بهترین فیلم‌های ایرانی در IMDb؛ ۲۵ فیلم برتر و فاصله امتیاز با گیشه

«اخراجی‌ها ۲» با بیش از ۵٫۳ میلیون بلیت پرفروش‌ترین فیلم این فهرست است و با امتیاز ۳٫۲ در IMDb پایین‌ترین جای همان فهرست را دارد. فیلمی که گیشه آن را به صدر برد و کاربران IMDb آن را به انتها فرستادند. اما این شکاف به یک فیلم محدود نمی‌ماند. در حالی میانگین امتیاز ده فیلم پرفروش این فهرست ۵٫۷ است که ده فیلم برتر IMDb میانگینی برابر ۸٫۲ دارند.

این یادداشت بهترین فیلم‌های ایرانی را بر پایه امتیاز کاربران IMDb معرفی می‌کند و کنار هر فیلم شمار بلیت آن در ایران را می‌گذارد. فهرست تنها فیلم‌هایی را دربر می‌گیرد که اکران رسمی‌شان در سالنامه آماری سینمای ایران یا سامانه سمفا ثبت شده است.

بیست و پنج فیلم برتر ایرانی در IMDb

«مارمولک» ساخته کمال تبریزی با امتیاز ۸٫۴ و ۲۴٬۸۰۵ رأی در صدر قرار دارد. «مادر» علی حاتمی نیز همین امتیاز را با ۵٬۵۲۷ رأی به دست آورده است و به سبب رأی کمتر دوم ایستاده است. پس از این دو، «جدایی نادر از سیمین» با امتیاز ۸٫۳ سوم است. «بچه‌های آسمان» و «کلوزآپ» هر دو با ۸٫۲ پس از آن می‌آیند.

تنها ده فیلم از ۱۰۶ فیلم این بررسی امتیاز ۸ یا بالاتر دارند. پنجاه و شش فیلم به امتیاز ۷ یا بالاتر رسیده‌اند و شش فیلم زیر ۵ مانده‌اند. فیلم‌های هم‌امتیاز به ترتیب شمار رأی آمده‌اند. نمودار «بهترین فیلم‌های IMDb بر پایه امتیاز کاربران» جایگاه سینمای جهان را نشان می‌دهد.

معیار این فهرست

داده امتیاز و رأی از فایل‌های رسمی IMDb است که ۱۰ آبان ۱۴۰۵ برداشته شده است. تنها فیلم‌های سینمایی با دست‌کم ۲٬۵۰۰ رأی شمرده شده‌اند و با این آستانه ۱۴۵ فیلم ایرانی باقی می‌ماند. سریال و فیلم تلویزیونی در این شمارش نیامده است.

معیار دوم نه امتیاز، بلکه اکران رسمی است. فیلمی در این فهرست آمده است که فروش آن در سالنامه آماری سینمای ایران یا سامانه سمفا ثبت شده باشد. از ۱۴۵ فیلم، ۱۰۶ فیلم این شرط را دارند. سالنامه از ۱۳۶۴ آغاز می‌شود و از این رو «گاو» و «قیصر» با وجود امتیاز بالا بیرون از این فهرست مانده‌اند.

فروش در این یادداشت نه مبلغ ریالی، بلکه شمار بلیت است تا تورم مقایسه سال‌ها را مخدوش نسازد. عدد بلیت هر فیلم مجموع همه سال‌هایی است که فروش آن ثبت شده است. سال اکران نیز سالی است که فیلم بیشترین بلیت را فروخته است. این عددها را میان دهه‌های مختلف نمی‌توان یکسان خواند. سالنامه برای ۱۳۶۹ حدود ۶۳٫۵ میلیون بلیت ثبت کرده است. این رقم در ۱۳۹۲ به ۷٫۲ میلیون رسید.

فاصله امتیاز و گیشه

گیشه و IMDb دو فهرست متفاوت می‌سازند. در حالی ده فیلم برتر IMDb روی هم حدود ۹٫۵ میلیون بلیت فروخته‌اند که ده فیلم پرفروش این بررسی به ۳۴٫۹ میلیون بلیت رسیده‌اند. این رقم نزدیک به ۳٫۷ برابر فروش فیلم‌های پرامتیاز است.

