وروداشتراک

ظرفیت هتل‌های ایران در مقایسه با شش مقصد گردشگری منطقه

گردشگریبازار و فروش۱۴۰۵
ظرفیت هتل‌های ایران در مقایسه با شش مقصد گردشگری منطقه

ایران با حدود ۰٫۶ اتاق هتل در هر هزار نفر کمترین نسبت را در میان هفت کشور این مقایسه دارد.

مسافری که به شهری تازه می‌رسد، پیش از هر چیز به جایی برای خواب نیاز دارد. از این رو شمار اتاق هتل یکی از سنجه‌هایی است که زیرساخت گردشگری یک کشور را با آن می‌سنجند. سازمان جهانی گردشگری هم در آمار سالانه خود ظرفیت اقامتگاه‌ها را کنار شمار گردشگران ثبت می‌کند. عددی که نشان می‌دهد هر کشور برای پذیرش مسافر داخلی و خارجی چه اندازه جای خواب آماده دارد.

این یادداشت ظرفیت هتل‌های ایران را از روی سالنامه آماری کشور ۱۴۰۳ بررسی می‌کند و آن را کنار شش مقصد گردشگری منطقه می‌گذارد. ترکیه، امارات، مالزی، عربستان، مصر و گرجستان کشورهایی‌اند که آمار هتل و اتاقشان برای سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ در دسترس است. داده ایران را مرکز آمار ایران از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گرفته است و داده کشورهای دیگر از نهادهای رسمی گردشگری و آمار همان کشورها آمده است.

ایران چند هتل و چند اتاق هتل دارد؟

بر پایه سالنامه آماری کشور، ایران در ۱۴۰۳ حدود ۱٬۳۴۰ هتل یک تا پنج ستاره داشت. هتل‌هایی که روی هم نزدیک به ۵۵ هزار اتاق و ۱۲۸ هزار تخت داشتند. در این میان هتل‌های سه ستاره با ۴۰۳ هتل هم پرشمارترین گروه‌اند و هم بیشترین اتاق را دارند.

اما شمار هتل همه تصویر را نمی‌سازد. ایران ۶۷ هتل پنج ستاره دارد، یعنی حدود یک بیستم هتل‌های کشور. با این حال همین ۶۷ هتل حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ اتاق دارند که نزدیک به یک پنجم اتاق‌های هتل‌های کشور است. هر هتل پنج ستاره ایران به طور میانگین حدود ۱۵۶ اتاق دارد، در حالی که میانگین همه هتل‌ها به حدود ۴۱ اتاق می‌رسد.

درجههتلاتاقتخت
پنج ستاره۶۷۱۰٬۴۵۶۲۱٬۶۰۷
چهار ستاره۱۴۹۱۱٬۲۳۵۲۵٬۵۲۳
سه ستاره۴۰۳۱۵٬۷۶۳۳۸٬۸۶۵
دو ستاره۳۷۵۱۰٬۲۳۰۲۴٬۴۴۹
یک ستاره۳۴۸۷٬۱۹۹۱۷٬۸۴۹
جمع هتل‌ها۱٬۳۴۲۵۴٬۸۸۳۱۲۸٬۲۹۳

هتل اما تنها جای اقامت مسافران نیست. سالنامه کنار هتل‌ها مهمان‌پذیر، هتل آپارتمان، مجتمع گردشگری و اقامتگاه بوم‌گردی را هم می‌شمارد. با این اقامتگاه‌ها ظرفیت کشور در ۱۴۰۳ به حدود ۱۲۸ هزار اتاق و ۳۲۱ هزار تخت می‌رسد، یعنی بیش از دو برابر اتاق‌های هتل‌ها. مهمان‌پذیرها با حدود ۳۰ هزار اتاق و مجتمع‌های گردشگری با حدود ۱۹ هزار اتاق پس از هتل‌ها بیشترین ظرفیت را دارند.

