این مقاله در سال 1398 توسط معاونت پژوهشهای اجتماعی ـ فرهنگی در رابطه با سینمای ایران منتشر شده است. سينمای ایران با وجود استعدادی که در سابقۀ توليد و نيروی انسانی آن بهچشم میآید و همچنين با وجود درخشش قابل توجه در جشنوارههای سينمایی جهان، از حيث اقتصادی و توليدی چشمانداز روشنی ندارد. در سالهای اخير با رونق گرفتن گيشۀ سينماهای کشور و افزایش فروش فيلمهای ایرانی در سينماهای کشور اميدها به این حوزه افزایش یافته است. اما رونق گيشه سينماهای ایران بهطور غيرمتوازن رخ داده و درنهایت به افزایش کمّيت و کيفيت توليد منجر نشده است. همچنين در ميان آثار سينمای ایران تعداد کمی توانستهاند دخلوخرج کنند و غالب آنها ميزان هزینه و درآمد متوازنی ندارند.
رشد صنعت سينمای هر کشور بهعنوان حوزهای که هم از حيث اقتصادی، هم سياسی اهميت دارد، بهعنوان یک صنعت استراتژیک در دستور کار قرار دارد. مهمترین دليل کوچک ماندن سينمای ایران، فقدان بازار سينما در ایران است. در سينمای ایران، عرضه و مصرف محصول سينمایی از قواعدی خارج از قواعد داخلی سينما پيروی میکند. توليد فيلم در ایران وابسته به بودجههایی بيرون از ساختار عرضه و تقاضا در سينما است. غالب توليدات سينمایی در ایران با بودجۀ دولتی و یا با بودجههای خصوصی بدون در نظر داشتن نياز مخاطب و با دلایل دیگری صورت میگيرد. از اینرو نسبت به مخاطب خود فارغ است. همچنين عرصۀ توليد بدون پيگيری تعهد خود به کيفيت محصول، به شكلی اقتضایی و با هدف رسيدن به بالاترین سود ممكن در کوتاهمدت وارد ميدان میشود. لذا بازار سينما در ایران پدید نمیآید. به همين جهت مهمترین سياست در سينمای ایران باید تأسيس بازار سينما و تقویت دو جهت اساسی آن یعنی توليد و مخاطب باشد.
برای دستيابی به هدف گفته شده، سه راهبرد اساسی پيشنهاد میشود. این راهبردها عبارتند از: «تأسيس ساختار پایدار توليد فيلم»، «ساماندهی پولهای ورودی به سينمای ایران» و «کشف و افزایش مخاطب سينمای ایران». برای هریک از این راهبردها نيز پيشنهادهایی در سطح عملياتی، حمایتی و تقنينی درنظر گرفته شدهاند. مجموع این پيشنهادها سينمای ایران را به سمت تأسيس بازار گسترده در سطح ایران و منطقه، ایجاد ساختار توليد پایدار که کمّيت و کيفيت توليد را افزایش میدهد و همچنين گسترش مخاطب سينمای ایران برای منافع ملی راهبری میکنند.
آمارها و مطالبی که بهطور دقیقتر در گزارش بررسی میشوند:
- چکیده
- مقدمه
- عرضه، تقاضا و رقابت اقتصادی در سينمای جهان
- بازار سينما چيست؟
- اقتصاد، توليد و بازار سينما در ایران
- مهمترین موانع شكلگيری و گسترش بازار سينما در ایران
- فقدان بازار سينما، بحران تهيهکنندگی و فراموشیِ مخاطب
- جمعبندی و پيشنهادها
- منابع و مآخذ