برگزاری نمایشگاه هنری | فرصتی برای فروش و جذب مخاطب

برگزاری نمایشگاه‌های هنری با سرعت درحال افزایش است. در سال ۲۰۰۰ از حدود ۵۵ نمایشگاه بین‌المللی هنری  به حدود ۳۰۰ نمایشگاه بین‌المللی در سال ۲۰۱۹ در زمینه هنرهای زیبا، هنرهای دکوراتیو و عتیقه‌جات (آنتیک) و نیز صدها نمایشگاه منطقه‌ای و محلی کوچک رسیده است. این نمایشگاه‌ها حوزه‌های وسیعی از بازارهای هنری و اشیای کلکسیونی را پوشش می‌دهد.

برخی از اولین نمایشگاه‌های هنری بین‌المللی مدرن مانند Art Brussels و Art Cologne در دهه ۶۰ میلادی در اروپا آغاز به کار کردند و همچنان نمایشگاه‌های سالانه ترتیب می‌دهند. باوجود اینکه اکثر نمایشگاه‌های بزرگ هنوز هم در اروپا برگزار می‌شوند؛ تنوع جغرافیایی در محل برگزاری این رویدادها در سال‌های اخیر افزایش یافته است.

رویدادهای هنری سرتاسر جهان

شکل زیر نشان می‌دهد که ۵۱ درصد رویدادهای هنری در اروپا برگزار می‌شوند. آمریکا با ۲۸ و انگلستان با ۱۳ درصد، بیش‌ترین سهم برگزاری نمایشگاه‌های هنری را دارند. آسیا ۱۰ درصد از نمایشگاه‌های جهان را سالانه برگزار می‌کند؛ البته، بسیاری از نمایشگاه‌های داخلی چین و سایر نواحی کوچک در آسیا در این نمودار ذکر نشده‌اند.

نسبت برگزاری منایشگاه هنری در مناطق مختلف جهان
نمایشگاه‌های برگزار شده در مناطق مختلف جهان.

Artfacts برای بررسی روند برگزاری نمایشگاه‌ها در جهان، تنها آن دسته از نمایشگاه‌ها که حدأقل ۲۰ گالری نمایشی دارند، در نظر گرفته است. طبق این بررسی، تعداد نمایشگاه‌ها در سال ۲۰۱۹ نسبت به سال قبل ۷ درصد کاهش داشته است؛ با وجود این کاهش، تعداد نمایشگاه‌های برگزار شده در سال ۲۰۱۹ نسبت به سال‌های قبل از ۲۰۱۸ بیشتر است. تعداد گالری‌های برگزار شده در این رویدادهای بزرگ در سال ۲۰۱۹ نسبت به سال ۲۰۱۸، به ۱۲۵۸۸ گالری کاهش پیدا کرده است.

تعداد گالری‌های نمایشی در هزاره سوم تا سال ۲۰۰۸ افزایش داشت؛ اما در سال ۲۰۱۰ و پس از بحران مالی جهانی و رکود موجود در فروش بازارهای هنری، به پایین‌ترین میزان در هزاره جدید رسید. از آن پس، تعداد عرضه‌کننده‌ها دچار نوسان بود تا آن‌که از سال ۲۰۱۶، به‌مدت دو سال، رشد شدیدی را تجربه کرد و به آمار تاریخی ۱۲۶۱۴ در سال ۲۰۱۸ رسید که افزایشی ۳۰درصدی درطول ۱۰سال اخیرش بود.

شکل زیر تعداد نمایشگاه‌ها و تعداد کل گالری‌های را به صورت سالانه نشان می‌دهد. تعداد گالری‌ها در دو حالت نمایش داده شده است که خط نقره‌ای، تعداد دفعات تکرار سالانه یک گالری را در نمایشگاه‌های مختلف در نظر نمی‌گیرد(گالری‌های تک‌نمایشی).

تعداد نمایشگاه های هنری و تعداد گالری ها در جهان
تعداد نمایشگاه‌ها و گالری‌های برگزار شده در جهان.