ظرفیت هتل‌های ایران در این سال‌ها چه تغییری کرده است؟

شمار هتل‌ها و اتاق‌های ایران در سال‌های اخیر نه یکنواخت بالا رفته است و نه یکنواخت پایین آمده. ایران در ۱۳۹۵ حدود ۱٬۱۵۰ هتل با ۵۰ هزار اتاق داشت. این رقم در ۱۴۰۰ به حدود ۱٬۴۰۰ هتل و ۶۵ هزار اتاق رسید، اوجی که در سال‌های بعد تکرار نشد.

سالهتل یک تا پنج ستارهاتاق هتل‌هاهتل پنج ستارهاتاق همه اقامتگاه‌ها
۱۳۹۵۱٬۱۵۳۵۰٬۱۱۶۳۶۹۴٬۸۳۷
۱۳۹۹۱٬۳۵۱۵۲٬۷۳۶۶۸۱۰۰٬۹۳۰
۱۴۰۰۱٬۳۹۶۶۵٬۳۳۱۶۹۱۳۸٬۳۰۵
۱۴۰۱۱٬۳۴۸۵۸٬۰۷۵۶۰۱۳۳٬۵۹۸
۱۴۰۲۱٬۳۲۴۵۷٬۳۷۱۶۸۱۳۵٬۵۴۵
۱۴۰۳۱٬۳۴۲۵۴٬۸۸۳۶۷۱۲۷٬۷۳۴

از ۱۴۰۰ به بعد شمار هتل‌ها تقریبا ثابت مانده است، در حالی که شمار اتاق‌هایشان حدود ۱۶ درصد کاهش یافته است. شمار هتل‌های پنج ستاره هم در همین سال‌ها میان ۶۰ و ۶۹ مانده است. یادداشت‌های سالنامه نشان می‌دهد آمار ۱۳۹۹ اقامتگاه‌های مناطق آزاد تجاری را در بر نمی‌گیرد، اما آمار ۱۴۰۰ هتل‌های هفت منطقه آزاد را هم می‌شمارد. از این رو عدد این دو سال با هم قیاس‌پذیر نیست.

هتل‌های ایران در کدام استان‌ها هستند؟

این ظرفیت میان استان‌ها هم یکسان پخش نشده است. خراسان رضوی با ۲۸۹ هتل بیش از یک پنجم هتل‌های کشور را دارد، تا جایی که شمار هتل‌هایش از تهران و گیلان روی هم بیشتر است. تهران با ۱۴۳ هتل و گیلان با ۱۳۴ هتل پس از آن قرار دارند.

استانهتل یک تا پنج ستارههتل پنج ستاره
خراسان رضوی۲۸۹۲۰
تهران۱۴۳۱۱
گیلان۱۳۴۴
اصفهان۹۵۳
فارس۷۴۶
یزد۶۷۱
مازندران۶۷۴
قم۴۹۰

تمرکز هتل‌های پنج ستاره از این هم بیشتر است. خراسان رضوی ۲۰ هتل پنج ستاره دارد که نزدیک به یک سوم این هتل‌ها در کل کشور است. تهران با ۱۱ هتل دوم است و آذربایجان شرقی و فارس هر کدام ۶ هتل پنج ستاره دارند. در سوی مقابل، ۱۳ استان هیچ هتل پنج ستاره‌ای ندارند.

ظرفیت هتل‌های ترکیه چند برابر ایران است؟

ترکیه نزدیک‌ترین کشور برای مقایسه با ایران است، چراکه آمار هر دو کشور هتل‌های درجه‌بندی‌شده یک تا پنج ستاره را می‌شمارد. وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه در پایان ۲۰۲۴ حدود ۳٬۹۰۰ هتل دارای پروانه بهره‌برداری را ثبت کرده است. این هتل‌ها حدود ۴۶۶ هزار اتاق دارند، یعنی نزدیک به هشت و نیم برابر اتاق‌های هتل‌های ایران.

