عطر ایمان و سنت در زندگی؛ روح زیبایی‌های اصیل و محترم در روزمره، نگاهی نو به گذشته، این‌ها ارمغان ماهد است. مؤسسه‌ای که هدف خود را ورود مفاهیم اسلامی و ایرانی در سبک زندگی افراد تعیین کرده است. همچنین خلق محصولاتی که سبک اصیل هنر ایرانی اسلامی را به خوبی نشان دهد و حال خوبی برگرفته از میراث اسلامی-ایرانی در زندگی روزمره مردم به وجود آورد. ماهد خود را در حفظ و تبلیغ فرهنگ اصیل اسلامی و ایرانی مسئول می‌داند. این‌ها بخشی از صحبت‌های مرتضی اعلایی مدیرعامل شرکت فناور ماهد است که از سال 1390 فعالیتش در زمینه جهاد فرهنگی را با رویکرد تولید محصولات کاربردی حوزه سبک‌زندگی آغاز کرده است. در ادامه مشروح این مصاحبه را بخوانید:
اتاق چوق اتاق دیگری در خانه ماهد که برای ملزومات کتاب و کتاب‌خوانی فعالیت می‌کند. عشاق کتاب، اهالی این اتاق هستند. هرآنچه برای آسایش و لذت‌بخش‌تر شدن اوقات یک کتاب‌خوان لازم است در این اتاق تولید می‌شود. مطالعه خودش اصالت است، پس هنرمندان چوق این رفتار اصیل را حمایت می‌کنند.
ماهد از سال ١٣٩٢ برای گسترش فعالیت‌هایش به قم عزیمت کرد و در کارگاه خود، کالاهای ویژه هیأت، زیورآلات و قاب‌هایی کاملا ایرانی و بومی را به طراحی و تولید رساند. البته محدوده فعالیتی ماهد محصور به قم نیست و در سراسر کشور مخاطبان و مشتریان خود را دارد.
نگاه ما در طراحی محصولات، توجه به هنر اصیل ایرانی ـ اسلامی و استفاده از ظرفیت‌های جوانان این مرز و بوم است. آن‌ها پس از سال‌ها تجربه در زمینه تولید و ارائه کالاهای هیأت و زیورآلات و آشنایی با نیاز و ذائقه مخاطبان، برند «ساز» (سبک اصیل زندگی) را وارد بازار کرده‌اند.
با کدام تولید کنندگان از چه شهرهایی همکاری دارید؟
ماهد در بیش از ۱۰ شهر ایران با تولید کنندگان متفاوتی همکاری می کند و به صورت کلی با ساختار تولید بدون کارخانه فعالیت می کند. این مسئله موجب تاسیس بیش از ۵۰ کارگاه تولیدی جهت انجام کار های خدماتی و تولیدی شده است و بدین شکل اشتغال بالایی فراهم شده است که بسیار باعث خرسندیست.
علاقمندان از چه طریقی می‌توانند برای تهیه محصولات ماهد اقدام کنند؟
جامعه مخاطب بر حسب رشد کسب و کار رشد کرده و یا بعضاً محدودتر می‌شود. در حال حاضر مخاطب ماهد، جوانانی هستند که به سبک زندگی ایرانی-اسلامی علاقمندند. محصولات ماهد در فروشگاه‌های معتبر داخل و خارج از کشور عرضه می‌شود و مشتریان می‌توانند از طریق ابزارهای اجتماعی مانند شبکه‌های اجتماعی، دیجیتال مارکتینگ، مراجعه به فروشگاه‌های طرف قرارداد ماهد از جمله خانه ماهد در قم، سایت ماهد، دیجی کالا، باسلام، ربیع و سایت‌های متعدد دیگر جهت تهیه محصولات مورد نظرشان اقدام کنند.
تا به امروز کدام محصولات ماهد با استقبال بیشتری مواجه شده است؟
محصولات مربوط به اقامه عزای سید الشهدا، سوغات زوار و سفره‌های پارچه‌ای با اقبال خوبی روبرو شده است.
ارزش پیشنهادی شما برای مشتریان چیست؟
خلاقیت و نوآوری مهمترین ارزش پیشنهادی ماهد است. سه ویژگی مهم در طراحی و تولید محصولات ماهد اهمیت دارد که عبارت‌اند از: به روز، بدیع و اصیل بودن. ماهد انقلابی در صنعت طراحی و تولید بیرق و کتیبه و پرچم در ایران بوجود آورده و حدود 10 سال پیش از طرح های کپی شده ای که همه جا برای اهل بیت و بیشتر در مناسبت‌های مختلف تولید می‌شد خارج شد و با تلفیق هنر ایرانی، رنگ، نقاشی، مینیاتور، پارچه‌های متنوع و طرح‌های خلاقانه این بازار رو متحول کرد.