ردیف فروش	فیلم	بلیت در ایران	امتیاز IMDb
۱	اخراجی‌ها ۲	۵٬۳۴۸٬۷۰۹	۳٫۲
۲	آدم برفی	۵٬۱۰۹٬۴۵۷	۶٫۷
۳	اجاره‌نشین‌ها	۵٬۰۷۲٬۷۲۲	۷٫۶
۴	هزارپا	۴٬۲۱۸٬۷۹۳	۶
۵	نهنگ عنبر ۲	۲٬۶۷۴٬۶۴۸	۵٫۳
۶	آینه بغل	۲٬۶۵۰٬۶۹۹	۴٫۲
۷	دینامیت	۲٬۵۸۹٬۲۹۱	۴٫۸
۸	محمد رسول‌الله	۲٬۴۷۶٬۱۸۸	۷٫۲
۹	گشت ۲	۲٬۴۳۵٬۱۰۴	۴٫۶
۱۰	متری شیش و نیم	۲٬۳۱۷٬۴۴۹	۷٫۷

دوازده فیلم از ۲۵ فیلم برتر کمتر از ۳۰۰ هزار بلیت فروخته‌اند. «لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند» با حدود ۴۳ هزار بلیت و «زندگی و دیگر هیچ» با حدود ۷۰ هزار بلیت در پایین این گروه قرار دارند. نه فیلم از همین ۲۵ فیلم نیز از مرز یک میلیون بلیت گذشته‌اند.

با این حال امتیاز بالا و فروش بالا همیشه از هم جدا نیستند. «اجاره‌نشین‌ها» با بیش از پنج میلیون بلیت امتیاز ۷٫۶ دارد. «متری شیش و نیم» و «فروشنده» نیز هر دو با امتیاز ۷٫۷ از دو میلیون بلیت گذشته‌اند. این سه فیلم نشان می‌دهند فاصله امتیاز و گیشه قاعده‌ای بی‌استثنا نیست.

بهترین فیلم‌های کمدی ایرانی در IMDb

فیلم‌های کمدی در این بررسی هم پرفروش‌ترند و هم کم‌امتیازتر. بیست و هشت فیلم از ۱۰۶ فیلم، حدود یک چهارم آن‌ها، برچسب Comedy در IMDb دارند. سهم همین فیلم‌ها از مجموع بلیت‌ها اما ۴۸ درصد است. میانه فروش کمدی‌ها حدود ۱٫۷۶ میلیون بلیت است و این رقم برای فیلم‌های دیگر نزدیک به ۵۰۰ هزار بلیت است.

در سوی دیگر، میانگین امتیاز کمدی‌ها ۶٫۱ و میانگین فیلم‌های دیگر ۷٫۲ است. نه فیلم از ده فیلم کم‌امتیاز این بررسی کمدی‌اند و هشت فیلم از ده فیلم پرفروش آن نیز همین برچسب را دارند.

فیلم	امتیاز IMDb	رأی	بلیت در ایران
مارمولک	۸٫۴	۲۴٬۸۰۵	۱٬۶۴۷٬۷۴۶
کلاه قرمزی و پسرخاله	۸٫۱	۵٬۲۶۹	۱٬۸۷۵٬۲۳۰
نون و گلدون	۷٫۷	۵٬۳۵۷	۲۰۱٬۴۷۱
اجاره‌نشین‌ها	۷٫۶	۳٬۱۹۰	۵٬۰۷۲٬۷۲۲
لیلی با من است	۷٫۵	۵٬۴۴۸	۹۲۷٬۲۸۴
مهمان مامان	۷٫۲	۵٬۲۰۶	۱٬۲۲۱٬۰۵۴
یک حبه قند	۷٫۱	۴٬۶۲۱	۳۷۷٬۸۳۹
دایره زنگی	۶٫۹	۴٬۹۹۲	۱٬۲۰۸٬۳۳۳

«مارمولک» پرامتیازترین کمدی ایرانی است و «کلاه قرمزی و پسرخاله» پس از آن قرار دارد. برچسب Comedy در IMDb کمدی‌درام و فیلم خانوادگی را نیز دربر می‌گیرد و از این رو «نون و گلدون» نیز در این جدول جای گرفته است. مسیر فروش کمدی در سینمای ایران در یادداشت «پرفروش‌ترین فیلم‌های کمدی ایرانی» آمده است.

کیارستمی، مجیدی و فرهادی

نام کارگردانان در بالای جدول تکرار می‌شود. عباس کیارستمی با شش فیلم بیش از هر کارگردان دیگری میان ۲۵ فیلم برتر جای دارد. پس از او مجید مجیدی با چهار فیلم و اصغر فرهادی با سه فیلم قرار دارند. دو فیلم سعید روستایی در این بررسی نیز هر دو میان این ۲۵ فیلم‌اند.

هفت فیلم کیارستمی در این بررسی میانگین امتیاز ۷٫۷ دارند و روی هم حدود ۹۰۵ هزار بلیت فروخته‌اند. «هزارپا» به‌تنهایی بیش از چهار و نیم برابر این رقم بلیت فروخته است. در مقابل، چهار فیلم داریوش مهرجویی با میانگین امتیاز ۷٫۵ به حدود ۹٫۳ میلیون بلیت رسیده‌اند.

وزن فرهادی در رأی‌ها آشکارتر از امتیازهاست. هفت فیلم او ۴۷۱ هزار رأی دارند، یعنی حدود ۳۹ درصد همه رأی‌های این ۱۰۶ فیلم. «جدایی نادر از سیمین» به‌تنهایی ۲۳ درصد این رأی‌ها را از آن خود کرده است.