سنجهایران (۱۴۰۳)ترکیه (۲۰۲۴)
هتل یک تا پنج ستاره۱٬۳۴۲۳٬۸۹۲
اتاق هتل‌های یک تا پنج ستاره۵۴٬۸۸۳۴۶۶٬۴۲۳
هتل پنج ستاره۶۷۸۳۰
اتاق هتل‌های پنج ستاره۱۰٬۴۵۶۲۵۷٬۰۰۲
میانگین اتاق هر هتل۴۱۱۲۰
گردشگر خارجیحدود ۷٫۴ میلیون۵۲٫۶ میلیون

فاصله دو کشور در هتل‌های پنج ستاره از این هم بیشتر است. ترکیه ۸۳۰ هتل پنج ستاره دارد، بیش از ۱۲ برابر ایران. این هتل‌ها بیش از نیمی از اتاق‌های هتل‌های ترکیه را در اختیار دارند، در حالی که سهم پنج ستاره‌ها در ایران نزدیک به یک پنجم است. هتل‌های ترکیه بزرگ‌تر هم هستند و میانگین هر هتل در آن حدود ۱۲۰ اتاق است. آمار ترکیه هتل‌های دارای پروانه شهرداری را در بر نمی‌گیرد و ظرفیت واقعی این کشور از این هم بیشتر است.

ایران در کنار مقصدهای دیگر منطقه کجا می‌ایستد؟

کشورهای دیگر هتل را با تعریف یکسان نمی‌شمارند. برخی هتل آپارتمان یا مهمان‌خانه را هم در آمار هتل می‌آورند و برخی شمار هتل را اصلا منتشر نمی‌کنند. از این رو مقایسه با آن‌ها بر پایه شمار اتاق انجام شده است و این شمار یک بار بر جمعیت و یک بار بر شمار گردشگر خارجی هر کشور تقسیم شده است. برای ایران دو عدد آمده است، یکی فقط هتل‌ها و دیگری همه اقامتگاه‌ها.

کشورسالاتاقاتاق در هر هزار نفر جمعیتاتاق به ازای هر هزار گردشگر خارجیآنچه شمرده شده
ایران، هتل‌ها۱۴۰۳۵۴٬۸۸۳۰٫۶۷٫۴هتل یک تا پنج ستاره
ایران، همه اقامتگاه‌ها۱۴۰۳۱۲۷٬۷۳۴۱٫۴۱۷٫۳هتل، هتل آپارتمان، مهمان‌پذیر و بوم‌گردی
ترکیه۲۰۲۴۴۶۶٬۴۲۳۵٫۵۸٫۹هتل یک تا پنج ستاره دارای پروانه بهره‌برداری
امارات۲۰۲۴۲۱۶٬۹۶۶۱۹٫۷۷٫۴هتل و هتل آپارتمان
مالزی۲۰۲۳۳۳۳٬۷۸۰۹٫۴۱۳٫۳همه هتل‌های ثبت‌شده، ارزان‌قیمت هم
عربستان۲۰۲۴حدود ۴۷۶ هزار۱۳٫۵۱۶٫۰همه اقامتگاه‌های دارای پروانه، آپارتمان خدماتی هم
مصر۲۰۲۴۲۲۲٬۷۱۶۱٫۹۱۴٫۲ظرفیت هتل‌ها، کشتی‌های هتل نیل هم
گرجستان۲۰۲۴۵۱٬۲۰۱۱۳٫۴۱۰٫۱هتل و اقامتگاه هتل‌گونه، مهمان‌خانه خانوادگی هم

ایران با حدود ۰٫۶ اتاق هتل در هر هزار نفر کمترین نسبت را در این گروه دارد. حتی اگر همه اقامتگاه‌های ایران شمرده شوند، این نسبت به ۱٫۴ اتاق می‌رسد که باز هم کمترین است. مصر با ۱٫۹ اتاق نزدیک‌ترین کشور به ایران است. در سوی دیگر، امارات با حدود ۲۰ اتاق در هر هزار نفر بالاترین نسبت را دارد، بیش از سی برابر نسبت ایران.

اما به ازای گردشگر خارجی، جای ایران جابه‌جا می‌شود. ایران به ازای هر هزار گردشگر خارجی حدود ۷ اتاق هتل دارد که هم‌اندازه امارات و کمی کمتر از ترکیه است. این جابه‌جایی نه از فراوانی هتل در ایران، بلکه از کمی گردشگر خارجی آن است. شمار گردشگران خارجی ایران از بیشتر این کشورها بسیار کمتر است. شمار گردشگر خارجی ایران برآورد ۱۴۰۳ است و جزئیات آن در «آمار گردشگری ایران در سال ۱۴۰۳» آمده است.

