. کشورهای مختلف آفریقایی و آمریکای لاتین نیز توافقات منطقه‌ای را برای تسهیل سفر بدون ویزا دنبال کرده‌اند. به‌عنوان‌مثال، مجمع اقتصادی کشورهای غرب آفریقا (ECOWAS) اجازه سفر بدون ویزا را برای شهروندان کشورهای عضو خود می‌دهد.

ویزای رایگان و رده‌بندی ارزش گذرنامه

همان‌گونه که گفته شد ویزا بعد از جنگ جهانی دوم به‌عنوان مدرک ثانویه مسافرتی قلمداد شد و گذرنامه به‌عنوان مدرک اولیه و ضروری و هم چنین به علل مختلف اقتصادی و سیاسی آزادسازی ویزا به‌عنوان سیاستی اساسی در دستور کار دولت‌ها قرار گرفت. از میانه دهه 2000 به این سو، رده‌بندی گذرنامه هر کشور امری مهم شده بود. هر شهروندی طبعاً می‌خواست بداند گذرنامه کشورش چقدر برای کشورهای دیگر دنیا اعتبار دارد. برای این رده‌بندی طبیعتاً نیاز به ملاک وجود داشت و چه ملاکی بهتر از سفر بدون نیاز به ویزا یا همان ویزای رایگان؟ برداشته شدن ویزا برای کشورها در منطقه‌ی خود یا در سطح جهان نشان از اعتماد متقابل آن دو کشور به یکدیگر می‌داد، این یعنی کشور مقابل به قدری ثبات امنیتی، سیاسی و اقتصادی دارد که نیازی به اخذ یک مجوز سخت‌گیرانه برای ورود مسافران آن نیست.  در همین راستا مؤسسه هنلی و شرکا در سال 2005 با تاسیس سایت شناسه گذرنامه هنلی اقدام به رده‌بندی ارزش گذرنامه کشورهای دنیا کرد. تنها شاخص اصلی این موسسه برای ارزیابی ارزش گذرنامه، سفر به کشور دیگری بدون نیاز به اخذ ویزا یا همان ویزای رایگان بود. نحوه‌ی امتیازدهی آن به این صورت است که اگر دارنده گذرنامه یک کشور برای سفر به کشور دیگر نیاز به ویزا نداشته باشد یک امتیاز دریافت می‌کند، در مقابل، برای نیاز به دریافت ویزا یا مجوز دیگر از مبدا و پیش از سفر به کشور دیگر امتیاز صفر محاسبه می‌شود. با این کار، امتیاز داده شده به یک گذرنامه، نشانه‌ی شمار کشورهایی است که دارنده گذرنامه می‌تواند بدون نیاز به دریافت ویزا پیش از ورود به مقصد به آن کشورها سفر کند. در جدول زیر کشورهایی با بیشترین و کمترین امتیاز در شاخص گذرنامه هنلی را می‌بینید.  همان‌طور که در نمودارهای فوق می‌بینید گذرنامه کشور سنگاپور معتبرترین گذرنامه دنیا در سال 2024 بنابر وبسایت هنلی است و این بدان معناست که با داشتن گذرنامه سنگاپور می‌توان بدون ویزا به 195 کشور جهان سفر کرد. هنگامی که به انتهای این جدول بلندبالا می‌رسیم به چند کشور غرب آسیایی بر می‌خوریم که عمدتاً در بیست سال گذشته درگیر جنگ بوده‌اند و گذرنامه آن‌ها از اعتبار خوبی برخوردار نیست. کشور افغانستان در رده آخر این رده‌بندی ایستاده است. کشور ایران همراه با چند کشور دیگر در رده نود و دوم این رده‌بندی ایستاده است و با گذرنامه ایران تنها به 44 کشور می‌توان بدون ویزا سفر نمود.   پس از مؤسسه هنلی، اقداماتی از سوی مؤسسات دیگری برای رده‌بندی گذرنامه‌ها انجام گرفت که خروجی مهم‌ترین آن، سایت پاسپورت ایندکس (passportindex.org) می‌باشد. از انتقاداتی که به رده‌بندی هنلی گرفته می‌شد ساده‌انگاری بیش از حد آن بود که علتش داشتن تنها یک ملاک (ویزای رایگان) برای ارزش‌گذاری بود. ارزش‌گذاری سایت پاسپورت ایندکس با موسسه هنلی یک عنصر مشترک دارد و آن هم این است که ملاک پایه‌ای برای ارزش‌گذاری آن هم همان ویزای رایگان یا سفر بدون ویزاست. اما در دو عنصر تفاوت دارد اولاً اینکه برای رده‌بندی از ملاک‌های دیگری هم بهره می‌برد و ثانیاً به جز بررسی اعتبار جهانی گذرنامه، تقسیم‌بندی‌های دیگری هم در اختیار مخاطبین می‌گذارد. چهار معیار سایت پاسپورت ایندکس برای ارزش‌گذاری عبارت‌اند از:

