در شهریور ۱۳۹۲ شرکت تیک‌تو اینتراکتیو اعلام کرد جی‌تی‌ای ۵ (GTA V) در نخستین روز عرضه بیش از ۸۰۰ میلیون دلار فروخته است. دو روز بعد همین شرکت از عبور فروش بازی از مرز یک میلیارد دلار در سه روز خبر داد. گینس این رکورد را با عنوان سریع‌ترین محصول سرگرمی که به یک میلیارد دلار فروش رسیده ثبت کرد.
اما رکورد اصلی جی‌تی‌ای ۵ نه سرعت آغاز، بلکه طول عمر آن است. سیزده سال پس از عرضه، تیک‌تو در مرداد ۱۴۰۵ فروش این بازی را بیش از ۲۳۰ میلیون نسخه گزارش کرد. جی‌تی‌ای ۶ در ۲۸ آبان ۱۴۰۵ وارد بازار می‌شود و تیک‌تو رشد درآمد سال مالی آینده خود را بیش از هر چیز به همین عرضه گره زده است.
این یادداشت اقتصاد پیرامون جی‌تی‌ای ۶ را بررسی می‌کند، از فروش جی‌تی‌ای ۵ و درآمد سازنده آن تا اندازه بازار بازی در کنار سینما و موسیقی.
جی‌تی‌ای چیست
جی‌تی‌ای (Grand Theft Auto) مجموعه بازی‌های جهان باز استودیوی راک‌استار گیمز است. راک‌استار زیرمجموعه تیک‌تو اینتراکتیو است و تیک‌تو در بورس نزدک آمریکا پذیرفته شده است. منظور از جهان باز بازی‌ای است که بازیکن در آن آزادانه در یک شهر یا سرزمین بزرگ حرکت می‌کند و ترتیب مأموریت‌ها را خود برمی‌گزیند.
به گزارش تیک‌تو، کل فروش مجموعه جی‌تی‌ای تا مرداد ۱۴۰۵ به نزدیک ۴۷۵ میلیون نسخه رسیده است. نزدیک به نیمی از این رقم سهم یک عنوان، جی‌تی‌ای ۵، است. عنوانی که در ۲۰۱۳ برای کنسول‌های نسل پیش عرضه شد و پس از آن بارها برای کنسول‌های تازه‌تر و رایانه شخصی بازعرضه شد.
رقم‌های فروش تیک‌تو فروش به فروشگاه‌ها به‌اضافه فروش دیجیتال‌اند، نه شمار نسخه‌هایی که به دست مصرف‌کننده رسیده است.
فروش جی‌تی‌ای ۵ در سیزده سال
سال مالی تیک‌تو در فروردین به پایان می‌رسد و این شرکت هر سال در اردیبهشت فروش تجمعی جی‌تی‌ای ۵ را اعلام می‌کند. این رقم در اردیبهشت ۱۳۹۶ حدود ۸۰ میلیون نسخه بود. فروش بازی در اردیبهشت ۱۳۹۹ از ۱۳۰ میلیون نسخه گذشت.
در اردیبهشت ۱۴۰۴ این رقم به بیش از ۲۱۵ میلیون نسخه رسید و یک سال بعد به نزدیک ۲۳۰ میلیون. حساب ساده این دو گزارش نشان می‌دهد جی‌تی‌ای ۵ دوازده سال پس از عرضه، در یک سال حدود ۱۵ میلیون نسخه دیگر فروخته است.
شتاب فروش در این سال‌ها کند نشده است. فروش سالانه بازی در این نه سال هر سال میان حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون نسخه بوده است. این رقم یعنی جی‌تی‌ای ۵ در این نه سال به‌طور میانگین سالی حدود ۱۷ میلیون نسخه فروخته است.
روند فروش این بازی در نمودار «فروش تجمعی جی‌تی‌ای ۵ از ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۵ به میلیون نسخه» آمده است.
تیک‌تو به نقل از مؤسسه سیرکانا، جی‌تی‌ای ۵ را پرفروش‌ترین بازی ده سال اخیر آمریکا از نظر شمار نسخه و از نظر دلار معرفی کرده است. این دوره از ژانویه ۲۰۱۶ تا دسامبر ۲۰۲۵ را دربرمی‌گیرد.
