دادهنمای تازه نمافر ۳۰٬۴۶۴ کانال یوتیوب فارسی ایرانی را شمرده است. یک درصد برتر این کانال‌ها بیش از نیمی از بازدید را دارند و درآمد هر هزار بازدید از آذر ۱۴۰۴ تند افت کرده است.
یوتیوب از آذر ۱۳۸۵ در ایران فیلتر است. با این حال در آبان ۱۴۰۵ بیش از سی هزار کانال ایرانی فارسیزبان در این سکو دستکم هزار دنبالکننده داشتند. «دادهنمای کانالهای فارسیزبان ایرانی در یوتیوب» نمافر در آبان ۱۴۰۵ تعداد ۳۰٬۴۶۴ کانال را شمرده است. ویدیوهای این کانال‌ها از ۶ مرداد تا ۲ آبان ۱۴۰۵ دوازده هفته پیاپی رصد شده‌اند. حاصل این رصد حدود ۱٫۳ میلیون ویدیوی تازه است.
این یادداشت چند یافته اصلی آن دادهنما را مرور می‌کند. اینکه بازدید میان کانال‌ها چگونه پخش شده و مخاطب فارسیزبان بیشتر چه می‌بیند. بخش پایانی هم به درآمد یوتیوب در ایران می‌پردازد که از آذر ۱۴۰۴ با افتی تند روبه‌رو شده است. متن کامل یافته‌ها در گزارش دادهنما آمده و فهرست کانال‌ها در داشبورد یوتیوب فارسی هر هفته به‌روز می‌شود.
چند کانال یوتیوب فارسی ایرانی وجود دارد؟
بیشتر کانالهای یوتیوب فارسی ایرانی کوچک‌اند. میانه دنبالکننده این کانال‌ها ۳٬۴۹۰ است. سه‌چهارم آنها کمتر از ۹٬۲۴۰ دنبالکننده دارند. تنها شانزده کانال از مرز یک میلیون دنبالکننده گذشته‌اند و بزرگ‌ترین آنها، کانال موسیقی «Arash»، ۳٫۵۳ میلیون دنبالکننده دارد.
هر کانال در یوتیوب یک دسته اصلی اعلام می‌کند. «مردم و وبلاگ» با ۱۱٬۸۸۰ کانال بزرگ‌ترین دسته است و ۳۹ درصد کانال‌ها را در بر می‌گیرد. «سرگرمی» با ۱۵٫۵ درصد و «موسیقی» با ۱۴٫۲ درصد پس از آن قرار دارند. نام نمایشی ۷۲ درصد کانال‌ها هم با حروف لاتین نوشته شده است، به‌طوری که جست‌وجوی کانالهای فارسی از روی نام فارسی تنها بخش کوچکی از آنها را پیدا می‌کند.
پربازدیدترین کانالهای یوتیوب ایرانی کداماند؟
فهرست پربازدیدترین کانال‌ها با فهرست پردنبال‌کننده‌ترین‌ها یکی نیست. در دنبالکننده «Arash» با فاصله‌ای زیاد اول است. «Fresh Danial» با ۱٫۹۵ میلیون و «Mikikalafe» با ۱٫۶ میلیون دوم و سوماند. در شمار کل بازدید اما «Mikikalafe» با ۳٫۳۳ میلیارد بازدید اول است. این کانال سرگرمی این رقم را با ۱٬۰۷۵ ویدیو به دست آورده است. «Arash» هم با تنها ۱۱۳ ویدیو ۱٫۸۴ میلیارد بازدید دارد.
روی هم نوزده کانال ایرانی بیش از یک میلیارد بازدید دارند. در فهرست بیست کانال پربازدید، سرگرمی با هفت کانال بیشترین سهم را دارد و موسیقی و «مردم و وبلاگ» هر کدام شش کانال دارند. فهرست کامل بیست کانال برتر هر دسته در گزارش آمده است.
بازدید یوتیوب فارسی چقدر متمرکز است؟
دیده‌شدن در یوتیوب فارسی از داشتن دنبالکننده متمرکزتر است. بر پایه دادهنما، یک درصد برتر کانال‌ها ۵۱٫۲ درصد کل بازدید را دارند، در حالی که سهمشان از دنبال‌کننده‌ها ۲۸٫۴ درصد است. سهم ده درصد برتر از بازدید به ۸۶٫۳ درصد می‌رسد. ضریب جینی بازدید ۰٫۸۹۷ است. این ضریب میان صفر و یک است و هرچه به یک نزدیک‌تر باشد، تمرکز بیشتر است. نمودار «تمرکز بازدید در یوتیوب فارسی» این سهم‌ها را کنار هم نشان می‌دهد.
این تمرکز با الگوی کل یوتیوب هم‌خوان است. نرخ فعال‌بودن هم به الگوی جهانی نزدیک است. ۶۵٫۶ درصد کانالهای ایرانی که تاریخ آخرین ویدیویشان روشن است در دوازده ماه گذشته دستکم یک ویدیو گذاشته‌اند. برای کل یوتیوب برآوردی حدود شصت درصد گزارش شده است. کانالهای فعال ۸۴٫۲ درصد بازدید را دارند.