1. امتیاز سفر بدون ویزا (ویزای رایگان). 
2.  امتیاز پذیرش: شناسه گذرنامه، به هر کشوری که به بازدیدکنندگان از خود، اجازه ورود بدون ویزا را بدهد یک امتیاز می‌دهد. کشوری که بیشترین شمار پذیرفته را داشته باشد پذیرنده‌ترین کشور جهان است.
3. امتیاز سفر آزاد جهانی: معیاری است که آزادی سفر بین کشورها را نشان می‌دهد. این امتیاز از ۱۷،۹۰۴ در سال ۲۰۱۵ به ۲۰،۷۴۳ در اوت ۲۰۱۹ رسیده است.  بیشترین امتیاز این معیار ۳۹،۴۰۲ است. زیرا اگر سفر بدون ویزا بین همه ۱۹۹ کشور جهان، آزاد باشد آنگاه ۳۹،۴۰۲=۱۹۹×۱۹۹ است.
4. امتیاز رفت‌وآمد جهانی: ملاکی برای نشان‌دادن اندازه آزادی یک فرد، برای رفت‌وآمد با داشتن یک یا چند گذرنامه است. امتیاز بیشتر، نشان‌دهنده افزایش آزادی رفت‌وآمد است.

این سایت همچنین چند رده‌بندی مختلف دیگر دارد که بادقت بالایی محاسبه می‌شوند: 

1. رده‌بندی قدرت جهانی گذرنامه: گذرنامه‌های جهان، بر پایه جمع امتیاز سفر بدون ویزا، رده‌بندی می‌شوند. کشورهایی که امتیاز برابر می‌گیرند در یک رده، می‌ایستند.
2. رده‌بندی قدرت گذرنامه فردی: داده‌ی به‌دست‌آمده از شاخص توسعه انسانی، برای همگرایی بیشتر و ایجاد رده‌بندی جامع استفاده می‌شود.
3. رده‌بندی کشورهای پذیرنده: شاخص گذرنامه، کشورها را بر پایه پذیرش مردم کشورهای دیگر، رده‌بندی می‌کند.

همان‌گونه که در نمودارهای بالا مشاهده می‌کنید گذرنامه کشور امارات با کسب بیشترین امتیاز بنا بر معیارهای چهارگانه سایت پاسپورت ایندکس در رده نخست معتبرترین گذرنامه‌های جهان قرار گرفته است. گذرنامه کشور روسیه در رده‌بندی پاسپورت ایندکس در رده آخر قرار دارد. همچنین وضعیت گذرنامه کشور ایران هم بنا بر این دو رده‌بندی وضعیت مناسبی ندارد. 