تعداد گالری‌های تک‌نمایشی درطول ۱۰سال اخیر با سرعت کمتری رشد داشته است (۱۴ درصد تا ۲۰۱۸) و در سال ۲۰۱۹ تا ۴ درصد کاهش داشته است. طبق نمودار، کاهش تعداد گالری‌های سالانه کمتر از کاهش تعداد گالری‌های تک‌نمایشی است؛ این امر دلالت بر این دارد که علی‌رغم این‌که در مجموع گالری‌های کمتری در سال ۲۰۱۹ در تمامی نمایشگاه‌ها به نمایش درآمدند، برخی از آن‌ها که نمایش داشتند، در نمایشگاه‌های بیشتری به نمایش درآمدند.

فروش محصولات هنری

نمایشگاه‌های هنری، گزارشی منسجم درباره فروش آثار هنرمندان ارائه نمی‌دهند و تنها با توجه به سطح فروش‌ و با استفاده از نظرسنجی‌های جهانی از واسطه‌گران می‌توان به تخمینی از فروش آثار هنری دست پیدا کرد. مجموع فروش تخمینی در بخش واسطه‌گری در سال ۲۰۱۹،  ۱۶.۶ میلیارد دلار برآورد می‌شود که نشان از افزایش تقریباً یک درصدی نسبت به سال قبل دارد.

سهم فروش سالانه واسطه‌گران از کمتر از ۳۰درصد در سال ۲۰۱۰ به ۴۵ درصد در سال ۲۰۱۹ رسید (افت یک درصدی نسبت به سال ۲۰۱۸). این مقدار تقریباً مساوی با فروشی است که از طریق گالری‌ها ایجاد شده، که با ۲ درصد افزایش نسبت به سال پیش به ۵۰ درصد رسیده، اما در طول دهه اخیر افت شدیدی را تجربه کرده، زیرا بازارهای مبتنی بر رویداد، به‌مرور سهم فروش خود را از طریق نمایشگاه‌ها افزایش دادند. بسیاری از گالری‌ها متوجه این نکته شده‌اند که کلکسیونرهای جدیدتر در حال حاضر بیشتر به نمایشگاه‌ها وفادار هستند تا گالری‌های شخصی نمایشگاهی خود، زیرا اخیرا تمرکز فروش برروی این رویدادهای جدید جهانی می‌باشد. با وجود اینکه همه افراد به این پدیده به دید مثبت نگاه نمی‌کنند، بسیاری معتقد هستند که این امر فرصت‌های بزرگ‌تری را برای ملاقات با مشتریان جدیدی که پیش‌تر در جریان برگزاری گالری‌ها یا برنامه‌های آن‌ها نبودند، دراختیارشان می‌گذارد.

شیوه‌های فروش محصولات هنری

یکی از مشکلات موجود در تحلیل مقدار فروش واسطه‌گران، گستردگی کانال‌های فروش است. از‌آن‌جهت که فروش واسطه‌گران، قبل، بعد و نیز هنگام برگزاری نمایشگاه صورت می‌گیرد، ممکن است مشکلی در زمینه تشخیص دقیق «فروش نمایشگاهی» صورت بگیرد. درکنار فروش ناشی از خود رویدادها، نمایشگاه‌های هنری نقشی محوری نیز در دسترسی به مشتریان جدید و نیز در توسعه کسب‌وکارهای آینده ایفا می‌کند. برخلاف این‌که بسیاری از گالری‌ها برای پوشش هزینه‌های برگزاری نمایشگاه به فروش نمایشگاهی اهمیت می‌دهند، از نمایشگاه‌ها بیش از پیش به‌عنوان بستری برای دسترسی به مخاطبان بیشتر استفاده می‌شود.