ماهد با کدام خصلتش در صنایع خلاق جا گرفته است؟
ماهد با دیدگاه تولید محصولات هنری در صنایع خلاق شناخته شده است، به دلیل آن که در اکثر مواقع تولیدات از نظر هنری ضعیف می‌باشند و اگر که مطلوب بوده باشند هم رشد نکرده‌اند، شاید به دلیل آن که ساختار های فرهنگی و هنری عمدتاً از بسترهای اقتصادی و صنعتی فاصله داشته‌اند و به صورت موردی و محدود به بازار ارائه شده‌اند.
چه موفقیت هایی در عرصه بازار داخلی یا خارجی کسب کرده‌اید؟
به طور کلی در حوزه محصولات فرهنگی میزان فروشی که ماهد در بازار داخلی دارد، منحصر به فرد می‌باشد. لازم به ذکر است که در بازار خارجی بسیار محدود فعالیت کرده‌ایم، به همان خاطر نامش را موفقیت نمی‌گذاریم، اما حدودا در ۵ کشور محصولات خود را عرضه می‌کنیم که این میزان هم در تولیدات فرهنگی قابل توجه است.
شرکت ماهد در کجا مستقر است؟
از سال ١٣٩٢ که برای گسترش فعالیت‌هایمان به قم عزیمت کردیم، پارک علم و فناوری قم به روی ما آغوش باز کرد و خودش پیشنهاد داد که در آن جا مستقر شویم و پارک مهمترین حامی بود که به ماهد هویت می بخشید.
وزارت علوم به عنوان متولی پارک‌های علم و فناوری، چه اقداماتی می‌تواند برای صنایع خلاق انجام دهند؟
مسئله اصلی از منظر یک شرکت خلاق توسعه‌یافته و نه یک شرکت خلاق نوپا این است که در حال حاضر صنایع خلاق هنوز آن‌قدر که باید جدی گرفته نمی‌شود. مثلاً مؤسسه ماهد در حال حاضر بیش از 40 نیروی مستقیم دارد و می‌گویند کل تسهیلاتی در صندوق‌های فناور برای یک شرکت خلاق تعلق می‌گیرد، 500 میلیون تومان است و اگر بخواهند رقم خیلی بالایی اختصاص دهند که هر سه یا چهار سال اتفاق می‌افتد، تسهیلات یک میلیاردی پرداخت می‌کنند. این یک میلیارد تومان معادل نصف مصارف یک ماهه ماه ماهد است. چرا که جمع حقوق و هزینه‌های جاری ماهد، برابر دو میلیارد تومان است. ما در چگونه با پنجاه درصد تورم باید بتوانیم هر سال منابعمان را افزایش دهیم؟
چالش اصلی این است که متولیان به این فکر نکردند که وقتی صنایع خلاق رشد یافتند، چه کسی باید آن‌ها را پشتیبانی کند. سرفصل های پشتیبانی برای صنایع خلاق وجود ندارد. در حالیکه سرفصل پشتیبانی در صنایع دیجیتال دارای اعداد و ارقام چند ده میلیاردی است و در معاونت علمی ریاست جمهوری در حل یک معاونت بزرگ و گسترده است. ولی در صنایع خلاق در حد یک ستاد است. حالا ستادی که کل بودجه‌اش صد میلیارد است در مقابل هزینه 24 میلیاردی هزینه جاری شرکت فناور ماهد، چگونه می‌تواند پشتیبانی کند؟
چه توصیه‌ای برای پارک‌های علم و فناوری جهت پذیرش شرکت‌های خلاق دارید؟
امروزه در پارک‌های علم و فناوری، حمایت‌ها تنها در سطح مرکز رشد وجود دارد. فرصتی که صنایع خلاق برای گردش مالی دارد خیلی بیشتر از صنایع دیگر است. در بحث تولید محتوا، سینما و انیمیشن ودیگر صنایع خلاق، تمام هزینه‌ها نرم‌افزاری است و نیازی به واردات مواد اولیه و سوژه نیست. یعنی فقط درآمدزا هستند و هزینه‌بر نیستند و خاصیت ارزآوری دارد. به طوری که در بعضی صنایع خلاق یک نرم‌افزار، یک انیمیشن و تولید محتوا بدون توجه به بعد مسافت، در آمریکا و روسیه کسب درآمد می‌کند.
