در میان ابعاد مختلف مراسم اربعین، موکب از جایگاهی کلیدی برخوردار است. موکبها، نهتنها بهمثابه نهاد مردمی خدماترسان شناخته میشوند، بلکه نماد همبستگی، میزبانی و سرمایه اجتماعی سازمانیافته هستند.
بر اساس دادههای رسمی، در سال ۱۳۹۴ تنها ۵۲ موکب ایرانی دارای مجوز رسمی برای خدمترسانی در اربعین بودند. اما این عدد در کمتر از یک دهه، رشدی خیرهکننده داشته؛ بهطوریکه در سال ۱۴۰2 تعداد موکبهای مجوزدار از مرز ۳,۳۰۰ عبور کرده است.
همچنین در اربعین ۱۴۰۳، حدود ۳۵۰۰ موکب ایرانی با مجوز رسمی در مسیرها، مرزها و خاک عراق مستقر شده بوند.
روند صعودی تعداد موکبهای ایرانی در اربعین، نشانهای از سازمانیافتگی تدریجی یک نهاد داوطلبانه بزرگ است؛ نهادی که امروز نهتنها در کمیت، بلکه در کیفیت، در حال تحولی تمدنی است و ظرفیت تبدیلشدن به یک «الگوی خدمات فرهنگی-مذهبی» را دارد.
متن کامل یادداشت «اربعین در آیینه آمار؛ از میلیونها زائر تا هزاران موکب» را در سایت نمافر بخوانید.