برخی فروش‌ها، به‌عنوان نتیجه مستقیم ارتباط با مشتریان جدید و پیشین در نمایشگاه‌ها، پس از پایان یافتن رویدادها انجام می‌شوند که به آن «فروش‌های بعد از نمایشگاه» می‌گویند. این فروش‌ها مستقیما با نمایش آثار در نمایشگاه در ارتباط است و  ناشی از فروش کارهایی هستند که در نمایشگاه به نمایش درآمده‌اند یا ناشی از کارهای فرعی یک هنرمند است که در نمایشگاه به نمایش درآمده‌اند و بدون مشارکت در نمایشگاه این فروش اتفاق نمی افتاد.  در ضمن مقدار قابل‌توجه و زیادی از فروش‌ها به‌واسطه مشارکت گالری‌ها پیش از برگزاری نمایشگاه اتفاق می‌افتد. واسطه‌گران اغلب هفته‌ها پیش از برگزاری نمایشگاه به مشتریان VIP خود درباره نمایشگاه‌های آینده اطلاع می‌دهند.

یکی از واسطه‌گران در این‌باره اینگونه توضیح می‌دهد:

«اینگونه نیست که بزرگترین کلکسیونرهای ما در نمایشگاه بچرخند و ناگهان از چیزی خوششان بیاید و آن را بخرند. برخی از بزرگ‌ترین نقل‌وانتقالات مالی از قبل برنامه‌ریزی شده و حتی پیش از افتتاح نمایشگاه، از قبل بر سر آن توافق شده است. کلکسیونرهای قدیمی ما هنوز هم پیش از برگزاری نمایشگاه، «آیتم‌های جذاب» را بررسی می‌کنند و دسترسی بیشتری به آن‌ها دارند. هرچند این بدان معناست که برخی از آن‌ها زیاد به نمایشگاه نمی‌روند، اما ما افرادی را می‌شناسیم که هنوز هم به رفتن به نمایشگاه علاقه دارند، حتی اگر از قبل آیتم‌هایشان را خریده باشند. دلیل رفتن آن‌ها به نمایشگاه این است که دوست دارند احساس کنند که بخشی از جامعه هستند.»

فروش آثار هنری به صورت خصوصی
دسترسی مشتریان خاص به آثار هنری قبل از برگزاری نمایشگاه

سایر واسطه‌گران عنوان کرده‌اند که مالکیت موزه نیاز به لایه‌های زیادی از تصمیم‌گیری و مدیریت دارد و لازم است که دائما از پیش به مشتریان اطلاع داده شود تا زمان کافی برای حضور در نمایشگاه و خرید داشته باشند. بسیاری از خریداران موزه (و سایر کلکسیونرهای خصوصی) هنوز هم ترجیح می‌دهند که پیش از نهایی شدن خریدشان، آیتم را از نزدیک در نمایشگاه ببینند، به‌ویژه آیتم‌های بزرگ‌تر یا پیچیده‌تر را، اما آیتم‌ها رزرو خواهند شد و طبق قوانین، توافقات لازم بر سر قیمت پیش از دیدن آیتم انجام می‌شود.

سهم کانال‌های مختلف در فروش محصولات هنری

درحالی‌که بسیاری از واسطه‌گران آیتم‌های لوکس‌تر و گران‌تر عنوان کرده‌اند که اغلب بیش از نیمی از آیتم‌های نمایشگاهی پیش از برگزاری نمایشگاه فروخته یا رزرو می‌شوند؛ نظرسنجی‌ها نشان داد که مقدار میانگین در میان تمامی سطوح تا قابل توجهی پایین‌تر است. وقتی که از واسطه‌گران پرسیده شد که توزیع فروش مربوط نمایشگاه‌های هنریشان چگونه بود، پاسخ دادند که:

  • ۱۵ درصد از فروش نمایشگاهی از بخش فروش پیش از نمایشگاه تامین شد (که طبق برآورد بالا، بیش از ۲.۵ میلیارد دلار می‌باشد).
  • ۶۴ درصد از فروش درطول نمایشگاه انجام شد (  ۱۰.۶میلیارد دلار).
  • ۲۱ درصد از فروش پس از نمایشگاه و به‌صورت نتیجه مستقیم نمایش آیتم‌ها در نمایشگاه انجام شد (۳.۵ میلیارد دلار).