صنایع خلاق ظرفیت و فرصت اشتغال زایی بالایی دارند. سؤال این است که صنایع دیجیتال و فنی و بزرگ چند درصد می توانند برای زنان سرپرست خانوار اشتغال ایجاد کنند، در حالیکه صنایع خلاق به خوبی می توانند این کار را انجام دهند و می‌توانند به خوبی بدنه مردم را درگیر درآمدزایی و اشتغال کنند. ولی متأسفانه آنطور که باید به صنایع خلاق توجهی نمی‌شود
اشتغال‌زایی ماهد
بیش از 40 نفر در ستاد ماهد مشغول به کار هستند. کارگاه‌هایی که در بیرون ماهد کار می‌کنند، برای بیش از پانصدنفر اشتغال‌زایی غیرمستقیم ایجاد کرده‌اند. این کارگا‌ه‌ها در شهرهای مختلف مستقر هستند. ماهد بستری است که محصول در آن دیزاین و طراحی می‌شود و تمام این 40 نفر، فقط این چرخه را مدیریت می کنند. تمام تولیدات توسط افراد شاغل بیرون از دفتر صورت می‌گیرد و هیچ کار تولیدی در دفتر ماهد به جز بسته‌بندی، کنترل کیفیت، لجستیک و انبارداری انجام نمی‌شود.
تولد یک برند
ماهد در راستای چه اهدافی شکل گرفت؟ ایده این برند از آنجایی شروع شد که در بهمن سال 1390 در طرح تحول اجتماعی فعالیت می‌کردم و در حین کار متوجه شدم که در سیستم دولتی نگاه صحیح فرهنگی غالب نیست و ما نیازمند یک جریان مردمی در بستر فرهنگ و شرایط زندگی هستیم. از این رو تصمیم گرفتم که ماهد را راه‌اندازی کنم. به تعبیری معتقدیم زندگی مدرن امروز به تدریج هویت و اصالت ما را کمرنگ می‌کند، بنابراین مستلزم اقداماتی است تا از زوال فرهنگی و هویتی جلوگیری شود. ماهد نیز در راستای همان اهداف شکل گرفته است و می‌کوشد محصولاتی تولید کند که به حفظ داشته‌های فرهنگی یک ملت بپردازد. حرف سازمان‌دهندگان ماهد این است که در دنیای جدید هم می‌توان اصیل زندگی کرد، باهویت و ریشه‌دار بود و همراه این تغییرات سریع اجتماعی پیش رفت. آیا برند خود را ثبت کرده‌اید؟ برند ماهد در سال 1395 ثبت شده است. شرکت بارقه هنر اسلامی با برند تجاری ماهد در حوزه طراحی و تولید محصول فعالیت می‌کند. ماهد از اسمای الهی و به معنای گستراننده و پهن‌کننده است. محصولات ماهد شامل چه مواردی است؟ طراحی و تولید محصولات حوزه سبک زندگی ایرانی اسلامی در قالب محصولات مصرفی و پرکاربرد زندگی مردم. محصولاتی که ماهد ارائه می‌کند، شامل چه زمینه‌هایی می‌باشند؟ اصولی که در ارتباط با ورود به بازار تعریف کرده‌ایم دربردارنده فرهنگ و هویت دینی، هنر و اصالت ایرانی، نوآوری و فناوری، صنعت، تولید و اقتصاد می‌باشد. رعایت تمامی این اصول منجر به تولید محصولاتی خاص، زیبا، کاربردی منطبق با بازار و رقابتی می‌شود. اساساً تمامی محصولات ماهد با محوریت سبک زندگی ایرانی اسلامی تولید می‌شوند. از جمله این محصولات، اتاق هدایا و سوغات ماهد می‌باشد که یادآور رنگ و بویی از سنت‌ها و هویت ریشه دار فرهنگی ماست. اتاق هیأت و مقاومت نیز برای اجرای مناسک مذهبی و اتاق لوازم مرتبط با کتاب که ارائه دهنده ابزارهای مورد نیاز کتاب خوان‌ها است. اتاق محیا اتاق هیأت و مقاومت خانه ماهد است. هدف محیا، احیای هویت اصیل در اجرای مناسک مذهبی و همراه کردن زندگیِ امروز با قهرمانان واقعی ملی و مذهبی است. اتاق چنته اتاق سوغات و هدایا در خانه ماهد است. نقش این اتاق در خانه ماهد بسیار پررنگ است. چنته‌ای‌ها برای تمام وجوه زندگی امروز اسباب اصیلی تولید می‌کنند که رنگ و عطر اصالت را در خانه‌هایمان می‌گستراند.