امارات آمار رسمی سراسری گردشگر خارجی منتشر نمی‌کند و عدد جدول برآورد شورای جهانی سفر و گردشگری است. دبی به‌تنهایی در پایان ۲۰۲۴ حدود ۱۵۴ هزار اتاق هتل داشت که بیش از دو سوم اتاق‌های هتل امارات است. برای مصر هم آمار رسمی تازه‌ای از شمار هتل‌ها پیدا نشد و جدول فقط ظرفیت اتاق‌های آن را دارد.

مسافر داخلی چه جایی در این ظرفیت دارد؟

هتل‌های ایران تنها میزبان گردشگر خارجی نیستند. مسافر داخلی هم در همین هتل‌ها اقامت می‌کند و شمارش بسیار بیشتر است. بر پایه طرح آمارگیری گردشگران ملی مرکز آمار، ایرانی‌ها در ۱۴۰۳ حدود ۲۲۱ میلیون سفر داخلی رفتند، یعنی نزدیک به سی برابر شمار گردشگران خارجی ایران. این شمار سفرهای یک‌روزه و سفر درون همان استان را هم در بر می‌گیرد.

خراسان رضوی که بیشترین هتل را دارد، با حدود ۲۰ میلیون سفر پرسفرترین استان کشور هم بود. تهران و فارس هم در هر دو فهرست جزو پنج استان نخست‌اند. پرسفرترین استان‌های کشور در «استان‌هایی با بیشترین تعداد سفر در سال ۱۴۰۳» آمده است. روند شمار هتل‌ها به تفکیک ستاره در نمودار «تعداد هتل‌های استاندارد ایران از ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳» و پربازدیدترین کشورهای جهان در «محبوب‌ترین مقصدهای گردشگری جهان در سال ۲۰۲۴» آمده است.

کلام آخر

ایران در ۱۴۰۳ حدود ۱٬۳۴۰ هتل یک تا پنج ستاره با نزدیک به ۵۵ هزار اتاق داشت. شمار هتل‌ها از ۱۴۰۰ تقریبا ثابت مانده و شمار اتاق‌ها حدود ۱۶ درصد کم شده است. خراسان رضوی بیش از یک پنجم هتل‌ها و نزدیک به یک سوم هتل‌های پنج ستاره کشور را دارد.

در کنار شش مقصد گردشگری منطقه، ایران با ۰٫۶ اتاق هتل در هر هزار نفر کمترین نسبت را دارد و ترکیه نزدیک به هشت و نیم برابر ایران اتاق هتل دارد. به ازای هر گردشگر خارجی اما ایران هم‌اندازه امارات است، چراکه شمار گردشگران خارجی‌اش از بیشتر این کشورها کمتر است.

پرسش‌های رایج

ایران چند هتل دارد؟

بر پایه سالنامه آماری کشور، ایران در ۱۴۰۳ حدود ۱٬۳۴۲ هتل یک تا پنج ستاره داشت. این هتل‌ها ۵۴٬۸۸۳ اتاق داشتند.

ایران چند هتل پنج ستاره دارد؟

ایران در ۱۴۰۳ شصت و هفت هتل پنج ستاره داشت که روی هم ۱۰٬۴۵۶ اتاق داشتند. خراسان رضوی با ۲۰ هتل بیشترین هتل پنج ستاره را دارد.

کدام استان ایران بیشترین هتل را دارد؟

خراسان رضوی با ۲۸۹ هتل یک تا پنج ستاره بیشترین هتل را در ۱۴۰۳ داشت. تهران با ۱۴۳ هتل دوم است.

ترکیه چند هتل دارد؟

ترکیه در پایان ۲۰۲۴ حدود ۳٬۸۹۲ هتل یک تا پنج ستاره دارای پروانه بهره‌برداری داشت و ۸۳۰ تا از آن‌ها پنج ستاره بودند.

منابع

ارتباط با ما