پرفروش‌ترین بازی‌های تاریخ
جی‌تی‌ای ۵ دومین بازی پرفروش تاریخ است. تنها ماینکرفت با بیش از ۳۵۰ میلیون نسخه از آن جلوتر قرار دارد، رقمی که سازنده بازی در بهار ۲۰۲۵ اعلام کرد. تتریس با بیش از ۵۲۰ میلیون نسخه رقم بزرگ‌تری دارد، ولی این رقم همه نسخه‌های این بازی را از ۱۹۸۴ تا امروز با هم می‌شمارد و با یک عنوان تک هم‌سنج نیست.
پس از جی‌تی‌ای ۵، بازی دیگر راک‌استار جایگاه سوم را دارد. رد دد ریدمپشن ۲ به گزارش تیک‌تو تا مرداد ۱۴۰۵ بیش از ۸۷ میلیون نسخه فروخته است. وی اسپورتس نینتندو با ۸۲٫۹ میلیون نسخه پس از آن قرار دارد.
در میان ده بازی پرفروش فهرست، دو بازی ساخت یک استودیو است. فاصله جی‌تی‌ای ۵ با رد دد ریدمپشن ۲ حدود ۱۴۳ میلیون نسخه است، بیش از کل فروش هر بازی دیگر فهرست جز ماینکرفت. این نشان می‌دهد سهم یک عنوان در بازار بازی تا چه اندازه می‌تواند از سهم عنوان‌های پس از آن جدا شود.
فهرست کامل در نمودار «پرفروش‌ترین بازی‌های ویدئویی تاریخ به میلیون نسخه» آمده است.
مجموعه جی‌تی‌ای و رد دد ریدمپشن
فروش کل مجموعه جی‌تی‌ای در پنج سال اخیر هم یکنواخت بالا رفته است. تیک‌تو این رقم را در اردیبهشت ۱۴۰۰ بیش از ۳۴۵ میلیون نسخه گزارش کرد. فروش مجموعه در اردیبهشت ۱۴۰۲ از ۴۰۰ میلیون نسخه گذشت. این رقم در مرداد ۱۴۰۵ به نزدیک ۴۷۵ میلیون نسخه رسید.
بیشتر این رشد سهم جی‌تی‌ای ۵ است. فروش این بازی در همین پنج سال از بیش از ۱۴۵ میلیون نسخه به بیش از ۲۳۰ میلیون رسید. حساب ساده این دو رقم نشان می‌دهد حدود ۸۵ میلیون نسخه از حدود ۱۳۰ میلیون نسخه فروش تازه مجموعه، یعنی نزدیک به دو سوم آن، از یک عنوان آمده است.
رد دد ریدمپشن ۲ الگوی مشابهی دارد. این بازی وسترن راک‌استار در آبان ۱۳۹۷ عرضه شد و تا اردیبهشت ۱۳۹۸ حدود ۲۴ میلیون نسخه فروخت. فروش آن در اردیبهشت ۱۴۰۲ از ۵۳ میلیون نسخه گذشت. تا مرداد ۱۴۰۵ این رقم به بیش از ۸۷ میلیون نسخه رسید.
تیک‌تو در اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرد رد دد ریدمپشن ۲ در سال مالی ۲۰۲۶ بیشترین فروش سالانه خود را از سال عرضه به این سو داشته است. بازی‌ای که نزدیک به هشت سال پس از عرضه، فروش سالانه‌اش هنوز رو به افزایش است.
تیک‌تو زمان ساخت جی‌تی‌ای ۶ را هم اعلام کرده است. به گفته این شرکت، ساخت جدی بازی از ۲۰۲۰ آغاز شد. فاصله عرضه جی‌تی‌ای ۵ تا جی‌تی‌ای ۶ به این ترتیب به بیش از سیزده سال می‌رسد.
درآمد تیک‌تو اینتراکتیو
درآمد تیک‌تو در ده سال اخیر نزدیک به پنج برابر شده است. بر اساس گزارش‌های سالانه این شرکت به کمیسیون بورس آمریکا، درآمد خالص آن در سال مالی ۲۰۱۶ حدود ۱٫۴ میلیارد دلار بود. این رقم در سال مالی ۲۰۲۶، که فروردین ۱۴۰۵ به پایان رسید، به حدود ۶٫۷ میلیارد دلار رسید.
این درآمد دیگر بیشتر از فروش بازی تازه نمی‌آید. تیک‌تو بخشی از درآمد خود را «هزینه‌کرد تکرارشونده مصرف‌کننده» می‌نامد که خرید درون‌بازی و محتوای الحاقی را دربرمی‌گیرد. سهم این بخش از فروش خالص در سال مالی ۲۰۱۹ حدود ۳۹ درصد بود. این سهم در سال مالی ۲۰۲۶ به ۷۸ درصد رسید.