مخاطب فارسیزبان در یوتیوب چه می‌بیند؟
دادهنما عنوان هر یک از ۱٫۳ میلیون ویدیوی تازه را در یکی از ۲۵ موضوع جای داده و سهم هر موضوع از ویدیوهای تازه را با سهم آن از بازدید همان دوره مقایسه کرده است. طنز و سرگرمی ۹٫۹ درصد ویدیوهای تازه را می‌سازد و ۲۰٫۱ درصد بازدید را می‌گیرد. موسیقی هم با ۱۲٫۲ درصد عرضه به ۲۱٫۱ درصد بازدید رسیده است.
در سوی مقابل، خبر و سیاست تقریبا هم‌اندازه موسیقی ویدیو منتشر می‌کند و ۷٫۴ درصد بازدید را دارد. درس و کنکور کمترین نسبت تقاضا به عرضه را دارد و میانه بازدید ویدیوی تازه در آن تنها هفتاد بازدید است. مالی و کسبوکار و آموزش زبان هم در گروه پرعرضه و کم‌تقاضا جای می‌گیرند. سهم سیزده موضوع از عرضه و بازدید در نمودار «پربازدیدترین موضوع‌های یوتیوب فارسی» آمده است.
مدت ویدیو هم الگوی روشنی دارد. ویدیوهای بیست تا شصت دقیقه‌ای ۲۷٫۶ درصد ویدیوهای تازه‌اند و ۴۶٫۲ درصد بازدید را می‌گیرند. ویدیوهای تا پنج دقیقه با ۲۱٫۲ درصد عرضه فقط ۸٫۴ درصد بازدید دارند. موسیقی تنها استثنای این الگوست و نزدیک به نیمی از بازدیدش از ویدیوهای تا پنج دقیقه می‌آید. ویدیوهای کوتاه یوتیوب (Shorts) در زبانه جداگانه منتشر می‌شوند و در این سنجش نیستند. نمودار «مدت ویدیو در یوتیوب فارسی» این چهار گروه را مقایسه می‌کند.
سبک عنوان چندان با دیده‌شدن ویدیو همراه نیست. ۱۷٫۹ درصد ویدیوهای تازه دستکم دو برابر میانه ویدیوهای همان کانال بازدید گرفته‌اند. این نرخ در عنوان‌های پرسشی یا عددی تقریبا همان است و فاصله آن در هیچ ویژگی به سه واحد درصد نمی‌رسد.
سهم موضوع‌ها هفته به هفته چگونه عوض شد؟
در دوازده هفته رصد، ترکیب بازدید ویدیوهای تازه جابه‌جا شد. سهم موسیقی از بازدید ویدیوهای تازه در نخستین هفته ۱۷ درصد بود. این سهم در هفته ۲۵ مهر به ۵٫۹ درصد رسید. در همین فاصله سهم خبر و سیاست از ۶٫۱ درصد به ۱۵٫۴ درصد بالا رفت و از هفته ۱۴ شهریور در همه هفته‌ها از موسیقی بیشتر بود. طنز و سرگرمی جز در یک هفته همیشه بیشترین سهم را داشت و سهمش میان ۱۵٫۲ و ۲۵٫۲ درصد در نوسان بود. نمودار «سهم موسیقی و خبر از بازدید یوتیوب فارسی» نخستین و آخرین هفته رصد را کنار هم می‌گذارد.
کانالهای کوچک و بزرگ چه سهمی از بازدید دارند؟
در بازدید ویدیوهای تازه وزن کانالهای میان‌رده بیشتر از کانالهای میلیونی است. کانالهای ده تا صد هزار دنبالکننده ۴۲٫۹ درصد این بازدید را گرفته‌اند و کانالهای صد هزار تا یک میلیون ۳۴٫۷ درصد. سهم کانالهای میلیونی تنها ۲٫۱ درصد است. این چهار لایه در نمودار «سهم کانالهای کوچک و بزرگ از بازدید» آمده‌اند.
فعال‌بودن هم با اندازه بالا می‌رود. ۶۱٫۳ درصد کانالهای یک تا ده هزار دنبالکننده در دوازده ماه گذشته ویدیو گذاشته‌اند. این نرخ در کانالهای صد هزار تا یک میلیون به ۹۰٫۸ درصد می‌رسد و در کانالهای میلیونی ۸۷٫۵ درصد است. بیش از نیمی از کانالهای کوچک از آغاز ۱۴۰۵ ویدیویی منتشر نکرده‌اند. نمودار «فعال‌بودن کانال‌ها به تفکیک اندازه» این نرخ‌ها را نشان می‌دهد.
دادهنما رشد را روی ۲۱٬۳۲۵ کانالی سنجیده که هم در رصد مرداد و هم در رصد آبان حاضر بودند. دنبالکننده این کانال‌ها در دوازده هفته ۷٫۳ درصد افزایش یافت. ۸۲٫۴ درصد این کانال‌ها رشد کردند. ورزش با ۱۰٫۳ درصد و سرگرمی با ۹٫۲ درصد تندترین رشد را در میان دسته‌های بزرگ داشتند و موسیقی با ۴٫۲ درصد کندترین را.