مزایای سفر بدون ویزای برای مسافران و کشورهای مقصد

محبوبیت سیاست آزادسازی ویزا برای دولت‌ها ما را به این فکر فرو می‌برد که به دنبال چرایی و علت این اتفاق باشیم. طبعاً در این سیاست مزایایی نهفته است که این‌چنین مورد استقبال قرار گرفته است. از مزایای سفر بدون ویزا برای مسافران می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آسان‌تر شدن برنامه‌ریزی سفر: سفر بدون ویزا نیاز گردشگران به گذراندن فرآیندهای پیچیده درخواست ویزا را از بین می‌برد، موانع اداری را کاهش می‌دهد و برنامه‌ریزی سفر را ساده‌تر می‌کند. گردشگرانی که از کشورهای بدون ویزا بازدید می‌کنند، انعطاف‌پذیری لازم برای تغییر برنامه‌های سفر خود را بدون محدودیت تعهدات مربوط به ویزا دارند.
• صرفه‌جویی در زمان و هزینه: این سادگی باعث صرفه‌جویی در زمان و تلاش گردشگران می‌شود و به آنها این امکان را می‌دهد که بر لذت‌بردن از تجربه سفر خود به‌جای هدایت فرآیندهای پیچیده اداری تمرکز کنند. 
• خودانگیختگی و انعطاف‌پذیری: گردشگران می‌توانند تصمیمات بداهه در سفر بگیرند و مقاصد جدید را به‌دلخواه کاوش کنند، زیرا آنها را محدود به جدول زمانی طولانی تایید ویزا نمی‌کند. همچنین سفرهای لحظه آخری امکان‌پذیر می‌شوند و در ضمن دسترسی بدون ویزا می‌تواند گردشگران را تشویق به تمدید اقامت خود کند، زیرا آنها با محدودیت‌ها و فرآیندهای زمان بر مرتبط با تمدید یا تمدید ویزا مواجه نیستند. این انعطاف‌پذیری می‌تواند منجر به افزایش حجم گردشگران در طول سال شود. 
• افزایش تجربه گردشگری: فقدان پیچیدگی‌های مربوط به ویزا به گردشگران اجازه می‌دهد تا بر لذت‌بردن از تجربه سفر خود، درگیرشدن عمیق‌تر با فرهنگ محلی و ایجاد خاطرات ماندگار تمرکز کنند. 

به جز مزایای حاصل از لغو ویزا برای مسافران، این سیاست‌ها مزایای چندجانبه‌ای هم برای کشور مقصد دارد که به چند مورد از آن اشاره می‌کنیم:

• افزایش درآمد گردشگری: سفر بدون ویزا اغلب منجر به افزایش ورود گردشگران می‌شود و به میزان قابل‌توجهی در درآمد گردشگری مقصد کمک می‌کند.
• محرک اقتصادی برای صنایع گردشگری محلی: هتل‌ها، استراحتگاه‌ها و سایر ارائه‌دهندگان اقامتگاه از هجوم بیشتر گردشگران سود می‌برند. افزایش تقاضا برای اقامت اغلب منجر به افزایش نرخ اتاق، نرخ اشغال و درآمد کلی برای بخش مهمان‌نوازی می‌شود. علاوه بر این، هجوم گردشگران با ایجاد فرصت‌های شغلی و تقویت کارآفرینی در بخش گردشگری باعث رشد اقتصادی می‌شود که به نوبه خود تقاضا برای خدمات جانبی مانند حمل‌ونقل، راهنمای تور و رفت‌وآمد محلی را افزایش می‌دهد. این می‌تواند بر صنایع دیگر مانند مهمان‌نوازی، حمل‌ونقل، و خرده‌فروشی تأثیر بسزایی داشته باشد. 
• تصویر مثبت و درخواست جهانی: مقاصدی که سفرهای بدون ویزا را ارائه می‌دهند، خوشایندتر و بازتر تلقی می‌شوند. هر میزان ذهنیت مردم از یک کشور مثبت‌تر باشد احتمال سفر به آن افزایش پیدا می‌کند این تصویر مثبت، جذابیت جهانی کشور را افزایش می‌دهد، طیف متنوعی از بازدیدکنندگان را جذب می‌کند و روابط بین المللی را تقویت می‌کند. 
• تبادلات فرهنگی: سفر بدون ویزا تبادل فرهنگی و درک متقابل بین گردشگران و افراد محلی را تسهیل می‌کند. هر قدر سفر به یک مکان راحت‌تر باشد طبعاً امکان تعامل بین فرهنگی هم محتمل‌تر می‌شود. 