بنابراین، حدود ۱۰.۶ میلیارد (۲۹ درصد) از مجموع فروش واسطه‌گران در سال ۲۰۱۹ در نمایشگاه‌های هنری ایجاد شد و ۶ میلیارد دلار (۱۶ درصد) نیز مستقیما به‌واسطه نمایش آیتم‌ها در نمایشگاه، اما پیش یا پس از برگزاری نمایشگاه به ثمر نشست.

تعداد شرکت‌کنندگان در رویدادهای محلی و بین‌المللی در سال ۲۰۱۹ مانند سال ۲۰۱۸ بود (به‌طور میانگین دو نمایشگاه هنری محلی و دو نمایشگاه هنری فرامرزی یا بین‌المللی). علی‌رغم اینکه تفاوت قابل‌توجهی بین کسب‌وکارهای شخصی و نمایشگاه‌های ویژه وجود داشت، این بدان معناست که به‌طور میانگین، واسطه‌گران ۳۰ درصد از ارزش مجموع فروش سالانه خود را از طریق تنها دو رویداد بین‌المللی در طول سال به‌دست می‌آورند.

سهم ارزش فروش ایجاد شده در نمایشگاه‌های فرامرزی (نمایشگاه‌هایی غیر از بازار داخلی گالری‌ها) نسبتا ثابت بوده و نسبت به سال پیش، تنها یک درصد افت داشته است؛ هرچند این سهم در طول پنج سال اخیر افزایش شدیدی داشته و سهم بزرگی از ارزش فروش را تشکیل داده است.

فروش محصولات هنری در گالری‌های کوچک

در گالری‌های کوچک‌تر، تالارهای گفت‌وگو در بسترهای آنلاین ارائه می‌شود تا بستر بزرگ‌تری برای پیش‌نمایش آیتم‌ها به کلکسیونرها ایجاد شود؛ بنابراین، ترافیک مستقیم و در برخی موارد، خرید آیتم پیش از رویداد افزایش می‌یابد. بخشی از انگیزه توسعه نمایشگاه‌های هنری، این بود که به واسطه‌گران در مواجهه با افزایش رقبا ازسوی دفاتر مزایده، شیوه‌ای ارائه دهیم تا بتوانند با همان مقدار انرژی و هیجان رقابتی موجود در مزایده‌ها به مسیر خود ادامه دهند (و با رقبا رقابت کنند)؛ هدف از این کار این بود که با ایجاد حس اضطرار در خرید در مدت زمان محدود در خریداران، آن‌ها را به هیجان بیاورند.

برخی واسطه‌گران نگران این مسئله بودند که پیش‌نمایش‌ها و پیش‌فروش‌ها، خطر تنش‌های رقابتی و ایجاد حواشی را در طی برگزاری نمایشگاه افزایش می‌دهد. هرچند گاهی این روش، یک شیوه رایج است (به‌ویژه در مواجهه با افزایش هزینه‌های مشارکت) و به‌نظر نمی‌رسد که مانع از فروش در خود رویدادها شود، بلکه بیشتر نشان‌دهنده مسئولیت‌پذیری ناشی از پشتکار بوده و نیز باعث می‌شود که خریداران از وقت خود در نمایشگاه استفاده بهتری بکنند.

رشد آثار هنری در نیم‌قرن اخیر

بسیار پیش آمده است که شنیده باشید آثار فلان هنرمند قرن ۱۵ ام پس از مرگش بر سر زبان‌ها افتاده است. نمایشگاه‌های هنری که اندکی بیش از نیم‌قرن از عمرشان می‌گذرد قنش موثری در دیده شدن آثار هنرمندان دارد. تعداد زیاد نمایشگاه‌ها در جهان که اکنون ۵ رقمی شده است به رشد هنر و ترویج آن در میان عامه‌ی جامه کمک شایانی می‌کند.


پی‌نوشت‌ها:

  • این مطلب تحت عنوان «Art Fairs» در سایت Artfacts منتشر شده است که نمافر آن را در دی ۹۹ به فارسی برگردانده و منتشر کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.