اتاق چوق اتاق دیگری در خانه ماهد که برای ملزومات کتاب و کتاب‌خوانی فعالیت می‌کند. عشاق کتاب، اهالی این اتاق هستند. هرآنچه برای آسایش و لذت‌بخش‌تر شدن اوقات یک کتاب‌خوان لازم است در این اتاق تولید می‌شود. مطالعه خودش اصالت است، پس هنرمندان چوق این رفتار اصیل را حمایت می‌کنند.
ماهد از سال ١٣٩٢ برای گسترش فعالیت‌هایش به قم عزیمت کرد و در کارگاه خود، کالاهای ویژه هیأت، زیورآلات و قاب‌هایی کاملا ایرانی و بومی را به طراحی و تولید رساند. البته محدوده فعالیتی ماهد محصور به قم نیست و در سراسر کشور مخاطبان و مشتریان خود را دارد.
نگاه ما در طراحی محصولات، توجه به هنر اصیل ایرانی ـ اسلامی و استفاده از ظرفیت‌های جوانان این مرز و بوم است. آن‌ها پس از سال‌ها تجربه در زمینه تولید و ارائه کالاهای هیأت و زیورآلات و آشنایی با نیاز و ذائقه مخاطبان، برند «ساز» (سبک اصیل زندگی) را وارد بازار کرده‌اند.
با کدام تولید کنندگان از چه شهرهایی همکاری دارید؟
ماهد در بیش از ۱۰ شهر ایران با تولید کنندگان متفاوتی همکاری می کند و به صورت کلی با ساختار تولید بدون کارخانه فعالیت می کند. این مسئله موجب تاسیس بیش از ۵۰ کارگاه تولیدی جهت انجام کار های خدماتی و تولیدی شده است و بدین شکل اشتغال بالایی فراهم شده است که بسیار باعث خرسندیست.
علاقمندان از چه طریقی می‌توانند برای تهیه محصولات ماهد اقدام کنند؟
جامعه مخاطب بر حسب رشد کسب و کار رشد کرده و یا بعضاً محدودتر می‌شود. در حال حاضر مخاطب ماهد، جوانانی هستند که به سبک زندگی ایرانی-اسلامی علاقمندند. محصولات ماهد در فروشگاه‌های معتبر داخل و خارج از کشور عرضه می‌شود و مشتریان می‌توانند از طریق ابزارهای اجتماعی مانند شبکه‌های اجتماعی، دیجیتال مارکتینگ، مراجعه به فروشگاه‌های طرف قرارداد ماهد از جمله خانه ماهد در قم، سایت ماهد، دیجی کالا، باسلام، ربیع و سایت‌های متعدد دیگر جهت تهیه محصولات مورد نظرشان اقدام کنند.
تا به امروز کدام محصولات ماهد با استقبال بیشتری مواجه شده است؟
محصولات مربوط به اقامه عزای سید الشهدا، سوغات زوار و سفره‌های پارچه‌ای با اقبال خوبی روبرو شده است.
ارزش پیشنهادی شما برای مشتریان چیست؟
خلاقیت و نوآوری مهمترین ارزش پیشنهادی ماهد است. سه ویژگی مهم در طراحی و تولید محصولات ماهد اهمیت دارد که عبارت‌اند از: به روز، بدیع و اصیل بودن. ماهد انقلابی در صنعت طراحی و تولید بیرق و کتیبه و پرچم در ایران بوجود آورده و حدود 10 سال پیش از طرح های کپی شده ای که همه جا برای اهل بیت و بیشتر در مناسبت‌های مختلف تولید می‌شد خارج شد و با تلفیق هنر ایرانی، رنگ، نقاشی، مینیاتور، پارچه‌های متنوع و طرح‌های خلاقانه این بازار رو متحول کرد.
ماهد با کدام خصلتش در صنایع خلاق جا گرفته است؟
ماهد با دیدگاه تولید محصولات هنری در صنایع خلاق شناخته شده است، به دلیل آن که در اکثر مواقع تولیدات از نظر هنری ضعیف می‌باشند و اگر که مطلوب بوده باشند هم رشد نکرده‌اند، شاید به دلیل آن که ساختار های فرهنگی و هنری عمدتاً از بسترهای اقتصادی و صنعتی فاصله داشته‌اند و به صورت موردی و محدود به بازار ارائه شده‌اند.
چه موفقیت هایی در عرصه بازار داخلی یا خارجی کسب کرده‌اید؟
به طور کلی در حوزه محصولات فرهنگی میزان فروشی که ماهد در بازار داخلی دارد، منحصر به فرد می‌باشد. لازم به ذکر است که در بازار خارجی بسیار محدود فعالیت کرده‌ایم، به همان خاطر نامش را موفقیت نمی‌گذاریم، اما حدودا در ۵ کشور محصولات خود را عرضه می‌کنیم که این میزان هم در تولیدات فرهنگی قابل توجه است.