ترکیب سکوی فروش هم عوض شده است. در سال مالی ۲۰۲۶ حدود ۴۹ درصد فروش خالص تیک‌تو از بازی‌های موبایل آمد و حدود ۴۰ درصد از کنسول. سهم فروش دیجیتال در همین سال ۹۷ درصد بود.
درآمد سالانه این شرکت در نمودار «درآمد خالص تیک‌تو اینتراکتیو از سال مالی ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۶ به میلیارد دلار» آمده است.
تیک‌تو برای سال مالی ۲۰۲۷ فروش خالص ۸ تا ۸٫۲ میلیارد دلار پیش‌بینی کرده است. این شرکت رشد حدود ۲۰ درصدی این پیش‌بینی را در درجه نخست به عرضه جی‌تی‌ای ۶ در ۲۸ آبان نسبت داده است. سود خالص پیش‌بینی‌شده همین سال اما تنها ۱۰۵ تا ۱۴۱ میلیون دلار است.
جی‌تی‌ای ۶ در عدد
تیک‌تو نخستین بار در آذر ۱۴۰۲ جی‌تی‌ای ۶ را برای ۲۰۲۵ اعلام کرد. این تاریخ در اردیبهشت ۱۴۰۴ به ۵ خرداد ۱۴۰۵ منتقل شد. تیک‌تو در آبان ۱۴۰۴ عرضه را دوباره به ۲۸ آبان ۱۴۰۵ برد. بازی فقط برای پلی‌استیشن ۵ و ایکس‌باکس سری عرضه می‌شود و نسخه رایانه شخصی و پلی‌استیشن ۴ ندارد.
نخستین تیزر بازی رکورد دیگری ثبت کرد. به گزارش گینس، این تیزر در ۲۴ ساعت نخست ۹۰٫۴ میلیون بار در یوتیوب دیده شد. این رقم بالاترین بازدید ۲۴ ساعته تیزر یک بازی در یوتیوب بود. تیزر دوم در اردیبهشت ۱۴۰۴، به گزارش تیک‌تو، در ۲۴ ساعت روی همه سکوها بیش از ۴۷۵ میلیون بار دیده شد.
قیمت نسخه استاندارد بازی در آمریکا ۷۹٫۹۹ دلار است و نسخه کامل آن ۹۹٫۹۹ دلار. پیش‌فروش از ۴ تیر ۱۴۰۵ آغاز شد. تیک‌تو در مرداد از آغاز استثنایی پیش‌فروش سخن گفت، ولی عددی اعلام نکرد. هزینه ساخت بازی هم هرگز از سوی شرکت اعلام نشده است و رقم‌هایی که در رسانه‌ها نقل می‌شوند برآورد بی‌پشتوانه‌اند.
تنها عدد بیرونی پیش‌فروش از مؤسسه سنسور تاور است. سایت زومجی به نقل از این مؤسسه پیش‌فروش دیجیتال بازی را تا مرداد ۱۴۰۵ حدود ۴٫۴ میلیون نسخه برآورد کرده است. ارزش این پیش‌فروش به همین برآورد حدود ۴۲۹ میلیون دلار بود و ۷۷ درصد آن از پلی‌استیشن ۵ آمد. تیک‌تو این برآورد را تأیید یا رد نکرده است.
بازار بالقوه بازی را کنسول‌های نسل تازه تعیین می‌کنند. سونی فروش تجمعی پلی‌استیشن ۵ را تا تیر ۱۴۰۵ بیش از ۹۵ میلیون دستگاه گزارش کرده است. مایکروسافت فروش ایکس‌باکس سری را اعلام نمی‌کند. تیک‌تو خود شمار کنسول‌های نسل نهم را در جهان حدود ۱۲۹ میلیون دستگاه برآورد کرده است.
بازی در کنار سینما و موسیقی
جی‌تی‌ای ۶ به بازاری وارد می‌شود که از سینما و موسیقی ضبط‌شده با هم بزرگ‌تر است. درآمد جهانی بازی در حالی در ۲۰۲۵، به برآورد مؤسسه نیوزو، به حدود ۲۰۱٫۶ میلیارد دلار رسید که گیشه جهانی سینما به برآورد گاور استریت حدود ۳۳٫۶ میلیارد دلار فروخت. درآمد موسیقی ضبط‌شده هم در همین سال به گزارش فدراسیون جهانی صنعت فونوگرام ۳۱٫۷ میلیارد دلار بود.
