درآمد هر هزار بازدید کانالهای عمومی فارسی در آذر ۱۴۰۴ به زیر یک دلار رسید. پربازدیدترین دسته‌ها کم‌درآمدترین نرخ‌ها را دارند و دو دسته پردرآمدتر کمتر از دو درصد بازدید را گرفته‌اند.
یوتیوب از آذر ۱۳۸۵ در ایران فیلتر است. با این حال، بر پایه داده‌نمای نمافر، در آبان ۱۴۰۵ بیش از سی هزار کانال ایرانی فارسی‌زبان در این سکو دست‌کم هزار دنبالکننده داشتند. سکویی که در کشور سازندگانش بسته است، سال‌ها برای همین سازندگان منبع درآمد بوده است. اما این منبع در پاییز ۱۴۰۴ به‌سرعت کوچک شد. به گزارش زومجی و فکت‌نامه، درآمد هر هزار بازدید کانالهای عمومی فارسی تا پیش از آبان ۱۴۰۴ میان سه تا هشت دلار بود. همین رقم در آذر آن سال به ۰٫۲ تا یک دلار رسید.
این یادداشت نرخ درآمد هر دسته از کانالهای فارسی را کنار شمار کانال‌ها و بازدیدشان می‌گذارد و برآوردی از درآمد انباشته آن‌ها به دست می‌دهد. داده بازدید و شمار کانال‌ها از برش ۷ آبان ۱۴۰۵ داده‌نمای یوتیوب فارسی نمافر است و نرخ‌ها از گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس.
اقتصاد جهانی یوتیوب
یوتیوب امروز از بزرگ‌ترین بازارهای محتوای جهان به شمار می‌رود. آلفابت در گزارش مالی فصل چهارم ۲۰۲۵ برای نخستین بار درآمد این سکو را جدا اعلام کرد و رقم آن را بیش از ۶۰ میلیارد دلار گفت. درآمد تبلیغاتی یوتیوب در همان سال حدود ۴۰٫۴ میلیارد دلار بود، رقمی که رشدی ۱۲ درصدی نسبت به سال پیش از آن نشان می‌دهد.
بخشی از این پول به سازندگان می‌رسد. یوتیوب از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار به سازندگان، هنرمندان و رسانه‌ها پرداخت کرده است. وزن این اقتصاد را در مقیاس یک کشور هم سنجیده‌اند. بر پایه رویداد Made on YouTube، سهم اقتصاد سازندگان یوتیوب در تولید ناخالص داخلی آمریکا در ۲۰۲۴ برابر ۵۵ میلیارد دلار بوده است. این اقتصاد در همان سال با بیش از ۴۹۰ هزار شغل تمام‌وقت همراه بوده است. سازنده ایرانی در همین بازار کار میکند، با این تفاوت که مخاطب داخلی‌اش در سکویی فیلترشده به او می‌رسد.
تعریف درآمد هر هزار بازدید
درآمد هر هزار بازدید، یا RPM، پولی است که پس از کسر سهم یوتیوب به ازای هر هزار بازدید به سازنده می‌رسد. این شاخص با قیمتی که آگهی‌دهنده می‌پردازد یکی نیست. در برنامه تسهیم درآمد یوتیوب، ۵۵ درصد درآمد تبلیغ نمایشی به سازنده می‌رسد و باقی برای سکو می‌ماند. اندازه این درآمد هم نه به زبان ویدیو، بلکه به کشور مخاطب وابسته است.
شوک آذر ۱۴۰۴
درآمد کانالهای فارسی در یک ماه به بخشی از رقم پیشین خود رسید. در حالی کانالهای عمومی فارسی پیش از آبان ۱۴۰۴ از هر هزار بازدید دست‌کم سه دلار می‌گرفتند که این رقم در آذر به زیر یک دلار رفت. بر پایه داده‌نمای نمافر، درآمد تبلیغاتی از مخاطب داخل ایران پس از آذر ۱۴۰۴ ناچیز شده است. این ماه برای یوتیوب فارسی مرزی روشن است، مرزی میان دو دوره درآمد.
