یکی از اصلیترین سرگرمیهای مردم ایران و جهان بهخصوص بعد از قرنطینه دوران کرونا بازی های ویدیویی است. گردش مالی صنعت بازی در ایران نیز بسیار رو به رشد است. امروز ویدیو گیم طرفداران زیادی در بین ایرانیان پیدا کرده است. بطوری که درسال 1401 تقریبا 41 میلیون گیمر ایرانی وجود دارد که 35 میلیون نفر آنها به بازی موبایل مشغول هستند. شاهد مثال این ادعا افراد بعضا مسنی هستند که در مترو با گوشی بازی آجرشکن ( swipe brick breaker ) یا بازی آمیرزا انجام میدهند. همینطور کودکانی که هنوز نمیتوانند حرف بزنند اما جای بازی موبایلی مورد علاقهشان را در گوشی والدین بلدند. گیمر های ایرانی اکثرا بازی خارجی انجام میدهند.
تعداد گیمر های ایرانی در حال افزایش است و این زمینه را برای درآمدزایی از طریق ساخت بازی و عرضه آن به گیمر های جهان فراهم کرده است. گردش مالی صنعت گیمینگ در ایران از 460 میلیارد تومان در سال 94 به 4.300 میلیارد تومان در سال 98 رسیده است. یعنی رشد 10 برابری در چهار سال به دست آورده است. هرچند این میزان گردش مالی بیشتر مربوط به سختافزار گیم و خصوصا کنسول بازی است. در سال 98 تنها گردش مالی کنسول بازی و لوازم جانبی خارجی در ایران ، 2 میلیارد و 700 میلیون تومان بوده است. این بازار نه تنها به خاطر درآمدزایی بسیار بالا، بلکه ناظر به ضرورتهای فرهنگی باید مورد توجه ویژه قرار بگیرد. طبق آمار سال 1400 حجم بازار سختافزار 16 میلیارد و 700 میلیون تومان بوده است. از این میان 14 میلیارد و 313 میلیون تومان متعلق به دستگاه کنسول است.
اولین استودیوها و شرکتهای بازیسازی در ایران کار خود را در اواسط دهه هفتاد آغاز کردند اما این فعالیت با تاسیس بنیاد ملی بازیهای رایانهای شکل رسمی به خود گرفت. در ابتدا بسیاری از بازیسازان به دلیل دشواری عرضه و هزینه و زمان زیاد تولید در شرایط بسیار سختی قرار گرفتند. این موضوع برای بازیهای کامیپوتری نمود بیشتری داشت و چون هنوز گوشیهای هوشمند آنچنان در دسترس نبود، اکثرا بازی برای کامپیوتر ساخته میشد. به همین علت اکثر شرکتها و استودیوهای بازی سازی یا تعطیل شدند، یا مهاجرت کردند و یا به سختی مسیرشان را ادامه دادند.
تا امروز کیفیت بازی موبایل ایرانی شاهد پیشرفت خوبی بوده است. تا جایی که برخی از این محصولات توان رقابت با برخی بازی های خارجی را دارند. طبق آمار تأسیس شرکت های بازی سازی در دهه نود، یعنی دهه رواج گوشیهای هوشمند ، با جهش مواجه بوده است. چنانکه در سال 96، شش شرکت بازی سازی ایرانی تأسیس شد که یک رکورد به حساب میآید.
اما همچنان ساخت بازی های رایانه ای و کنسول بازی از سوی استودیو های بازی سازی با مقدار حداقلی رو به روست. چرا که در این عرصه هنوز توان رقابت با آثار مشابه خارجی وجود ندارد و همچنین پلتفرم عرضه بازی چه در داخل و چه در خارج به راحتی در دسترس تولیدکنندهها نیست. عرضه بازی در خارج برای بازیسازان ملی به علت تحریمها مشکل است و عرضه آن در داخل هم زیر ساختهای لازم را ندارد. جدای از تحریم، آنچه توان رقابت بازی های داخلی با انواع بازی خارجی از بین میبرد، قیمت بازی خارجی و کیفیت آنهاست. یک بازی خارجی که بالای 50 دلار قیمت دارد را میتوان به رایگان از سایتهای متعدد دانلود بازی دانلود کرد اما یک بازی داخلی که نهایتا اثری درجه دو است باید با قیمت 50 تا 100 هزار تومان تهیه شود.
اینگونه بهتر میفهمیم چرا تمرکز بازیسازان و بنیاد ملی بازیهای رایانهای بر پلتفرم موبایل است. طبعا اکثر بازیهای ایرانیای که مردم بازی میکنند نیز موبایلی است. 85 درصد فعالیت تمام شرکتهای فعال در صنعت بازی ، مربوط به تولید بازی موبایل است. اما هنوز شرکتها و استودیوهایی هستند که ریسکپذیر باشند و قدم در مسیر ساخت بازیهای کنسولی بگذارند. با این مقدمه به معرفی معروفترین استودیوهای بازیسازی ایرانی میپردازیم.