دسته‌بندی کشورهای بدون ویزا برای گردشگران جهانی

پیش‌تر گفتیم که بسیاری از کشورها سیاست آزادسازی ویزا را در پیش گرفته‌اند اما باید این نکته را در نظر گرفت که تمام این کشورها به یک شکل ویزای خود را آزاد نکرده‌اند و بین آنها انواع مختلفی وجود دارد که به مهم‌ترین آنها اشاره می‌کنیم:

1. کشورهای کاملاً بدون ویزا:

کشورهای کاملاً بدون ویزا به مسافران این امکان را می‌دهند که برای مدت مشخصی بدون نیاز به ویزا وارد آن کشور شوند و اقامت کنند. این مقاصد برای گردشگرانی که ورود مستقیم و بدون هماهنگی قبلی را ترجیح می‌دهند ایده‌آل هستند. کشورهایی مانند ژاپن، تایلند و برزیل در این دسته قرار می‌گیرند. به عنوان مثال، ژاپن ورود بدون ویزا به گردشگران بیش از 68 کشور را برای اقامت تا 90 روز ارائه می‌دهد. این سیاست آن را به مقصدی فزاینده محبوب برای مسافران بین‌المللی تبدیل کرده است که به دنبال غوطه‌ورشدن در میراث فرهنگی غنی و فناوری پیشرفته آن هستند. به طور مشابه، سیاست بدون ویزا برزیل برای شهروندان بسیاری از کشورها، آن را به مقصدی جذاب برای کاوش در جشنواره‌های پر جنب‌وجوش و مناظر طبیعی خیره‌کننده تبدیل می‌کند.

2. کشورها با ویزای هنگام ورود (VoA):

کشورها با ویزا در هنگام ورود (VoA) فرآیند ویزا را با مجوز دادن به مسافران برای دریافت ویزای خود پس از ورود به فرودگاه یا گذرگاه مرزی ساده می‌کنند. این نوع سفر بدون ویزا سهولت عدم نیاز به درخواست از قبل را با اطمینان از اعطای مجوز ترکیب می‌کند. کشورهایی مانند اندونزی، نپال و اردن این خدمات را ارائه می‌کنند و به گردشگران انعطاف‌پذیری می‌دهند تا با حداقل برنامه‌ریزی قبلی سفر کنند.

3. کشورها با eVisa:

ویزای الکترونیکی (eVisas) نشان‌دهنده چرخشی مدرن در ویزاهای سنتی است و یک فرآیند درخواست آنلاین ساده را ارائه می‌دهد که می‌تواند قبل از سفر انجام شود. این رویکرد مزایای ورود بدون ویزا را با امنیت داشتن مجوز سفر از پیش تأیید شده ترکیب می‌کند. کشورهایی مانند ترکیه، هند و کنیا از سیستم‌های ویزا استفاده می‌کنند که ورود گردشگران را بدون مراجعه به سفارت یا کنسولگری آسان‌تر می‌کند.

4. کشورهای منطقه شینگن:

منطقه شینگن یک نمونه منحصربه‌فرد از سفرهای منطقه‌ای بدون ویزا است که شامل 27 کشور اروپایی است که مرزهای داخلی را لغو کرده‌اند و امکان رفت‌وآمد آزاد و بدون محدودیت را برای مسافران در این منطقه فراهم می‌کند. گردشگرانی که ویزای شینگن دارند می‌توانند بدون ویزای اضافی به تمام کشورهای عضو سفر کنند.