نرخ هر دسته در یوتیوب فارسی
درآمد هر هزار بازدید از یک دسته به دسته دیگر بسیار فرق میکند. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش «وضعیت‌سنجی برنامه‌های گفت‌وگومحور» در مرداد ۱۴۰۵ این نرخ را به تفکیک دسته آورده است. زمان این نرخ‌ها در گزارش مرجع ذکر نشده است و از این رو مقایسه آن‌ها با رقم آذر ۱۴۰۴ دقیق نیست.
| دسته | درآمد هر هزار بازدید (دلار) | شمار کانال | مجموع بازدید |
|---|---|---|---|
| کسبوکار | ۵٫۳ | ۱۹ | ۲۹٬۳۳۳٬۵۳۶ |
| آموزش | ۳٫۴ | ۳٬۰۳۸ | ۳٬۶۱۶٬۱۹۶٬۶۰۸ |
| سبک زندگی و آموزشی | ۱٫۱ | ۸۱۵ | ۳٬۶۳۶٬۶۲۴٬۵۲۴ |
| مردم و وبلاگ | ۱٫۱ | ۱۱٬۸۸۰ | ۶۸٬۶۲۸٬۴۴۱٬۵۹۴ |
| بازی | ۰٫۸ | ۲٬۷۷۴ | ۲۰٬۲۱۸٬۶۱۳٬۳۹۶ |
| سرگرمی | ۰٫۳ | ۴٬۷۲۸ | ۷۴٬۴۸۰٬۰۹۲٬۳۱۲ |
| موسیقی | ۰٫۲ | ۴٬۳۲۸ | ۲۹٬۸۲۸٬۰۰۰٬۱۰۳ |
کسبوکار با ۵٫۳ دلار در صدر این جدول قرار دارد. پس از آن آموزش با ۳٫۴ دلار جای گرفته است. سبک زندگی و مردم و وبلاگ هر دو ۱٫۱ دلار دارند و بازی با ۰٫۸ دلار پس از آن‌هاست. سرگرمی و موسیقی با ۰٫۳ و ۰٫۲ دلار انتهای جدول را از آن خود کرده‌اند. درآمد هر بازدید در آموزش هفده برابر موسیقی است. همین نرخ‌ها در نمودار «درآمد هر هزار بازدید کانالهای یوتیوب فارسی به تفکیک دسته» آمده است.
یک میلیون بازدید چقدر می‌ارزد؟
عدد درآمد هر هزار بازدید وقتی ملموس می‌شود که به مقیاس یک ویدیوی پربیننده برسد. با نرخ‌های مرکز پژوهش‌های مجلس، یک میلیون بازدید در کسبوکار حدود ۵٬۳۰۰ دلار درآمد می‌سازد. همین بازدید در آموزش حدود ۳٬۴۰۰ دلار و در موسیقی حدود ۲۰۰ دلار می‌ارزد. این ارقام میانگین دسته است و درآمد هر کانال با آن فرق میکند.
مقیاس بزرگ‌تر همین فاصله را آشکارتر می‌سازد. بر پایه داده‌نمای نمافر، نوزده کانال ایرانی بیش از یک میلیارد بازدید دارند. یک میلیارد بازدید با نرخ موسیقی حدود ۲۰۰ هزار دلار درآمد برآوردی دارد، حال آنکه همین بازدید با نرخ مردم و وبلاگ به حدود ۱٫۱ میلیون دلار می‌رسد.
بازدید زیاد، نرخ کم
جایگاه هر دسته در بازدید با جایگاهش در درآمد هم‌جهت نیست. مردم و وبلاگ، سرگرمی و موسیقی روی هم ۶۸٫۷ درصد کانال‌ها و ۸۱ درصد بازدید را در اختیار دارند. نرخ هیچ‌کدام از ۱٫۱ دلار بالاتر نیست. در حالی این سه دسته بیشترین بازدید را دارند که کسبوکار و آموزش، دو دسته پردرآمدتر، کمتر از دو درصد بازدید را به خود اختصاص داده‌اند. به این ترتیب بیشترین بازدید درست همان جایی جمع شده است که هر بازدید کمترین پول را می‌سازد.
نرخ بالا هم الزاما بازار بزرگ نیست. کسبوکار با بالاترین نرخ، در کل جامعه داده‌نما تنها نوزده کانال دارد. مردم و وبلاگ اما با ۱۱٬۸۸۰ کانال بزرگ‌ترین دسته است و نرخی میانه دارد.