تعداد گیمر های ایرانی در حال افزایش است و این زمینه را برای درآمدزایی از طریق ساخت بازی و عرضه آن به گیمر های جهان فراهم کرده است. گردش مالی صنعت گیمینگ در ایران از 460 میلیارد تومان در سال 94 به 4.300 میلیارد تومان در سال 98 رسیده است. یعنی رشد 10 برابری در چهار سال به دست آورده است. هرچند این میزان گردش مالی بیشتر مربوط به سختافزار گیم و خصوصا کنسول بازی است. در سال 98 تنها گردش مالی کنسول بازی و لوازم جانبی خارجی در ایران ، 2 میلیارد و 700 میلیون تومان بوده است. این بازار نه تنها به خاطر درآمدزایی بسیار بالا، بلکه ناظر به ضرورتهای فرهنگی باید مورد توجه ویژه قرار بگیرد. طبق آمار سال 1400 حجم بازار سختافزار 16 میلیارد و 700 میلیون تومان بوده است. از این میان 14 میلیارد و 313 میلیون تومان متعلق به دستگاه کنسول است.
بازی سازی در ایران
بازی سازی در ایران همچون طفل نوپا راه درازی در پیش دارد تا صنعت نامیده شود. اغلب شرکت بازی سازی در ایران تازه کار و کوچک هستند. بر اساس آمار به دست آمده حدود 45 درصد این شرکتها کمتر از 10 کارمند و 62 درصد آنها کمتر از 10 سال قدمت دارند. مجموعا تنها قدمت 7 درصد از آنها بالای 15 سال است. نبود حمایت های قوی دولتی، قدیمی بودن تکنولوژی، مشکلات عرضه و عدم توان رقابت با شرکت بازی سازی خارجی برخی از دلایل کاهش سرعت پیشرفت صنعت بازی سازی در ایران به شمار می روند. در ادامه با مقدمهای بر تاریخچهی ساخت بازی در ایران به معرفی چند شرکت و استودیو از بهترین شرکت بازی سازی ایران میپردازیم.
اولین استودیوها و شرکتهای بازیسازی در ایران کار خود را در اواسط دهه هفتاد آغاز کردند اما این فعالیت با تاسیس بنیاد ملی بازیهای رایانهای شکل رسمی به خود گرفت. در ابتدا بسیاری از بازیسازان به دلیل دشواری عرضه و هزینه و زمان زیاد تولید در شرایط بسیار سختی قرار گرفتند. این موضوع برای بازیهای کامیپوتری نمود بیشتری داشت و چون هنوز گوشیهای هوشمند آنچنان در دسترس نبود، اکثرا بازی برای کامپیوتر ساخته میشد. به همین علت اکثر شرکتها و استودیوهای بازی سازی یا تعطیل شدند، یا مهاجرت کردند و یا به سختی مسیرشان را ادامه دادند.
نقش گوشی های هوشمند در بازی سازی ایرانی
با فراگیری گوشیهای هوشمند زمین بازی عوض شد و به علت هزینه ساخت بازی کم و سود زیاد پلتفرم موبایل اکثر بازیسازان وارد این پلتفرم شدند. کافه بازار یک فروشگاه رسانه نیز به انتشار بازی های موبایلی اندروید و آیفون کمک زیادی کرد. کلمه « بازی » دارای بالاترین تعداد سرچ در کافه بازار در سال 99 بوده است.
تا امروز کیفیت بازی موبایل ایرانی شاهد پیشرفت خوبی بوده است. تا جایی که برخی از این محصولات توان رقابت با برخی بازی های خارجی را دارند. طبق آمار تأسیس شرکت های بازی سازی در دهه نود، یعنی دهه رواج گوشیهای هوشمند ، با جهش مواجه بوده است. چنانکه در سال 96، شش شرکت بازی سازی ایرانی تأسیس شد که یک رکورد به حساب میآید.
اما همچنان ساخت بازی های رایانه ای و کنسول بازی از سوی استودیو های بازی سازی با مقدار حداقلی رو به روست. چرا که در این عرصه هنوز توان رقابت با آثار مشابه خارجی وجود ندارد و همچنین پلتفرم عرضه بازی چه در داخل و چه در خارج به راحتی در دسترس تولیدکنندهها نیست. عرضه بازی در خارج برای بازیسازان ملی به علت تحریمها مشکل است و عرضه آن در داخل هم زیر ساختهای لازم را ندارد. جدای از تحریم، آنچه توان رقابت بازی های داخلی با انواع بازی خارجی از بین میبرد، قیمت بازی خارجی و کیفیت آنهاست. یک بازی خارجی که بالای 50 دلار قیمت دارد را میتوان به رایگان از سایتهای متعدد دانلود بازی دانلود کرد اما یک بازی داخلی که نهایتا اثری درجه دو است باید با قیمت 50 تا 100 هزار تومان تهیه شود.
اینگونه بهتر میفهمیم چرا تمرکز بازیسازان و بنیاد ملی بازیهای رایانهای بر پلتفرم موبایل است. طبعا اکثر بازیهای ایرانیای که مردم بازی میکنند نیز موبایلی است. 85 درصد فعالیت تمام شرکتهای فعال در صنعت بازی ، مربوط به تولید بازی موبایل است. اما هنوز شرکتها و استودیوهایی هستند که ریسکپذیر باشند و قدم در مسیر ساخت بازیهای کنسولی بگذارند. با این مقدمه به معرفی معروفترین استودیوهای بازیسازی ایرانی میپردازیم.