شرکت ماهد در کجا مستقر است؟
از سال ١٣٩٢ که برای گسترش فعالیت‌هایمان به قم عزیمت کردیم، پارک علم و فناوری قم به روی ما آغوش باز کرد و خودش پیشنهاد داد که در آن جا مستقر شویم و پارک مهمترین حامی بود که به ماهد هویت می بخشید.
وزارت علوم به عنوان متولی پارک‌های علم و فناوری، چه اقداماتی می‌تواند برای صنایع خلاق انجام دهند؟
مسئله اصلی از منظر یک شرکت خلاق توسعه‌یافته و نه یک شرکت خلاق نوپا این است که در حال حاضر صنایع خلاق هنوز آن‌قدر که باید جدی گرفته نمی‌شود. مثلاً مؤسسه ماهد در حال حاضر بیش از 40 نیروی مستقیم دارد و می‌گویند کل تسهیلاتی در صندوق‌های فناور برای یک شرکت خلاق تعلق می‌گیرد، 500 میلیون تومان است و اگر بخواهند رقم خیلی بالایی اختصاص دهند که هر سه یا چهار سال اتفاق می‌افتد، تسهیلات یک میلیاردی پرداخت می‌کنند. این یک میلیارد تومان معادل نصف مصارف یک ماهه ماه ماهد است. چرا که جمع حقوق و هزینه‌های جاری ماهد، برابر دو میلیارد تومان است. ما در چگونه با پنجاه درصد تورم باید بتوانیم هر سال منابعمان را افزایش دهیم؟
چالش اصلی این است که متولیان به این فکر نکردند که وقتی صنایع خلاق رشد یافتند، چه کسی باید آن‌ها را پشتیبانی کند. سرفصل های پشتیبانی برای صنایع خلاق وجود ندارد. در حالیکه سرفصل پشتیبانی در صنایع دیجیتال دارای اعداد و ارقام چند ده میلیاردی است و در معاونت علمی ریاست جمهوری در حل یک معاونت بزرگ و گسترده است. ولی در صنایع خلاق در حد یک ستاد است. حالا ستادی که کل بودجه‌اش صد میلیارد است در مقابل هزینه 24 میلیاردی هزینه جاری شرکت فناور ماهد، چگونه می‌تواند پشتیبانی کند؟
چه توصیه‌ای برای پارک‌های علم و فناوری جهت پذیرش شرکت‌های خلاق دارید؟
امروزه در پارک‌های علم و فناوری، حمایت‌ها تنها در سطح مرکز رشد وجود دارد. فرصتی که صنایع خلاق برای گردش مالی دارد خیلی بیشتر از صنایع دیگر است. در بحث تولید محتوا، سینما و انیمیشن ودیگر صنایع خلاق، تمام هزینه‌ها نرم‌افزاری است و نیازی به واردات مواد اولیه و سوژه نیست. یعنی فقط درآمدزا هستند و هزینه‌بر نیستند و خاصیت ارزآوری دارد. به طوری که در بعضی صنایع خلاق یک نرم‌افزار، یک انیمیشن و تولید محتوا بدون توجه به بعد مسافت، در آمریکا و روسیه کسب درآمد می‌کند.
صنایع خلاق ظرفیت و فرصت اشتغال زایی بالایی دارند. سؤال این است که صنایع دیجیتال و فنی و بزرگ چند درصد می توانند برای زنان سرپرست خانوار اشتغال ایجاد کنند، در حالیکه صنایع خلاق به خوبی می توانند این کار را انجام دهند و می‌توانند به خوبی بدنه مردم را درگیر درآمدزایی و اشتغال کنند. ولی متأسفانه آنطور که باید به صنایع خلاق توجهی نمی‌شود
اشتغال‌زایی ماهد
بیش از 40 نفر در ستاد ماهد مشغول به کار هستند. کارگاه‌هایی که در بیرون ماهد کار می‌کنند، برای بیش از پانصدنفر اشتغال‌زایی غیرمستقیم ایجاد کرده‌اند. این کارگا‌ه‌ها در شهرهای مختلف مستقر هستند. ماهد بستری است که محصول در آن دیزاین و طراحی می‌شود و تمام این 40 نفر، فقط این چرخه را مدیریت می کنند. تمام تولیدات توسط افراد شاغل بیرون از دفتر صورت می‌گیرد و هیچ کار تولیدی در دفتر ماهد به جز بسته‌بندی، کنترل کیفیت، لجستیک و انبارداری انجام نمی‌شود.