عرضه و تقاضا در دسته‌های پردرآمد
نرخ بالا وقتی به پول می‌رسد که بیننده هم باشد. داده‌نمای نمافر عنوان حدود ۱٫۳ میلیون ویدیوی تازه را در بیست‌وپنج موضوع جای داده و سهم هر موضوع از عرضه را با سهمش از بازدید سنجیده است. طنز و سرگرمی ۹٫۹ درصد ویدیوهای تازه را می‌سازد و ۲۰٫۱ درصد بازدید را می‌گیرد. موسیقی هم با ۱۲٫۲ درصد عرضه به ۲۱٫۱ درصد بازدید رسیده است. این دو موضوع بیش از سهم خود دیده می‌شوند، در حالی که در پایین جدول درآمد ایستاده‌اند.
در سوی دیگر، موضوع‌های نزدیک به دسته‌های پردرآمد کم‌تقاضا مانده‌اند. درس و کنکور کمترین نسبت تقاضا به عرضه را دارد و میانه بازدید ویدیوی تازه در آن هفتاد بازدید است. با نرخ آموزش، هفتاد بازدید حدود ۰٫۲۴ دلار می‌ارزد. مالی و کسبوکار و آموزش زبان نیز در گروه پرعرضه و کم‌تقاضا جای می‌گیرند. این نشان می‌دهد نرخ بالای یک دسته به‌تنهایی از درآمد ویدیوی معمولی آن دسته خبر نمی‌دهد.
اندازه کانال هم در این میان نقش دارد. میانه دنبالکننده کانالهای ایرانی ۳٬۴۹۰ نفر است و سه‌چهارم آن‌ها کمتر از ۹٬۲۴۰ دنبالکننده دارند. کانالهای ده تا صد هزار دنبالکننده ۴۲٫۹ درصد بازدید ویدیوهای تازه را می‌گیرند و کانالهای میلیونی ۲٫۱ درصد. پس بخش بزرگ بازدید تازه، و به تبع آن درآمد تبلیغاتی ویدیوهای تازه، در لایه میانی کانال‌ها می‌چرخد.
برآورد درآمد انباشته
داده‌نمای نمافر از ضرب این نرخ‌ها در بازدید کل عمر کانال‌ها، برآوردی از درآمد انباشته هر دسته به دست داده است. جمع این برآورد برای هفت دسته حدود ۱۳۶ میلیون دلار است. این رقم برآوردی نمایانگر است و رقم حسابداری به شمار نمی‌رود. ستون آخر جدول حاصل تقسیم همین برآورد بر شمار کانال‌هاست.
| دسته | درآمد انباشته برآوردی (دلار) | میانگین هر کانال (دلار) |
|---|---|---|
| مردم و وبلاگ | ۷۵٬۴۹۱٬۲۸۵ | ۶٬۳۵۴ |
| سرگرمی | ۲۲٬۳۴۴٬۰۲۷ | ۴٬۷۲۶ |
| بازی | ۱۶٬۱۷۴٬۸۹۰ | ۵٬۸۳۱ |
| آموزش | ۱۲٬۲۹۵٬۰۶۸ | ۴٬۰۴۷ |
| موسیقی | ۵٬۹۶۵٬۶۰۰ | ۱٬۳۷۸ |
| سبک زندگی و آموزشی | ۴٬۰۰۰٬۲۸۶ | ۴٬۹۰۸ |
| کسبوکار | ۱۵۵٬۴۶۷ | ۸٬۱۸۲ |
مردم و وبلاگ با حدود ۷۵٫۵ میلیون دلار بیش از نیمی از این برآورد را دارد. پس از آن سرگرمی با ۲۲٫۳ میلیون دلار و بازی با ۱۶٫۲ میلیون دلار قرار دارند. میانگین هر کانال اما تصویر همه کانال‌ها نیست. بر پایه داده‌نما، یک درصد برتر کانال‌ها ۵۱٫۲ درصد کل بازدید را دارند و سهم ده درصد برتر به ۸۶٫۳ درصد می‌رسد. میانگین در چنین بازاری با چند کانال بسیار بزرگ بالا می‌رود. برای مقایسه، کل این برآورد برای سراسر عمر کانالهای فارسی کمتر از یک درصد پولی است که یوتیوب تنها در پنج سال به سازندگان جهان پرداخته است.