به حساب نمافر از همین رقم‌ها، بازار بازی در ۲۰۲۵ حدود شش برابر گیشه جهانی سینما بود. بازاری که نیوزو برای ۲۰۲۶ به حدود ۲۱۳٫۹ میلیارد دلار می‌رساند.
این مقایسه در نمودار «درآمد جهانی بازی، گیشه سینما و موسیقی ضبط‌شده در ۲۰۲۵ به میلیارد دلار» آمده است.
سهم کنسول در این بازار کوچک‌تر از موبایل است. نیوزو درآمد کنسول را در ۲۰۲۶ حدود ۴۶٫۹ میلیارد دلار و درآمد موبایل را ۱۲۱٫۱ میلیارد دلار پیش‌بینی کرده است. همین مؤسسه فرض کرده است که جی‌تی‌ای ۶ فروش بازی‌های کامل کنسولی را حدود ۱۷٫۵ درصد بالا می‌برد. به برآورد نیوزو، بی این عرضه درآمد کنسول در ۲۰۲۶ رشدی نمی‌داشت.
مقایسه یک بازی با یک فیلم هم گویاست. به آمار باکس‌آفیس موجو، آواتار با حدود ۲٫۹ میلیارد دلار پس از اونجرز اندگیم دومین فیلم پرفروش تاریخ گیشه جهان است. جی‌تی‌ای ۵ یک میلیارد دلار را در سه روز فروخت. تیک‌تو درآمد کل این بازی را اعلام نکرده است و برآوردهای رایج از آن پشتوانه قابل وارسی ندارند.
رده‌بندی سنی و محدودیت‌ها
نهاد رده‌بندی سنی آمریکا (ESRB) جی‌تی‌ای ۶ را در رده M، ویژه ۱۷ سال به بالا، قرار داده است. توصیف‌گرهای محتوایی این رده‌بندی خشونت شدید، محتوای جنسی، مصرف مواد و الکل و زبان رکیک را دربرمی‌گیرد. جی‌تی‌ای ۵ در رده‌بندی اروپایی PEGI رده ۱۸ دارد.
این بازی در برخی کشورها با محدودیت روبه‌رو شده است. عربستان سعودی جی‌تی‌ای ۵ را در ۲۰۱۸ در کنار ۴۶ بازی دیگر ممنوع کرد. اما همین کشور و امارات در تیر ۱۴۰۴ عرضه رسمی بازی را با رده ۲۱ سال به بالا و حذف بخش‌های قمار مجاز کردند. تاجیکستان در ۲۰۲۴ فروش و توزیع جی‌تی‌ای را غیرقانونی اعلام کرد.
کلام آخر
جی‌تی‌ای ۵ در سیزده سال بیش از ۲۳۰ میلیون نسخه فروخت و هنوز سالی دست‌کم ۱۵ میلیون نسخه می‌فروشد. این بازی پس از ماینکرفت دومین بازی پرفروش تاریخ است و بازی بعدی راک‌استار، رد دد ریدمپشن ۲، سومین.
درآمد تیک‌تو در ده سال نزدیک به پنج برابر شد و بیشتر آن از خرید درون‌بازی و موبایل آمد. تیک‌تو رشد حدود ۲۰ درصدی سال مالی آینده را به جی‌تی‌ای ۶ گره زده است، بازی‌ای که فقط برای کنسول‌های نسل تازه عرضه می‌شود.
بازار جهانی بازی در ۲۰۲۵ حدود شش برابر گیشه سینما بود. نیوزو حتی رشد بخش کنسول را در ۲۰۲۶ به یک بازی وابسته دانسته است، حال آنکه سهم کنسول از این بازار کمتر از نصف سهم موبایل است.
رقم‌های فروش و درآمد از گزارش سرمایه‌گذاران تیک‌تو در مرداد ۱۴۰۵، گزارش‌های سالانه این شرکت به کمیسیون بورس آمریکا و گزارش سال مالی ۲۰۲۶ است. رکورد ۲۰۱۳ از اطلاعیه تیک‌تو و رکورد تیزر از گینس آمده است. فروش دیگر بازی‌ها از ناشران آن‌هاست، از جمله نینتندو.
اندازه بازار از نیوزو، گاور استریت، فدراسیون جهانی صنعت فونوگرام و باکس‌آفیس موجو است. رده‌بندی از ESRB و PEGI آمده است. نسبت‌ها را نمافر حساب کرده است.