5. کشورهای دارای موافقت‌نامه‌های متقابل بدون ویزا:

توافق‌نامه‌های متقابل بدون ویزا بین کشورها به شهروندان این امکان را می‌دهد که آزادانه و بدون نیاز به ویزا بین آنها رفت‌وآمد کنند. این توافقات اغلب منعکس‌کننده روابط قوی دیپلماتیک و اقتصادی است. به‌عنوان‌مثال می‌توان به توافق بین کانادا و ایالات متحده اشاره کرد که به شهروندان آنها اجازه می‌دهد بدون ویزا برای مقاصد گردشگری و تجاری از مرز عبور کنند و توافق مشابه بین استرالیا و نیوزیلند.

6. مناطق ویژه اقتصادی و گردشگری:

مناطق خاصی در برخی از کشورها هستند که در مقایسه با کشورهای مادر خود تحت قوانین ویزا به شکل متفاوتی عمل می‌کنند و اغلب اجازه ورود بدون ویزا را برای ترویج گردشگری و فعالیت‌های اقتصادی می‌دهند. به‌عنوان‌مثال می‌توان به هنگ‌کنگ و ماکائو در چین اشاره کرد که ورود بدون ویزا را برای بازدیدکنندگان بسیاری از کشورها ارائه می‌دهند، حتی اگر سرزمین اصلی چین به ویزا نیاز داشته باشد. 

اقدامات متنوع دولت‌ها در راستای آزادسازی ویزا

سیاست آزادسازی ویزا در راستای بهبود گردشگری در حال حاضر از سیاست‌های محبوب در سیاست‌گذاری صنعت گردشگری در دنیاست. این سیاست به شیوه‌های متفاوت اجرا می‌شود برای مثال یکی از آنها حذف ویزا برای تمام گردشگران جهانی به یکباره است. در اواخر سال 2023 کنیا ویزا را برای ورود به این کشور حذف کرد. رئیس‌جمهور کنیا، ویلیام روتو، اعلام کرد که از ماه ژانویه‌ی ۲۰۲۴ مسافران خارجی نیازی به ویزا برای ورود به این کشور ندارند. هر چند نیاز به مجوز برای ورود به کشور کاملاً حذف نشده است. مسافرانی که می‌خواهند وارد این کشور شوند باید به سکویی دیجیتالی مراجعه کنند و از طریق آن مجوز ورود به این کشور را دریافت کنند که نیاز به گرفتن ویزا را از بین می‌برد. روتو در مراسم بزرگداشت شصتمین سالگرد استقلال این کشور که در بریتانیا برگزار شد گفت: «دیگر لازم نیست هر کس هر گوشه‌ی جهان برای ورود به کنیا بار ویزا گرفتن را به دوش بکشد». کنیا قبلاً ورود بدون ویزا را برای ساکنان کشورهای آفریقایی میسر کرده بود و حال این امکان را برای تمام کشورها فراهم کرده است.  لغو محدود ویزا در سال‌های اخیر یکی از اقدامات موثر برای افزایش گردشگر محسوب می‌شود. در سال ابتدای سال جاری تایلند برای مدتی محدود ویزا را برای گردشگران هندی رایگان کرد. مدت زمان طرح ویزای رایگان تا ۱۰ مِی ‌بود اما استقبال بسیار زیاد هندی‌ها باعث شد تا تایلند این طرح را ۶ ماه دیگر تمدید کند. در مدتی که ویزا برای گردشگران هندی رایگان بود، تعداد سفرهای بین این دو کشور ۵۰ درصد افزایش داشت. در ماه می نیز تعداد جست‌وجوها برای تایلند در سایت رزرو بلیط و هتل در مقایسه با سال قبل ۹۰ درصد بیشتر شده بود.  دولت جمهوری اسلامی ایران نیز از قطار کشورهای در حال آزادسازی ویزا عقب نمانده است و در سال‌های اخیر این سیاست‌ها را اعمال کرده است. جدیدترین مصوبه وزارت امور خارجه ایران مبنی بر سفر اتباع 28 کشور به ایران بدون نیاز به ویزا از 15 بهمن 1402 اجرایی شده است. این کشورها شامل عربستان، قطر، امارات، بحرین، کویت، ازبکستان، قرقیزستان، تونس، تانزانیا، موریتانی، زیمبابوه، موریس، سیشل، ژاپن، اندونزی، سنگاپور، ویتنام، کامبوج، برونئی، برزیل، مکزیک، پرو، کرواسی، صربستان، بوسنی و هرزگوین و بلاروس می باشند. اتباع این 28 کشور می‌توانند هر ۶ ماه یک‌بار تا سقف ۱۵ روز بدون ویزا به ایران سفر کنند. ایران پیش‌تر با پنج کشور گرجستان، ارمنستان، ترکیه، سوریه، عراق و قزاقستان دوطرفه لغو ویزا کرده بود و برای اتباع کشورهای آذربایجان، چین، هنگ‌کنگ و ماکائو، عمان، مصر، بولیوی، ونزوئلا، مالزی و لبنان این لغو ویزا، یک‌طرفه و یا به صورت فرودگاهی در سال‌های گذشته انجام شده بود.  اگر بخواهیم به شکل دقیق‌تری تأثیرگذاری این سیاست‌ها بر گردشگری را بررسی کنیم باید به این نکته اشاره کنیم که مطالعات سازمان جهانی گردشگری و شورای جهانی گردشگری و سفر در سال 2012 نشان داد که سیاست‌های تسهیل ویزا می‌تواند منجر به افزایش سالانه 5 تا 25 درصدی در ورود گردشگران شود. کشورهایی که سیاست‌های بدون ویزا را اتخاذ می‌کنند معمولاً شاهد افزایش قابل‌توجهی در تعداد گردشگران هستند. به‌عنوان‌مثال، پس از اجرای سیاست بدون ویزا چین در روز 1 دسامبر 2023، تعداد گردشگران روزانه از فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، اسپانیا و مالزی در سه روز اول آن ماه نسبت به آخرین روز نوامبر 39 درصد افزایش یافت.  تاثیر سیاست‌های بدون ویزا اثر ماندگاری را نشان می‌دهد. به‌عنوان‌مثال، ویتنام شاهد افزایش 20 درصدی گردشگران از ایتالیا، آلمان، اسپانیا، بریتانیا و فرانسه در طی 9 ماه پس از اعمال معافیت‌های ویزا در سال 2018 بود و این رشد سال‌به‌سال ثابت مانده است. 