شرایط مانیتایز یوتیوب
مانیتایز به معنای پیوستن کانال به برنامه تسهیم درآمد یوتیوب است. بر پایه راهنمای یوتیوب، این برنامه به هزار دنبالکننده نیاز دارد. کانال باید در دوازده ماه گذشته چهار هزار ساعت تماشای عمومی داشته باشد یا در نود روز گذشته ده میلیون بازدید شورتز. یوتیوب اعلام کرده است از ۱۲ بهمن ۱۴۰۵ آستانه سازندگان تازه به هشت هزار ساعت یا بیست میلیون بازدید شورتز می‌رسد. سکونت در کشوری که برنامه در آن فعال است نیز از شرط‌های این برنامه به شمار می‌آید.
مسیرهای دیگر درآمد
تبلیغ نمایشی تنها راه درآمد یک کانال نیست. با افت تبلیغات، به نوشته داده‌نمای نمافر، حمایت مالی برند رایج‌ترین مسیر درآمد محتوای فارسی شده است. این قرارداد نه در نظام تبلیغات یوتیوب، بلکه مستقیم میان سازنده و برند بسته می‌شود. پس از آن عضویت کانال قرار دارد که اشتراک ماهانه هواداران است و به جامعه‌ای وفادار نیاز دارد. سوپرچت و پرداخت زنده با محتوای تعاملی و پخش زنده تناسب دارند. فروش کالا با نام سازنده از الگوریتم و محدودیت تحریم مستقل است. عرضه محتوا روی سکوهای ویدیوی درخواستی هم مسیری مکمل است که وابستگی به تبلیغ را کم میکند.
کلام آخر
درآمد هر هزار بازدید کانالهای عمومی فارسی در آذر ۱۴۰۴ به زیر یک دلار رسید و درآمد تبلیغاتی از مخاطب داخل ایران ناچیز شد. نرخ هر دسته از ۰٫۲ دلار در موسیقی تا ۵٫۳ دلار در کسبوکار فرق میکند. سه دسته پربازدید ۸۱ درصد بازدید را دارند و نرخ هیچ‌کدام از ۱٫۱ دلار بالاتر نیست، حال آنکه دو دسته پردرآمدتر کمتر از دو درصد بازدید را در اختیار دارند. جزئیات بیشتر درباره کانال‌ها و بازدیدشان در یادداشت «کانالهای یوتیوب فارسی» آمده است.
پرسش‌های رایج
درآمد یوتیوب به ازای هر هزار بازدید چقدر است؟
برای کانالهای عمومی فارسی در آذر ۱۴۰۴ میان ۰٫۲ تا یک دلار بود. نرخ هر دسته از ۰٫۲ دلار در موسیقی تا ۵٫۳ دلار در کسبوکار فرق میکند.
درآمد یوتیوب فارسی صفر شد؟
صفر نشد. درآمد تبلیغاتی از مخاطب داخل ایران ناچیز شده است، ولی نرخ کانالهای عمومی فارسی در آذر ۱۴۰۴ میان ۰٫۲ تا یک دلار بود.
شرایط مانیتایز یوتیوب چیست؟
هزار دنبالکننده به همراه چهار هزار ساعت تماشا در دوازده ماه یا ده میلیون بازدید شورتز در نود روز.
منابع
- آلفابت، گزارش مالی فصل چهارم ۲۰۲۵، بهمن ۱۴۰۴، و رویداد Made on YouTube، شهریور ۱۴۰۴، به نقل داده‌نمای نمافر
- مرکز پژوهش‌های مجلس، «وضعیت‌سنجی برنامه‌های گفت‌وگومحور (تاک‌شو) در بازتولید گفتمان عمومی»، مسلسل ۲۱۷۴۳، مرداد ۱۴۰۵، جدول ۲
- زومجی، ۲۵ آذر ۱۴۰۴، و فکت‌نامه، ۲۶ آذر ۱۴۰۴، به نقل داده‌نمای نمافر
- نمافر، «داده‌نمای کانالهای فارسی‌زبان ایرانی در یوتیوب»، آبان ۱۴۰۵
- راهنمای یوتیوب، برنامه تسهیم درآمد و تغییرات آن، دیده‌شده ۱۸ آبان ۱۴۰۵