درآمد یوتیوب در ایران چقدر است؟
درآمد هر هزار بازدید (RPM) درآمدی است که سازنده پس از کسر سهم یوتیوب به ازای هر هزار بازدید می‌گیرد. به گزارش زومجی و فکت‌نامه که دادهنما به آن ارجاع داده، این درآمد برای کانالهای عمومی فارسی تا پیش از آبان ۱۴۰۴ میان سه تا هشت دلار بود. در آذر ۱۴۰۴ به ۰٫۲ تا یک دلار رسید و درآمد تبلیغاتی از مخاطب داخل ایران تقریبا متوقف شد.
درآمد هر هزار بازدید از دسته‌ای به دسته دیگر هم بسیار فرق می‌کند. به نقل دادهنمای یوتیوب فارسی نمافر، این رقم در کسبوکار ۵٫۳ دلار و در آموزش ۳٫۴ دلار است. در موسیقی تنها ۰٫۲ دلار است و درآمد هر بازدید آموزش هفده برابر موسیقی است. پرمخاطب‌ترین ژانرها کم‌درآمدترین‌اند. سه ژانر پربازدید روی هم ۸۱ درصد بازدید را دارند و نرخ هیچ‌کدام از ۱٫۱ دلار بالاتر نیست. نرخ هر هفت دسته در نمودار «درآمد هر هزار بازدید به تفکیک دسته» آمده است.
با افت تبلیغات، حمایت مالی مستقیم برندها رایج‌ترین مسیر درآمد محتوای فارسی شده است. این قرارداد بیرون از نظام تبلیغات یوتیوب بسته می‌شود. ابزارهای دیگری مثل عضویت کانال و فروش کالا هم در گزارش سنجیده شده‌اند.
گزارش کامل و داشبورد
گزارش «دادهنمای کانالهای فارسیزبان ایرانی در یوتیوب»، آبان ۱۴۰۵ در ۸۷ صفحه و سیزده بخش منتشر شده و ۶۶ نمودار و جدول دارد. کالبدشکافی هشت دسته اصلی و فهرست کانالهای برتر هر دسته در آن آمده است. نقشه فرصت موضوع‌ها و گونه‌شناسی شش‌گانه کانال‌ها هم بخش‌های دیگر آن‌اند. داشبورد یوتیوب فارسی فهرست کامل کانال‌ها را با جست‌وجو و فیلتر دسته و اندازه نشان می‌دهد و پررشدترین کانال‌ها و داغ‌ترین ویدیوهای هر بازه را هر هفته به‌روز می‌کند.
پرسش‌های رایج
چند کانال یوتیوب فارسی ایرانی وجود دارد؟
بر پایه دادهنمای نمافر، در آبان ۱۴۰۵ تعداد ۳۰٬۴۶۴ کانال ایرانی فارسیزبان دستکم هزار دنبالکننده داشتند. میانه دنبالکننده آنها ۳٬۴۹۰ است.
پردنبالکنندهترین کانال یوتیوب ایرانی کدام است؟
کانال موسیقی «Arash» با ۳٫۵۳ میلیون دنبالکننده. «Fresh Danial» با ۱٫۹۵ میلیون دوم است.
پربازدیدترین کانال یوتیوب ایرانی کدام است؟
کانال سرگرمی «Mikikalafe» با ۳٫۳۳ میلیارد بازدید. نوزده کانال ایرانی بیش از یک میلیارد بازدید دارند.
درآمد یوتیوب در ایران چقدر است؟
درآمد هر هزار بازدید کانالهای عمومی فارسی در آذر ۱۴۰۴ به ۰٫۲ تا یک دلار رسید. پیش از آبان ۱۴۰۴ این رقم سه تا هشت دلار بود.
معروفترین یوتیوبرهای ایرانی کداماند؟
در دنبالکننده، کانال موسیقی «Arash» با ۳٫۵۳ میلیون اول است و «Fresh Danial» و «Mikikalafe» دوم و سوماند. فهرست بیست کانال برتر در گزارش دادهنما آمده است.
درآمد یوتیوبرهای ایرانی چقدر است؟
به نقل دادهنمای یوتیوب فارسی نمافر، درآمد هر هزار بازدید در کسبوکار ۵٫۳ دلار و در موسیقی ۰٫۲ دلار است. از آذر ۱۴۰۴ درآمد تبلیغاتی از مخاطب داخل ایران تقریبا متوقف شده است.
منابع
- نمافر، «دادهنمای کانالهای فارسیزبان ایرانی در یوتیوب»، آبان ۱۴۰۵، namafar.ir
- زومجی، ۲۵ آذر ۱۴۰۴، و فکت‌نامه، ۲۶ آذر ۱۴۰۴، درباره درآمد هر هزار بازدید کانالهای فارسی، به نقل دادهنمای نمافر