کلام آخر

امروزه در جهانی شلوغ و پرهیاهو زندگی می‌کنیم که در آن تعاملات بین‌المللی بشر هر روز بیشتر از دیروز انجام می‌شود. در چنین دنیایی نقش رفت‌وآمدهای جهانی بسیار پررنگ شده است. طبعاً این اتفاق نیازمند سفرهای فراوان بین‌المللی است که با اهداف گوناگونی انجام می‌شوند. از سوی دیگر خود گردشگری به‌مرور تبدیل به یک صنعت پرسود جهانی شده است و کشورها تمایل فراوانی دارند که گردشگرانی با مقاصد متنوع جذب کشور خود کنند. در این میان سیاست آزادسازی ویزا نقش مهمی در رفع موانع جذب گردشگر ایفا می‌کند به‌گونه‌ای که در حال حاضر مهم‌ترین شاخص برای اعتبار یک گذرنامه تعداد کشورهایی است که می‌توان با آن مدرک مسافرتی بدون ویزا سفر نمود. کشور ایران در زمینه سیاست آزادسازی ویزا قدم‌های مهمی را برداشته است، اما برای معتبر نمودن گذرنامه ایران برای کشورهای دیگر دنیا راه طولانی‌ای در پیش داریم که تجارب کشورهای دیگر می‌تواند برای ما راهگشا باشد. نمافر شما را به مطالعه ی پردرآمدترین کشورهای صنعت گردشگری دعوت می کند.