فیلم ایرانی در مقیاس جهان

امتیاز پررأی‌ترین فیلم ایرانی به فیلم‌های پرآوازه جهان نزدیک است، اما شمار رأی آن فاصله زیادی دارد. از ۷٬۳۲۹ فیلم سینمایی جهان با دست‌کم ۲۵ هزار رأی، تنها ۱۰ فیلم ایرانی‌اند. در همین گروه ۱۱۶ فیلم امتیازی بالاتر از «جدایی نادر از سیمین» دارند.

در حالی «انگل» از کره جنوبی با امتیاز ۸٫۵ حدود ۱٫۲ میلیون رأی دارد که «جدایی نادر از سیمین» به ۲۸۱ هزار رأی رسیده است. فاصله با صدر جدول جهانی از این هم بیشتر است. «رستگاری در شاوشنک» با امتیاز ۹٫۳ بیش از ۳٫۲ میلیون رأی دارد، یعنی بیش از یازده برابر پررأی‌ترین فیلم ایرانی.

فیلم‌های پرامتیاز به تفکیک دهه

بیشتر فیلم‌های بالای جدول به دو دهه نخست سالنامه برمی‌گردند. پانزده فیلم از ۲۵ فیلم برتر در دهه‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ اکران شده‌اند. میانگین امتیاز این فیلم‌ها نیز از ۷٫۸ در دهه شصت به ۶٫۴ در دهه نود رسیده است.

دهه اکران	شمار فیلم	میانگین امتیاز	شمار در ۲۵ فیلم برتر
۱۳۶۰	۹	۷٫۸	۶
۱۳۷۰	۱۷	۷٫۵	۹
۱۳۸۰	۲۷	۶٫۹	۵
۱۳۹۰	۴۶	۶٫۴	۵
۱۴۰۰ به بعد	۷	۶٫۹	۰

این سنجش تنها فیلم‌هایی را می‌بیند که به آستانه ۲٬۵۰۰ رأی رسیده‌اند. فیلم‌های دهه ۱۳۶۰ در این بررسی ۹ عنوان‌اند و فیلم‌های دهه ۱۳۹۰ بیش از پنج برابر آن‌ها.

کلام آخر

«مارمولک» و «مادر» با امتیاز ۸٫۴ در صدر فیلم‌های ایرانی با اکران رسمی در IMDb قرار دارند و «جدایی نادر از سیمین» با بیشترین شمار رأی سوم است. فیلم‌های کمدی در این بررسی پرفروش‌تر و کم‌امتیازتر از فیلم‌های دیگرند. کیارستمی بیشترین نام را میان ۲۵ فیلم برتر دارد و فرهادی بیشترین رأی را. پرامتیازترین فیلم‌ها بیشتر به دو دهه نخست سالنامه برمی‌گردند، حال آنکه پرفروش‌ترین فیلم فهرست کم‌امتیازترین آن نیز هست.

پرسش‌های رایج

بهترین فیلم ایرانی در IMDb کدام است؟

میان فیلم‌های با اکران رسمی و دست‌کم ۲٬۵۰۰ رأی، «مارمولک» و «مادر» با امتیاز ۸٫۴ در صدر هستند. «جدایی نادر از سیمین» با امتیاز ۸٫۳ سوم است.

بهترین فیلم کمدی ایرانی در IMDb کدام است؟

«مارمولک» با امتیاز ۸٫۴ پرامتیازترین فیلم کمدی ایرانی این بررسی است. «کلاه قرمزی و پسرخاله» با امتیاز ۸٫۱ دوم است.

کدام فیلم ایرانی بیشترین رأی را در IMDb دارد؟

«جدایی نادر از سیمین» با ۲۸۱٬۴۵۵ رأی پررأی‌ترین فیلم این فهرست است. «بچه‌های آسمان» با ۹۱٬۸۰۲ رأی پس از آن قرار دارد.

آیا فیلم‌های پرفروش ایرانی امتیاز بالایی در IMDb دارند؟

میانگین امتیاز ده فیلم پرفروش این بررسی ۵٫۷ است. میانگین ده فیلم برتر IMDb ۸٫۲ است.

فیلم‌های این فهرست با چه معیاری انتخاب شده‌اند؟

این فهرست فیلم‌های سینمایی با دست‌کم ۲٬۵۰۰ رأی را دربر می‌گیرد. فروش هر فیلم نیز در سالنامه آماری سینمای ایران یا سامانه سمفا ثبت شده است.

منابع

• IMDb، فایل‌های رسمی داده، برداشت ۱۰ آبان ۱۴۰۵، در داشبورد IMDb
• سالنامه آماری سینمای ایران، ۱۳۶۴ تا ۱۴۰۴، در داشبورد سالنامه سینما
• سامانه فروش سینما و تئاتر سمفا، فروش فیلم‌ها پس از ۱۴۰۴، در داشبورد سمفا